Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11744 K.2024/7878

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;15.06.2013 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu tescilsiz motosikletin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını, davacının yolcu olarak bulunduğu tescilsiz motosiklet sürücüsünün kazada asli ve tam kusurlu olduğunu,

davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsü kaza nedeniyle vefat etmiş olduğundan işbu dosyada zamanaşımı süresinin 15 yıl olmakla davanın süresinde açıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik ve 200,00 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın başvuru tarihinden 8 gün sonra işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

20.05.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin 104.487,45 TL ve geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin 386,51 TL olmak üzere toplam 104.873,96 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yasanın aradığı anlamda başvuru şartını yerine getirmediğinden davanın reddi gerektiğini, davalı sigortacının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, kazaya karışan aracın motosiklet mi yoksa motorlu bisiklet mi olduğunun araştırılması gerektiğini, motorlu bisiklet olması halinde ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, dava dosyasında kazaya neden olan aracın motosiklet olduğuna ilişkin resmi bir belge bulunmadığını,

davacının ikametine yakın bir hakem hastaneden fiziksel muayenesi yapılarak Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esasları çerçevesinde sağlık kurulu raporu alınması gerektiğini, olayda davacının müterafik kusuru ve hatır taşımacılığı söz konusu olduğunu, bu nedenle indirim yapılması ve kusur oranlarının bilirkişilerce tespiti gerektiğini, SGK tarafından ödenen tazminat varsa tespit edilerek ödenecek tazminattan düşülmesini talep ettiklerini, davalının temerrüdü bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile 62.692,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 231,90 TL geçici iş göremezlik tazminatının 20.01.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı vekilinin itirazının vekalet ücretine ilişkin olmak üzere kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının yasanın aradığı anlamda başvuru şartını yerine getirmediğini, tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davalı sigortacının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, kazaya karışan aracın motosiklet mi yoksa motorlu bisiklet mi olduğunun araştırılmadığını, motorlu bisiklet olması halinde ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, aktüer raporunda hatalı olarak TRH 2010 Yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanıldığını, kaza tarihi olan 15.06.2013 dikkate alınarak PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntem uygulanması gerektiğini,

kovuşturma sırasında alınan kusur raporu dikkate alınarak hesaplama yapılmış ise de ceza yargılamasında taraf olmadıklarından söz konusu raporun bağlayıcılığı bulunmadığını, kusur oranları belirlenmeden sorumluluklarına gidilemeyeceğini, davacının askerliğini yapıp yapmadığının tespit edilerek yapmamış ise askerlik süresinin de hesaba katılması gerektiğini, SGK tarafından ödenen tazminat varsa tespit edilerek ödenecek tazminattan düşülmesi gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerekirken tamamına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini,

davalı Kurum'un davadan önce temerrüde düşmediğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, tescilsiz olduğu ileri sürülen aracın karıştığı 15.06.2013 tarihli trafik kazasında davacı yolcunun yaralanmasından kaynaklanan sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

1.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, 2918 sayılı Kanun'un motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 3 üncü maddesinde silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 45 kilometreden az olan araçların bisiklet olduğu, 103 üncü maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup yukarıda değinildiği üzere 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, dava konusu kazaya karışan davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin, 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, Kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabının bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Somut olayda davalı ..., davacının yolcu olarak bulunduğu tescilsiz aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına tabi olup olmadığının araştırılması ve cinsinin belirlenmesi gerektiği itirazında bulunmuştur. Kaza tespit tutanağında davacının yolcu olarak bulunduğu aracın tescilsiz olup motor numarası ile Mondial marka olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında başkaca hiçbir bilgi olmadığından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; tescilsiz araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın tescile tabi trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle; araçla ilgili tespitlerin yer alabileceği ceza dosyasının getirtilip incelenmesi, dava dışı sürücü idaresindeki tescilsiz motosiklete ilişkin fatura vb. belgelerin sunulması için süre verilip belgelerin temin edilmesi;

mümkünse araç üzerinde, aksi halde ceza dosyası kapsamı ve davacı taraftan elde edilecek belgeler üzerinden uzman makine mühendisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile araç motor silindir hacminin belirlenmesi; silindir hacminin 50 santimetre küpün üzerinde trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ...'nın sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken aracın niteliği konusunda eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR