Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3343 K.2025/2677

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan davacının yolcu olarak bulunduğu motorsikletin karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını, davadan önce ... tarafından kısmi ödeme yapıldığını ancak yetersiz olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 500,00 TL bakıcı gideri zararının faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 227.638,63TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 5.616,24 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 1.404,16 TL geçici bakıcı gideri zararı olmak üzere artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, ödeme yapıldığını, davacının sürekli maluliyetinin oluşmadığını, davacının kazada müterafik kusuru olduğunu ve diğer savunma sebeplerini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kaskının bulunmaması ve alkollü sürücünün aracına binmesi nedeniyle %20 ve hatır taşıması nedeniyle %20 toplamda %40 oranında takdiri indirim yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulüne 140.795,35 TL’nin 15.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan 93.863,57 TL istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin sair itirazının reddine, vekalet ücretine yönelik itirazının kabulü ile kararın bu kısım yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu davacının sürekli maluliyetinin oluşmadığını, kusuru kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri zararından sorumlu olmadıklarını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ZMSS poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazasında davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacının maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre belirlenmiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52 nci (818 sayılı BK 43-44 maddeleri) maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK’nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

Bu madde uyarınca hâkim, öncelikle zarar gören kişinin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit etmeli, zarar görenin kusuruna isabet eden kısmı bu miktardan çıkarmalı, bulunan tutardan koşulları varsa 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 87 nci maddesi gereğince hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle gerekli indirimleri yapmalı, son olarak da zarar gören,

zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK’nın 52 nci maddesine göre tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2012 tarihli ve 2011/4-824 Esas, 2012/134 Karar sayılı, 16/03/2016 tarihli ve 2014/4-1018 Esas, 2016/326 Karar sayılı ilâmları).

TBK’nın 51 ve 52 nci maddelerine göre nihai tazminatı belirlerken sırasıyla; trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılmalı, koşulları varsa TBK’nın 51 ve KTK’nın 87 nci maddeleri uyarınca hatır taşıması indirimi yapılmalı, daha sonra kalan kısımdan zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasındaki müterafik kusuru varsa bu sebeple indirim yapılmalı, en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarı belirlenmelidir.

Zarar görenin birlikte kusuru, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimleri yapıldıktan sonra, sorumlular tarafından yapılan bir ödeme var ise ödenmesi gereken tazminattan en son bu ödemenin mahsubu ve hükmedilecek tazminat miktarının belirlenmesi gerekir.

İlgili Kanun maddeleri incelendiğinde kusur, hatır taşıması ve müterafik kusur bir indirim sebebi olarak sayılmasına karşın zarar sorumlularınca yapılan ödemeler bir indirim nedeni olarak gösterilmemiştir. Kaldı ki ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim sebebi olmayıp Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik ... geldiği gibi borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır (Hukuk Genel Kurulu 03.05.2017 Tarih 2017/2097 E., 2017/894 K.).

Somut olayda; davalı yanca davacıya davadan önce kısmi ödeme yapılmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davalının davadan önceki ödemesi güncellenerek düşülmüş, bu şekilde hesaplanan tazminat miktarından Uyuşmazlık Hakem Heyetince (%20 müterafik kusur + %20 hatır taşıması ) toplam %40 indirimi yapılarak tazminata hükmedilmiştir.

Her ne kadar Dairemiz uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan önce %20 hatır taşıması indirimi, sonrasında kalan miktardan %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerekmekte ise de davacının kararı temyiz etmediği gözetildiğinde, toplam %40 şeklinde yapılan indirim oranı temyiz eden davalının yararına olmuştur.

Şu halde açıklanan hukuki durumlar karşısında belirlenen zarardan öncelikle % 40 ( hatır taşıması ve müterafik kusur) indirim yapılıp, daha sonra güncellenen ödemenin düşülmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi hatalı olmuş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekillinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,