Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/5100 K.2023/12465

Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Konak ilçesi, ... Mahallesi 106 ada 34 parsel ... taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için ... takdir komisyonu raporunda ve acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, davacı idare tarafından önce uzlaşmak talebinde bulunulduğunu, maliklerle uzlaşma sağlanamayınca bu defa acele kamulaştırma yoluna başvurulduğunu, bu durumun kanuna karşı hile anlamına geldiğini, acele kamulaştırma dosyasında taşınmazlar başında keşif yapılmaksızın rapor tanzim edildiğini, taşınmaz başında keşif yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın konumu itibarıyla çok daha değerli olduğunu, çevredeki emsal arsa değerleri ile kamulaştırma davalarında çıkan bilirkişi raporlarından bu durumun anlaşıldığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 25.06.2015 tarihli ve 2014/454 Esas, 2015/154 Karar ... kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.06.2015 tarihli ve 2014/454 Esas, 2015/154 Karar ... kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin duruşmalı olarak yaptığı inceleme sonucunda 01.11.2016 tarihli ve 2015/17367 Esas, 2016/11848 Karar ... kararı ile dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki ipotek şerhinin tespit edilen kamulaştırma bedeline yansıtılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Dairemizce davalı vekilinin talebi üzerine yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda 22.05.2018 tarihli ve 2017/22735 Esas, 2018/9962 Karar ... karar ile dava konusu taşınmaz ve içinde bulunduğu bölgenin ileride imar uygulamasına tâbi tutulması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranı ve dava konusu taşınmazın çevresinde düzenleme görmüş parseller var ise bunlardan kesilen düzenleme ortaklık payı oranı ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler belediye İmar Müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen metrekare birim

fiyatından %40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle hesap yapan bilirkişi raporuna göre eksik incelemeyle hüküm kurulması, tapu kaydında sit alanı şerhi bulunan taşınmazın sit alanında kalmasının kamulaştırma bedeline etkisi olmayacağı gözetilmeden tespit edilen metrekare birim fiyatından %10 oranında indirim yapan rapor esas alınarak az bedele hükmedilmesi ve dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki ipotek şerhinin tespit edilen kamulaştırma bedeline yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.04.2019 tarihli ve 2018/339 Esas, 2019/172 Karar ... kararı ile fark kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 04.04.2019 tarihli ve 2018/339 Esas, 2019/172 Karar ... kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.02.2020 tarihli ve 2019/10150 Esas, 2020/2075 Karar ... kararı ile Mahkemece, davacı idare vekilinin yokluğunda 10.01.2019 ve 07.03.2019 tarihli celselerde iki kez fark bedelin blokesi için süre verildiği ve her iki celsede de duruşma zaptının davacı idare vekiline tebliğine karar verildiği, ancak dosya içerisinde duruşma zabıtlarının davacı idareye tebliğine dair belge olmadığı anlaşıldığından, mahkemece tespit edilen fark bedelin bloke edilmesi için yasaya uygun süreler verilmiş olmadığı anlaşıldığından, fark bedelin blokesi için usulüne uygun süre verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 16.02.2021 tarihli ve 2020/202 Esas, 2021/34 Karar ... kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.02.2021 tarihli ve 2020/202 Esas, 2021/34 Karar ... kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.03.2022 tarihli ve 2021/9861 Esas, 2022/4742 Karar ... kararı ile dava konusu taşınmaz ile aynı kamulaştırma kapsamında Dairemize intikal eden aynı ada içerisindeki komşu taşınmazların dava dosyalarında Konak Belediye Başkanlığı yazılarında; taşınmazların mevcut kadastral konumunu koruduğu, bölgede seçilmiş düzenleme alanı bulunmadığı, imar uygulaması yapılması halinde 3194 ...

İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca %40'a kadar düzenleme ortaklık payı kesilebileceği belirtilmiş olup, dava konusu taşınmaz ile aynı adada komşu nitelikte bulunan 106 ada 31 parsel ... taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen bedelinden %40 düzenleme ortaklık payı düşülerek hesaplanan metrekare birim fiyatı üzerinden tespit edilen kamulaştırma bedelinin Dairemiz denetiminden geçerek onandığı da gözetildiğinde bölgede imar uygulaması yapılması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranı %40 olduğu halde, taşınmazın tespit edilen metrekare birim fiyatından,

başka mahallede seçilen düzenleme alanındaki taşınmazlardan kesilen oranda düzenleme ortaklık payı düşülerek hesap yapılmak suretiyle bedel tespiti, davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi ve bozma öncesi tespit edilen bedelden acele el koyma bedelinin mahsubu ile fark bedele dava tarihinden 4 ay sonraki günü takip eden 14.02.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 25.06.2015 tarihine,

bozma sonrası tespit edilen fark bedele ise ikinci karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde yasal faize hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Dördüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazdan farklı özelliklere sahip olduğunu, ... takdir komisyonu raporundaki bedelden ayrılma nedenlerinin açık olmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk bozma kararı %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmadan önce dava konusu taşınmazın çevresindeki düzenleme ortaklık payı kesinti oranlarının araştırılması gerektiği yönünde olup, bu kararla %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılamayacağının kesinleştiğini, oysa son bozma kararı ile %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerektiğinin belirtildiğini, böylece yargı kararları arasında tutarsızlık oluştuğunu ve bu durumun hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu, müvekkilinin para iadesi yapması yönündeki kararın hukuk düzenine olan inancı zedelediğini ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 ... Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 ... Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava konusu taşınmaz tapu kaydına göre ... Mahallesinde bulunduğu halde hüküm fıkrasına mahalle adının hatalı yazılması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürüklükte bulunan 1086 ... Kanun'un 438 inci maddesi uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin Mahkeme kararına yönelik temyiz kabulü ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (2) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan "Konak Mahallesi" ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine " ... Mahallesi" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,