Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12458 K.2024/962

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 30.08.2019 tarihinde, davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yolcu olan davacının yaralanarak %42,4 oranında malul kaldığını, 30.08.2019 tarihinde 150.237,00 TL ödeme yapılmışsa da zararın karşılanmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak 5.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, 07.07.2021 tarihli belirli ... getirme dilekçesi ile talebini 80.598,71 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya yapılan ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, davacının ibraname imzaladığını, maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, TRH 2010 Yaşam tablosu ve %1,8 teknik faizle hesaplama yapılmasını, ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz işletişebileceğini ileri sürerek başvurunun reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Uyuşmazlık Hakem Heyetince oluşturulan ara karar doğrultusunda düzenlenen bilirkişi raporu ile rapor tarihi itibariyle 65 yaş üstü olan davacının maluliyeti belirlenirlen balthazarda göre %10 maluliyet eklenmesi gerektiği, buna göre davacının %42 oranında malul olduğunun tespit edildiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile yapılan hesaplama doğrultusunda kabul kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 80.598,71 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun sona erdiğini, ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet hesabı yapılırken davacı kaza tarihi itibariyle 63 yaşında olduğundan 65 yaş üstüne eklenmesi gereken %10 oran eklenmesinin hatalı olduğunu, aktüer bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, belirlenen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı sunduğu itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü hususları yineleyerek ve re'sen ele alınacak nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, başvurunun usulüne uygun olmasına, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak imzalanan ibranameden itibaren iki yıl içinde başvuru yapılmasına, müterafik kusuru ispata yarar bilgi bulunmamasına, tazminat hesabında %1,8 teknik faizin uygulanma imkanının bulunmaması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Davaya konu kazanın meydana geldiği 30.08.2019 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup bu Yönetmelik’in 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında "65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülü ile %10 eklenerek engel oranı belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan 05.07.2021 tarihli raporda kaza tarihinde 63 yaşında olan davacının maluliyetinin %36 oranında olduğu, rapor tarihi itibariyle 65 yaşındaki bireyler için yapılan değerlendirmeye göre %42 oranında sürekli maluliyetinin bulunduğu belirtilmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince %42 maluliyet oranı üzerinden yapılan hesaplama doğrultusunda kabul kararı verilmiştir. Davacının olay tarihi itibariyle 63 yaşında olduğu gözetilerek bu yaşa ilişkin maluliyet oranı üzerinden yapılacak hesaplamaya göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Davacı vekili, davadan önce davalı tarafından bir kısım ödeme yapılıp ibraname düzenlendiğini, ancak tazminat miktarı yetersiz kaldığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ibranamenin geçersiz olduğunu ileri sürerek bakiye zararın tazminini talep etmiştir.

2918 sayılı Kanun’un 111 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceği öngörülmüştür.

Zarar sorumlusu davalı ... şirketince ödenen bedellerin ödeme tarihi itibarıyla yeterli olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle, ödeme tarihindeki verilere göre tazminat hesabının yapılması ve hesaplanan bu bedel ile davalı tarafından ödenen bedel arasında fahiş fark olup olmadığının saptanması; fahiş fark var ise zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince hesap raporunun düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmak suretiyle hesaplanan güncellenmiş tutarın rapor tarihine göre hesaplanan tutardan mahsubu ile bakiye zarar yönünden talebin kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. Bu yönü gözetmeyen rapora göre verilen hükmün bozulması gerekir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin (13) numaralı fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT'de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir. Davacı taraf davalının davadan önce ödediği tazminatın yetersizliği iddiası ile tazminat talebinde bulunmuş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından ıslah edilen 80.598,71 TL tazminatın tahsiline karar verilmiş ve karara karşı davalı vekilinin yaptığı itiraz ise İtiraz Hakem Heyeti tarafından reddedilmiş; sayın çoğunluk tarafından tazminat hesabına esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğu gerekçesiyle ve davalının ödediği tutarın güncellenmiş miktarının mahsubuyla tazminatın hesabı ve davacı yararına hükmedilen vekalet ücreti için karar bozulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasında tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmaların 2 yıl içinde iptal edilebileceği düzenlenmiştir. Davaya konu somut olayda davacı yanın imzaladığı ibraname tarihinden sonraki 2 yıl içinde eldeki davanın açıldığı dikkate alındığında davanın hak düşürücü süre içinde açıldığına ilişkin kabulde bir hata bulunmamaktadır.

Ne var ki; dosyaya fotokopi şeklinde sunulan davacı yanın imzaladığı ibranamenin içerik kısmında fazlaya ilişkin haklardan feragat edildiği belirtildiği halde ibranamenin alt bölümünde fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ibaresinin yazılı olduğu görülmektedir. İbranamenin içeriğine ilişkin bu husus netleştirilmeden karar verilmesi eksik inceleme niteliğindedir.

Açıklanan sebeplerle; davacı yanın imzaladığı ibraname aslının ya da davalı ... şirketinde bulunan örneğinin davalı yandan teminiyle, fazlaya ilişkin haklardan feragat edilip edilmediğine ilişkin olarak ibraname içeriğinin değerlendirilmesiyle karar verilmesi için de İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluk tarafından bu yöne ilişkin bozma yapılmadan verilen karara katılmıyorum.