Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14795 K.2025/13367

Mahkeme kararı davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde. 28.03.2009 tarihinde, davalı ...'ün maliki, davalı ...'ın sürücüsü, davalı ... Sigorta A.Ş'nin zorunlu trafik sigortacısı ve davalı ...

Sigorta A.Ş'nin kasko sigortacısı olduğu halk otobüsü ile davalı ...'ın maliki, davalı ...'ın sürücüsü ve davalı ...Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu tırın çarpışması sonucu, otobüste yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla tedavi giderleri,

geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle uğradığı zararları için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan (sigorta şirketleri poliçe limitleri sınırlı olmak kaydıyla) ve 20.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte müştereken ve mütelselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

12.04.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 2.500,00 TL tedavi gideri ve 8.621,94 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 11.121,94 TL'ye artırmıştır.

Birleşen davada davacı vekili; bahsi geçen trafik kazasından mütevellit davacının uğramış olduğu tüm maddi ve manevi zarardan birleşen davada davalı ... Belediyesinin de müştereken ve mütelsilen sorumlu olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ihtiyari mali mesuliyet açısından zorunlu sigorta limitlerini aşan kısımdan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının herhangi bir müracaatta bulunmadığını, manevi tazminattan sorumlu olmadıklarını, davalının poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak sorumluğunun bulunduğunu ve yasal faizin uygulanabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; kusur oranında poliçe limiti ile sınırlı sorumluluklarının bulunduğunu ve dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı ... cevap dilekçesinde; davacı tarafça istenilen bedelin haksız olduğunu ve kaza nedeniyle kendisinin de mağdur olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalılar ..., ... ve ...'a usulünce tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap sunmamış ve duruşmalara katılmamışlardır.

Birleşen davada davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olaydaki otobüsün tamamen özel mülkiyetli ve işletmesi de özel şahıs tarafından gerçekleştirilen bir araç olduğunu, davalının sadece belirli bir plan ve esaslar dahilinde yolcu taşıma işini, güzergahları ile koordinasyonu sağlamak ve denetlemek ile yükümlü olduğunu ve davalının sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2014 tarihli ve 2009/884 Esas, 2014/252 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile hesaplamaya ve kusura ilişkin teknik raporlar da gözetilerek, net 8.621,94 TL maddi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (kusur oranına göre, davalı ... ve ... açısından %87,5 kusur oranına göre 7.544,20 TL'sinin, 900,00 TL'si açısından 28.03.2009 kaza tarihinden ve kalan 6.644,20 TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte);

asıl davada davalı ... ve ... açısından %12,5 kusur oranına göre 1.077,74 TL'sinin (900,00 TL'si açısından 28.03.2009 kaza tarihinden ve kalan 177,74 TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte); asıl davada davalı ... şirketleri ... Sigorta A.Ş. (değişen ünvanıyla ... Sigorta A.Ş.) ve ...

Sigorta A.Ş açısından 7.544,20 TL'sinin (900,00 TL'si açısından dava tarihinden ve kalan 6.644,20 TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte); davalı ... ... Sigorta A.Ş açısından 1.077,74 TL'sinin (900,00 TL'si açısından dava tarihinden ve kalan 177,74 TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte).

2.500,00 TL tedavi giderinin asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılar ... ve ... açısından %87,5 kusur oranına göre 2.187,50 TL'nin 100,00 TL'si için dava tarihinden ve kalan 2.087,50 TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte, asıl davada davalı ... ve ... açısından %12,5 kusur oranına göre 312,50 TL'sinin 100,00 TL'si açısından dava tarihinden ve kalan 212,50TL'si açısından ıslah tarihi 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte),

bu kalem yönünden diğer davalı ... şirketleri aleyhine açılan davanın reddine; manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 1.000,00 TL manevi tazminatın asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılar ... ve ... açısından %87,5 kusur oranına göre 875,00 TL'nin kaza tarihi 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte, asıl davada davalı ... ve ... açısından %12,5 kusur oranına göre 125,00 TL'sinin kaza tarihi 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte), fazlaya ilişkin talebin reddine;

birleşerek görülen Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/96 Esas sayılı dosyadaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 13.05.2014 tarihli ve 2009/884 Esas, 2014/252 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve asıl davada davalı ... Sigorta A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 08.05.2017 tarih ve 2014/25016 Esas, 2017/ 5136 Karar sayılı ilamında ... Belediye Başkanlığının tazminattan sorumlu tutulması gerektiği, tedavi giderinden sigorta şirketinin de sorumlu tutulması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğu, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiği ve meydana gelen kaza nedeni ile poliçede limit aşımı olup olmadığının araştırılması gerektiği gerekçeleri ile bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, 19.03.2019 tarihli ve 2017/449 Esas, 2019/95 Karar sayılı belirtilen kararında asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile 11.121,99 TL (2.500,00 TL'si tedavi gideri olmak üzere) maddi tazminatın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ..., ..., ..., ... ile birleşen davanın davalısı ... Belediyesi'nden (sigorta şirketleri ... Sigorta A.Ş., ...

Sigorta A.Ş.) yönünden dava tarihinden, diğer asıl ve birleşen davalılar yönünden kaza tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) davalı ... şirketleri yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine; manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın asıl davanın davalıları ..., ..., ... ve ... ile birleşen davanın davalısı ... Belediyesi'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 19.03.2019 tarihli ve 2017/449 Esas, 2019/95 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve ihbar olunan SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 30.11.2020 tarih ve 2019/4387 Esas, 2020/7828 Karar sayılı ilamı ile ticari faize hükmedilmesi gerektiği, manevi tazminat için faize hükmedilmesi gerektiği, manevi tazminat miktarının fazla olduğu gerekçeleri ile bozma kararı verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, 13.01.2022 tarihli ve 2021/221 Esas, 2022/22 Karar sayılı kararında, maddi tazminat talebi yönünden asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile. 11.121,99 TL'nin (2.500 TL'si tedavi gideri olmak üzere) maddi tazminatın davalılar ... Sigorta A.Ş, ... Sigorta A.Ş, ..., ... ile birleşen davanın davalısı ... Belediyesinden sigorta şirketleri (... Sigorta A.Ş, ...

Sigorta A.Ş) yönünden dava tarihinden, diğer asıl ve birleşen davalılar yönünden kaza tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı (... Sigorta A.Ş, ... Sigorta A.Ş) sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ... ve ... yönünden asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile.

11.121,99 TL'nin (2.500,00 TL'si tedavi gideri olmak üzere) maddi tazminatın 2.187,50 TL'lik kısmına olay tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanarak, bakiye kısmına da ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvan ...

Sigorta A.Ş) yönünden davanın reddine dair karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile. 15.000,00 TL manevi tazminatın asıl davanın davalıları ..., ..., ... ve ... ile birleşen davanın davalısı ... Belediyesinden olay tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

Mahkemenin 13.01.2022 tarihli ve 2021/221 Esas, 2022/22 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 16.03.2023 tarih ve 2022/9410 Esas, 2023/3897 Karar sayılı ilamı ile asıl davanın davalıları ..., ..., ... ve ... yönünden manevi tazminat miktarının kesinleştiği, ... Sigorta A.Ş. yönünden karar kesinleştiğinden yeniden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, reddedilen manevi tazminat yönünden kendisini avukatla temsil etmeyen davalılar yönünden vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, ... Belediyesi lehine hükmedilecek vekalet ücretinin ise reddedilen miktarı geçemeyeceği gerekçeleri ile bozma kararı verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, maddi tazminat talebi yönünden asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile 11.121,99 TL'nin (2.500,00TL'si tedavi gideri olmak üzere) maddi tazminatın davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ..., ... ile birleşen davanın davalısı ... Belediyesinden sigorta şirketleri (... Sigorta AŞ, ...

Sigorta AŞ) yönünden dava tarihinden, diğer asıl ve birleşen davalılar yönünden kaza tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı (... Sigorta AŞ, ...

Sigorta AŞ,) sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ... ve ... yönünden asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile 11.121,99 TL'nin (2.500-TL'si tedavi gideri olmak üzere) maddi tazminatın 2.187,50 TL'lik kısmına olay tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanarak,

bakiye kısmına da olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvan ...

Sigorta AŞ) yönünden davanın reddine dair karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın (miktar bakımından kesinleştiği ve davacı lehine kazanılmış hak oluştuğundan) asıl davanın davalıları ..., ..., ... mirasçıları ..., ..., ... ve ... ve ... ile birleşen davanın davalısı ...

Belediyesi açısından bu tazminat miktarının 15.000,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere (miktar bakımından ... Belediyesi bakımından bozma dışında kaldığından kesinleştiğinden) olay tarihi olan 28.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte adı geçen asıl dosya davalıları ve birleşen dosya davalısı ... Belediye Başkanlığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde; belediyenin sadece denetim yetkisi olduğundan sorumluluğunun olmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık; davalıların sürücüleri, malikleri, zorunlu mali sorumluluk sigortacıları ile kasko sigortacısı olduğu araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Belediyesi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,