Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/62 K.2025/2586

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 26.06.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalılar vekili Avukat ... ile asıl ve birleşen davada davacı vekili Avukat ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında mülkiyeti davalı şirkete ait olan arsa üzerine inşaa edilecek E blok, 7 numaralı dubleks dairenin satışı için 25.04.2017 tarihli “Daire Satış Sözleşmesi” imzalandığını, müvekkilinin satış bedeli olarak kararlaştırılan 2326 ada, 3 parsel sayılı taşınmazı davalı şirket yetkilisi ve sahibi olan ...’e 25.04.2017 tarihinde tapuda devir ve teslim ettiğini, davacının satış sözleşmesi gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği halde davalının inşaata başlamadığını ileri sürerek,

tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde bedele hükmedilmesini talep etmiş, 13.06.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, inşaatın yapılacağı arsanın yargılama devam ederken satıldığını belirterek, sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile davalı şirket temsilcisine satış bedeli olarak devredilen 2326 ada, 3 parsel sayılı (tevhit sonrasında 2326 ada, 5 parsel) taşınmazda davalı adına kayıtlı 18474/65413 hissenin/payın tapusunun iptali ile her türlü takyidattan arındırılmış şekilde müvekkili adına tesciline, olmadığı takdirde bedelinin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile ... Yapı İnş. Haf. Nak. Çelik Yapı ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen daire satış sözleşmesinin geçerli olmadığını, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği tarafların birbirine verdiklerini iade etmeleri gerektiğini ileri sürerek, sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ve davalıya satış bedeli olarak devredilen 2326 ada, 3 parsel sayılı (tevhit sonrasında 2326 ada, 5 parsel) taşınmazda davalı adına kayıtlı 18474/65413 hissenin/payın tapusunun iptali ile her türlü takyidattan arındırılmış şekilde müvekkili adına tesciline, olmadığı takdirde 3.500.000,00 TL’nin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde; ekonomik kriz inşaat maaliyetlerini kayda değer oranda etkilendiğinden inşaata başlanamadığını, ... Mahallesinde yapılan otel inşaatına ilişkin açılan dava dolayısıyla Bursa İdare Mahkemesi tarafından tüm inşaatların geçici olarak durdurulduğunu, teslim süresinin henüz dolmadığını, ayrıca ... Belediyesinin inşaatın yapılacağı yere ulaşımı sağlayacak yolları yapmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın mevcut hali ile davacı adına tescilinin mümkün olmadığını, öncelikle ifraz işlemi yapılması gerektiğini, mücbir sebepler nedeniyle inşaatın yapılamadığını, müvekkilinin kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 25.04.2017 tarihli “Daire Satış Sözleşmesi” gereğince bedelin trampa yolu ile ödendiği, inşaata başlanmadığı, satış bedeli olarak şirket yetkilisi birleşen dosya davalısı adına devredilen ... no'lu parselin talebe bağlı olarak 4 no'lu parsel ile birleştirilerek 2326 ada, 5 parsel olduğu, parsel içerisinde bulunan 18474/65413 hisse paylı 923,70 m²'sinin ...'e ait olduğu, dava tarihinde söz konusu taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli imar planı bulunmadığından inşaatın yapımının imkansız olduğu,

sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında tarafların verdiklerini geri isteyebilecekleri, yargılama devam ederken 2326 ada, 2 parselin satıldığı, ortaya çıkan bu fiili/hukuki imkânsızlık hali sebebiyle tazminat davası olarak tam ıslah edilen talebin haklılık içerdiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, Bursa ili, ... ilçesi, ....Mahallesi, ... ... mevkii, 2326 ada, 3 parselde 923,70 metrekare yüzölçümüyle tapuya kayıtlı olup, tevhit sonrasında Bursa ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... ... mevkii, 2326 ada, 5 parselde davalı ... adına 18474/65413 hisse ile 923,70 Metrekare yüzölçümü ile tapuya kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyada davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki daire satım sözleşmesinde taraflar karşılıklı hak ve edimler yüklenmiş olup, davacı taraf arsa devir edimini yerine getirmesine rağmen davalı yüklenicinin bağımsız bölümü süresinde teslim etmediği,

Yargıtay uygulamalarında yapı ruhsat alımı için süre kararlaştırılmamış ise makul süre 6 ay olup, buna göre sözleşme tarihinden itibaren inşaat teslim süresi nazara alındığında taahhüt edilen bağımsız bölümün davacıya teslim edilmediği,

dava tarihinde dahi inşaata başlanmadığı nazara alındığında edimin sözleşmede tayin edilen teslim süresi içinde yerine getirilemeyeceği, davalı yüklenici basiretli bir tacir gibi hareket edip, belediye, yol, ruhsat ve imar işlemlerindeki gecikmeleri öngörmek zorunda olduğundan savunmasında ileri sürülen gecikme sebepleri zorunlu gecikme kapsamında kabul edilmeyeceği, yine davalı ... yüklenici şirketin ortağı ve temsilcisi olmakla tapuya güven ilkesinden yararlanamayacağı, tapudan kaynaklanan ihtilaflarda yüklenici ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle,

davalı vekili ve birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ve birleşen davada davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın arabuluculuk şartı yerine getirilmeden açıldığını, bilirkişi raporunda 2326 ada, 5 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapunun ifrazı yapılmadan davacı adına tescil edilmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, 2326 ada, 5 parselin tamamının davacı adına tescil edilmesinin hatalı olup davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olduğunu, tam ıslah dilekçesi ile dava dışı ...'in eldeki davaya dahil edilebilmesinin mümkün olmadığını, mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle müvekkillerinin kusuru bulunmadığını, 2326 ada, 5 parsel üzerinde inşaata başlanmış olup, verilen tescil kararının çelişki yaratacağını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmenin geçersizliği nedeniyle tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen davada davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalı ve birleşen davada davalılardan tahsili ile Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan davacıya ödenmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ve birleşen davada davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,