Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/6591 K.2023/384

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı yüklenici vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen 15.11.2013 tarihli sözleşme ile Tuz Gölü Havzasında yer alan bir kısım 1. derece sit alanının yeniden değerlendirilerek, sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı olarak belirlenmesine yönelik "Biyo-Ekoloji Temelli Bilimsel Araştırma Raporu Hazırlama” işinin davacı tarafından üstlenildiğini, iş karşılığında davalının 340.000,00 TL + KDV ödemeyi taahhüt ettiğini ve bedelin %25'inin sözleşme imzalanmasından itibaren 7 gün içerisinde, %25'inin hazırlanacak raporun Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonuna sunulmasını takip eden 7 gün içerisinde,

%50 sinin ise Koruma Kurulu tarafından uygun görülmesi sonrasında Genel Müdürlük veya Bakanlık onayını takip eden 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, davacının hazırladığı raporda teknik ve bilimsel bir eksiklik olmadığını, koruma kurulunda sadece hidrojeoloji uzmanının iş ve işlemlerinde eksiklik yaşandığını, bu kişinin de sözleşme gereğince davalı tarafından belirlendiğini ileri sürerek, bakiye iş bedeli alacağı 170.000,00 TL ile sözleşmeden doğan KDV bedelinin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili KDV bedeline yönelik talebini 61.200,00 TL olarak açıklamış ,bu miktar üzerinden eksik harcını ikmal etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmediğini, rapordaki eksikler nedeniyle davacının değişiklikleri yaparak raporun son halini sunması üzerine Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 12.03.2015 tarihli yazısı ile davacının sunduğu raporun uygun görülmediğini ve Tuz Gölü ÖÇKB Doğal Sit Alanı Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi hizmet alım işine ilişkin raporunun beklenilmesine karar verdiğini, davacının hazırladığı raporda TVK Bölge komisyonunun sadece hidrojeolojik değerler konusunda tereddüt yaşamadığını Jeolojik ve Jeoformolojik alanlarda da tereddüt yaşadığından davacının bakiye ücreti haketmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki akdi ilişkinin vekalet sözleşmesine dayalı olduğu ve dava konusu araştırma raporunun tarafsız ve bilimsel olması asıl olup, rapor sonucunda sit derecesi düşürülmesine ilişkin davalının isteminin idare tarafından kabul görmemesi durumunda davalının ödeme yükümlülüğünden kurtulamayacağı, nitekim sözleşmenin 5. maddesine göre de sözleşmenin sit değişikliğine bağlı olmadığını, alınan bilirkişi raporuna göre davacı tarafından hazırlanan raporun usulen ve şeklen kabule uygun olduğu,

davacının hazırladığı bilimsel rapor ile idareyi onaya ilişkin ikna etmek gibi bir yükümlülüğü sözleşmenin 5. Maddesi kapsamında olmadığı gibi bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere, raporun içerik olarak kabul görmemesinde davalının tayin ettiği hidrojeoloğun görüşlerinin de esas olduğu anlaşıldığından, davacının edimini yerine getirdiği ve sözleşmede kararlaştırılan bedeli talep etmekte haklı olduğu,

sözleşmede işin bedeli 340.000,00 TL+KDV olup, %18 KDV si ile birlikte davalının ödemede bulunması gereken bedelden taraflarca ihtilafsız olan 170.000,00 TL ödeme mahsup ediliğinde davacının 231.200,00 TL (KDV Dahil) talebi yerinde görülmekle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı iş sahibi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olup, davacının idareye rapor sunmak şeklinde yaptığı 3 başvurunun da raporda eksiklikler ve yanlışlıklar olduğu gerekçesiyle idare tarafından olumsuz cevaplandığını, davacının sözleşmedeki edimini süresinde eksiksiz olarak yerine getirmediğinden bakiye alacağa hak kazanmadığını,

sözleşmedeki asıl edimi alanın statüsünü değiştirmek olan davacının bu edimini yerine getirmemiş olmasının ve sözleşmenin ücrete hak kazanmanın istisnası niteliğindeki 5. maddesine göre dahi raporu tam ve eksiksiz olarak sunma şartını yerine getirmemiş olması nedeniyle davacının talep ettiği ücrete hak kazanmadığını, davanın bu nedenle reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu'nun 12.03.2015 tarihli kararında, davacı tarafından hazırlanan raporda Mevcut veya Potansiyel Doğal Sit Alanlarında Jeolojik, Jeomorfolojik ve Hidrojeolojik Değerlerin İsimlendirilme ve Değerlendirilme Tablosu'nda belirtilen değerlerin puanlamasının komisyonca tereddüte sebep olması nedeniyle Tuz Gölü ÖÇKB Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi Hizmet Alım İşine ilişkin çalışma raporu sonucunun beklenmesine karar verildiği,

sözleşmedeki ödemeye ilişkin hüküm ve TVKBK kararı birlikte değerlendirildiğinde, ödeme koşulu olan "Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından uygun görülmesi sonrasında Genel Müdürlük veya Bakanlık onayı" şartı henüz gerçekleşmediğinden davacının dava tarihi itibariyle son kısım ücreti talep hakkı doğmadığı anlaşıldığından; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı yüklenici vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu işin eser sözleşmesi kaynaklı olmayıp TBK'nın vekalete ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının sit alanının düşürülmesi konusunda garanti vermediğini, asıl ediminin mevzuatın aradığı şekilde bir araştırma raporu hazırlanması olduğunu, sözleşmenin 5.maddesinde de raporun teknik ve bilimsel eksikliği bulunmamasına rağmen farklı gerekçelerle statüsünün değiştirilmemesi durumunda sözleşme bedelinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, alınan bilirkişi raporunda da teknik ve bilimsel eksik bulunmadığı,

sadece TVK Bölge Komisyonunca hidrojeolojik değerler konusunda tereddüt yaşandığını, sözleşmenin 4. Maddesine göre de hidrojeoloji uzmanının davalı tarafından temin edileceği kararlaştırıldığından davacının edimini yerine getirdiğini beyan ederek, istinaf mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Borçlar Kanununun 470. Vd madde hükümleri, taraflar arasındaki 15.12.2013 tarihli sözleşmenin ilgili hükümleri, Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 2 nolu Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonu kararları.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Taraflar arasındaki sözleşmenin "İşin Bedeli ve Ödeme Koşulları" başlıklı 5. Maddesinde; iş bedelinin KDV hariç 340.000,00 TL olduğu, %25'inin sözleşme imzalanmasından itibaren 7 gün içerisinde, %25'inin hazırlanacak raporun işverene sunulması, işveren tarafından yapılacak veya yaptırılacak teknik incelemenin uygun görülmesi ve raporun Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonuna sunulmasını takip eden 7 gün içerisinde, %50 sinin ise Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından uygun bulunup, Genel Müdürlük veya Bakanlık onayını takip eden 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

3.Davalı işveren tarafından ilk iki kısım ödeme yapılmış olup; uyuşmazlık, son kısım olan 170.000,00 TL ve KDV nin ödeme şartlarının sözleşme kapsamı itibariyle gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

4.Davacı tarafından hazırlanan rapor ilk olarak Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulmuş, müdürlükçe rapor incelenerek ölçekli bitki örtüsü haritası eklenerek yeni raporun imzalı nüshası ile koordinatların da CD olarak iletilmesi istenilmiş, revize edilmiş rapor tekrar müdürlüğe sunulmuş, raporun bu kez çalışma alan sınırları dikkate alınarak yeniden düzenlenmiş halinin sunulması istenilmiştir.

5.Revize edilen raporun davacı tarafından tekrar sunulması üzerine. Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 2 nolu Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun 12.03.2015 tarihli kararı ile.

56 sayılı Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunu İlke Kararının E bendinde yer alan "jeolojik ve jeomorfolojik açıdan istisnai ve ilginç özellik barındırması halinde kaynak değerin sınırları dikkate alınarak belirlenmesi" ibaresi gözönünde tutulduğunda, rapordaki "Mevcut veya Potansiyel Doğal Sit Alanlarında Jeolojik, Jeomorfolojik ve Hidrojeolojik Değerlerin İsimlendirilme ve Değerlendirilme Tablosu" nda belirtilen değerlerin puanlamasının Komisyonca tereddüte sebep olması nedenleriyle.

Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğünce 12.08.2014 tarihinde ihale edilen "Tuz Gölü ÖÇKB Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi Hizmet Alım İşi" ne ilişkin çalışma raporu sonucunun beklenmesine karar verilmiştir.

6. Sözleşmenin ödeme şartlarına ilişkin hükümleri ve TVKBK kararı birlikte değerlendirildiğinde, bakiye kısım için ödeme koşulu olan "Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından uygun görülmesi sonrasında Genel Müdürlük veya Bakanlık onayı" şartı henüz gerçekleşmediğinden istinaf mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

7. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla yatırılan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,