Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13176 K.2026/1315

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.07.2017 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalı ... şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketince yapılan ödemenin zararı karşılamadığını, zararın tamamının karşılanması için sigorta şirketine yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek açtığı belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 28.03.2022 tarihli dilekçesi ile 137.302,25 TL'ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sunulan maluliyet raporu usulüne uygun hazırlanmış bir rapor olmadığından talebin usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin 17.12.2019 tarihli 2019/İHK-19417 sayılı kararı ile davacının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Daire'nin 22.06.2021 tarih ve 2021/3354 Esas ve 2021/3422 Karar sayılı ilamı ile; dava şartı yokluğundan talebin usulden reddinin yerinde olmadığını, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun maluliyet raporu alınarak bu rapora göre hesap yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda maluliyet ve hesap raporu alınmak suretiyle talebin kabulüne, 137.302,25 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 12.07.2019 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, buna ilişkin gelir belgelerinin sunulduğunu, bu yazılar değerlendirilmeden asgari ücret ile yapılan hesaba itibarla karar verilmesinin hatalı olduğunu, maluliyet oranının sundukları rapor ile %32 olarak belirlenmiş olmasına rağmen %30 maluliyet oranı ile hesap yaptırılmasının hatalı olduğunu, tam ve nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini, kazaya karışan araç ticari olduğundan ticari temerrüt faizine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri taleplerinin sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığını, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmediğini, tazminatın fahiş belirlendiğini, poliçe limitinin aşıldığını, maluliyet oranının da kabul etmediklerini, yaptıkları ödemenin zararı karşıladığını, sigorta şirketinin ibra edildiğini, yapılan ödemenin güncellemesinin hatalı yapıldığını, sunulan maluliyet raporunun kati rapor olmadığını, yeniden muayene öngördüğünü, rapora itibar edilemeyeceğini,

hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, kusurun başvuranda olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, hesaplamada hatalar bulunduğunu, bakiye ömrün hatalı belirlendiğini, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, eksik evrak ile sigorta şirketine başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi yapılan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan sürücünün bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. I.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığının anlaşılmasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

II. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Maddi tazminat talebi konusunda hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihinden hesap tarihine kadarki gelirini gösteren belgelerin temin edilmesi, bu belgeler ile saptanan gelir üzerinden hesap tarihine kadar elde edilebilecek gelirlerin belirlenmesi, belirlenen gelirler üzerinden, işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; işleyecek dönem hesabında ise davacının hesap tarihinde bilinen son gelirinin uygulanması hususları göz önüne alınmalıdır.

Davacı vekili, davacının çiftçilik, hayvancılık yaparak ve süt satarak gelirini elde ettiğini belirtmiş, buna ilişkin belgeleri dosyaya sunmuştur. Gelir bu belgeler değerlendirilmeden asgari ücret kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Oysa davacının kaza tarihindeki gerçek ve düzenli gelirinin tespiti bakımından, davacının kişisel özellikleri nedeniyle zirai üretim ve hayvancılık işine bedensel katkısının ne oranda olduğu, hayvancılık işinin görülmesi için davacının yerine başka birisinin ne kadar ücretle çalıştırılabileceği hususlarında araştırma yapılarak davacının çiftçilik ve hayvancılık mesleğinde fiili emeği ile elde edeceği net gelirin ne kadar olacağı tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2.İlk karar davacı vekilinin temyizi üzerine kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünden bozulmuştur. Bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlanan raporda maluliyet oranının %32 olarak belirlendiği görülmektedir. Bu durumda bu maluliyet oranı esas alınarak hesap yapılması gerekirken %30 maluliyet oranı ile hesap hatalı olmuş, kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

III.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

1.Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre kaza tarihindeki yaşı esas alınarak davacının muhtemel bakiye ömür süresi ile işleyecek aktif ve pasif dönemlerin, hesaplamaya esas olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda ise; muhtemel bakiye ömür süresi davacının hesap tarihindeki yaşı esas alınarak belirlenmiş ve bu doğrultuda işleyecek/bilinmeyen dönem hesabı yapılmıştır. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre davacının kaza tarihindeki yaşı esas alınıp bakiye ömür süresi belirlenerek (hesap tarihindeki yaşına göre değil, kaza tarihindeki yaşına göre saptanacak bakiye ömür süresi) aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2.Davacı vekili sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş, bilirkişi raporunda sürekli iş göremezlik tazminatı kaza tarihinden itibaren hesaplanmış, bu hesaplama hükme esas alınarak karar verilmiştir. Oysa sunulan maluliyet raporunda 180 gün geçici iş göremezlik süresi belirlenmiş olup sürekli iş göremezlik zararı geçici iş göremezlik süresi sonundan itibaren hesaplanmalıdır. Hesaplamada bu hususun da dikkate alınmaması yerinde değildir. Kararın bu yönden de bozulması gereklidir.

VII. KARAR