Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/10716 K.2025/16438

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının oğlu olan desteğin yolcu olduğu araç ile davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 08.06.2023 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu desteğin hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 30.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 258.001,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kusur raporu alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davalının ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz ile sorumlu olduğunu ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakemce kusur raporu ile hesap raporu alındığı, davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün davaya konu olayda %75 oranında kusurlu olduğu, davacıya yapılan kısmi ödemenin mahsup edildiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 258.001,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin itiraz başvurusunda bulunması üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı lehine hüküm altına alınan nisbi vekalet ücretine yönelik itirazın kabulüne, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usule uygun olmayan başvuru yapıldığını, davacıya yapılan ödeme ile davalının borcunun sona erdiğini, kusur incelemesinin yetersiz olduğunu, yeniden kusur raporu alınması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, ıslah edilen tutara ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini, destek sıfatının ispatlanması gerektiğini, rücuya esas ödeme varsa mahsubu gerektiğini, müterafik kusurun araştırılması ve indirim yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının oğlu olan desteğin yolcu olduğu araç ile davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu desteğin hayatını kaybetmesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesinin yerinde olmasına, hesaplamanın doğru yapılmış olmasına, destek sıfatının ispatlanmış olmasına, desteğin emniyet kemeri takmadığı hususunun ispat edilememiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, kaza tespit tutanağının düzenlendiği, buna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün yerleşim yeri dışında aracı duraklattığı ya da park ettiğinden, desteğin yolcu olduğu araca ise hız nedeniyle kusur verildiği, hakemce alınan kusur raporuna göre ise, davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında asli, desteğin yolcu olduğu araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu olduğunun belirlendiği, hakem heyetince kusur raporunda belirlenen kusur oranı dikkate alınarak davacının tazminatının hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Olayın meydana geliş şekli değerlendirildiğinde, kusur oranlarına ilişkin yapılan araştırma yeterli görülmemiş olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Şu halde; İtiraz Hakem Heyetince, dava konusu trafik kazasına ilişkin ceza soruşturma dosyası da dosya arasında alınarak, tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üniversite öğretim üyelerinden seçilecek uzman bilirkişilerden, denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

b.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

Somut olayda; desteğin yolcu olduğu araç sürücüsünün 205 promil alkollü halde seyrederken kazanın meydana geldiği, sigortalı araca arkadan çarptığı hususları sabittir. Olayın meydana geliş şekli, sürücünün alkol oranının yüksek olması gibi hususlar değerlendirildiğinde, desteğin yolcu olduğu araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek araçta seyahat etmiş olup olmadığı konusunda hakem heyetince yapılan araştırma yetersizdir.

Şu halde, İtiraz Hakem Heyeti tarafından kaza nedeniyle yapılan ceza soruşturmasına dair tüm bilgi ve belgeler getirtilerek desteğin yolcu olduğu araç sürücüsünün alkol durumunu bildiği ya da bilebilecek durumda olup olmadığının araştırılması, bildiği kanaati oluşursa müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2-a) ve (2-b) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 09.12.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Hakem Heyetleri tarafından, alınan bilirkişi raporu gereği davalıya zorunlu trafik sigortalı araç sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu ve davacı desteğinin yolcu olduğu araç sürücüsünün ise % 25 oranında tali kusurlu olduğu kabul edilerek % 75 davalı kusuru üzerinden hesaplanan tazminata karar verildiği, sayın çoğunluk tarafından kusur oranlarının tespiti için bilirkişi heyetinden rapor alınması gereğine değinilerek kararın bozulduğu görülmektedir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak kolluk görevlileri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tahkim yargılaması sırasında alınan uzman bilirkişi raporunda, aynı kural ihlallerine dayalı olarak davalıya sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu ve davacı desteğinin yolcu olduğu araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, olaya ilişkin kaza tespit tutanağı ile karara esas alınan uzman bilirkişi raporu uyumlu ve oluşa uygun olup yeniden bilirkişi raporu alınmasını gerektirir bir durum bulunmadığı düşünülmüştür.

Açıklanan tüm bu nedenlerle, birbiriyle uyumlu kaza tespit tutanağı ve uzman bilirkişi raporu ile kusur tespiti oluşa uygun biçimde yapıldığından, davalı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (2-a) numaralı bentteki bozma kararına katılmıyorum.