Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1043 K.2025/3708

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen 2022/15 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2021/937 Esas sayılı davada davacı vekilince duruşmalı, asıl davada davacı-birleşen 2021/937 Esas sayılı dosyada davacı ... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalı-birleşen davada davacı vekili avukat ..., şirket yetkilisi ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı arsa sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında .... Noterliği’nin 23.11.2018 tarih ve 39461 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, taşınmazın inşaata hazır şekilde davalı yükleniciye teslim edildiğini ve inşaat ruhsatı alınabilmesi için vekaletname verildiğini, ancak davalı yüklenicinin sözleşme tarihinden itibaren 1 yılı aşkın süre geçmiş olmasına rağmen inşaata başlamadığını, ruhsat başvurusu yapmadığını belirterek sözleşmenin feshi ile tapu kaydındaki şerhin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı arsa sahibi vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; sözleşme uyarınca inşaatın en geç 23.11.2020 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, ancak inşaata başlanmadığını, sözleşmenin 12. maddesi ile cezai şartların belirlendiğini ve buna göre gecikme süresi olan 13 ay için 390.000,00 TL ceza ile işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle yoksun kalınan kira alacağı ve imar durumunda varsa kaybedilen inşaat alanı hakkı nedeniyle belirsiz alacak olarak 1.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı yüklenici vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; davalının süre dolmadan tek taraflı sözleşmeyi feshettiğini, 12.08.2020 tarihli azilname ile vekaletleri azlettiğini, bir ve iki parsel tevhit olur ise yaklaşık 700 metrekare artış olacağını, bunun için 2018'de 1 nolu parselin 300.000,00 TL'ye satın alındığını, feshin kötü niyetli olduğunu i̇leri sürerek, 1 parsel ile tevhit ve inşaat yapılabilmesi için yetki verilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise ödenen 300.000,00TL ile munzam zararın tazminine, davacıya aldırıldığı ileri sürülen 1 parsel artık tevhit edilemeyeceğinden inşaat azalması nedeniyle 200.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici vekili, asıl ve birleşen davanın reddini talep etmiştir. Davacı arsa sahibi vekili, birleşen davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulü ile taraflar arasında yapılan ...'nin 23.11.2018 tarih ve 03461 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine ve dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine mevcut şerhin terkinine; birleşen 2022/15 Esas sayılı davanın kısmen kabulü ile 224.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine; birleşen 2021/937 Esas sayılı davanın kısmen kabulü ile 300.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza ilişkin olarak yapı ruhsatı, mimari projenin süresi içinde alınmadığı, arsa sahibinin sözleşmenin feshinde haklı olduğu,

feshin geriye etkili olarak hüküm altına alınması halinde sözleşmeyi fesheden arsa sahibinin ifaya ekli ceza, gecikme tazminatı, kira alacağı, mahrum kalınan kâr gibi müspet zararını talep edemeyeceği, bu nedenlerle arsa sahibince açılan birleşen davada cezai şarta yönelik talebin reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

davacı yüklenici tarafından açılan birleşen davada yetki verilmesi talep edilmiş ise de, asıl davada sözleşmenin feshine karar verildiğinden bu istemin reddine karar verilmesi gerektiği, yüklenici tarafından arsa sahibine ödendiği iddia edilen 300.000,00 TL'nin iadesi ile birlikte munzam zararın tazmini talep edilmiş ve 300.000,00 TL'nin iadesine karar verilmişse de, 09.05.2023 tarihli celsede deliller arasında bildirilen ödeme dekontunun sunulması için süre verildiği ancak ödeme dekontunun sunulmadığı,

davacı yüklenici vekili tarafından sunulan 22.05.2023 tarihli dilekçede bu bedelin sözleşme sırasında nakit olarak ödendiği ileri sürülmüş ise de ödeme ispatlanamadığından mahkemece bu talebe yönelik davanın reddine karar verilmesi gerektiği, sözleşmenin feshinde davalı yüklenici kusurlu olduğundan zarar talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın kabulü ile,

taraflar arasında yapılan ....Noterliği'nin 23.11.2018 tarih ve 03461 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshine ve dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine mevcut şerhin terkinine, birleşen davaların ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen 2022/15 Esas sayılı davada davacı-birleşen 2021/937 Esas sayılı davada davalı arsa sahibi vekili temyiz dilekçesinde : a. Birleşen davada cezai şart ve yoksun kalınan kira alacağı bakımından verilen ret kararının doğru olmadığını beyan etmektedir. 2. Asıl ve birleşen 2022/15 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2021/937 Esas sayılı davada davacı yüklenici vekili vekili temyiz dilekçesinde :

a. Davacının, davalıya 1 nolu taşınmazı satın aldırdığını, taşınmazı satın aldırdığı tarihten 3 ay sonra da sözleşmeyi feshettiğini, inşaata başlanmasına davacının engel olduğunu, 12.08.2020 tarihinde vekaletnamenin iptal edildiğini, fesih tarihi itibariyle inşaat süresinin bitmesinin 17 ay 6 gün olduğunu, inşaatın tamamlanması için yetki verilmesi gerektiğinin, b. Ödemenin davalının kabulünde olduğunu, aksi halde yemin delilinin hatırlatılmamasının da doğru olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmede, sözleşme tarihinden itibaren 6 ay içinde ruhsat alınacağı, ruhsat tarihinden itibaren 18 ay içinde inşaatın tamamlanacağı ve tamamlanmasını takiben 6 ay içinde de iskân alınacağı kararlaştırılmış olup, 12.08.2020 tarihinde arsa sahibinin, davalı yükleniciyi vekaletten azlettiği,

azil tarihine kadar yüklenici tarafından sözleşme konusu inşaat için hiçbir işlem yapılmadığı, azil tarihi itibariyle kalan sürede inşaatın tamamlanmasının mümkün olmadığı ve sözleşmenin geriye etkili feshinde müspet zarar tazminatı kapsamında cezai şart ve kira tazminatının talep edilemeyeceği, davalı yüklenicinin açıkça yemin delilini yazmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dairemizdeki duruşmada asıl ve birleşen 2022/15 Esas sayılı davalarda davalı, birleşen 2021/937 Esas sayılı davada davacı yüklenici vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen 2022/15 Esas sayılı davalarda davacı, birleşen 2021/937 Esas sayılı davada davalıdan alınarak, karşı tarafa verilmesine,