Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/3655 K.2011/1731

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 111 ada 1 parsel sayılı 738687,07 m2 yüzölçümündeki taşınmaz mera niteliğiyle sınırlandırılmıştır. Davacı ... davalı ... Kişiliğine husumet yönelterek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümüne yönelik olarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında kararlılık kazanan görüşlere göre davada taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. 4342 sayılı Mera Kanununun 4.maddesi hükmüne göre mera yaylak ve kışlakların kullanma ... bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Dava konusu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmaz mera olarak sınırlandırıldığına göre Köy Tüzel Kişiliği yanında Hazine'ye de husumet yöneltilmesi gerekir. Kural olarak taraf teşkili yapılmadan karar verilemez. Taraf teşkilini sağlamak kamu düzenine ilişkin olup, istek olmasa bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi zorunludur.

Diğer yandan dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından mera tahsisi yapılmadığı ve dava konusu taşınmazın tahsisli mera olmadığı anlaşılmakta ise de, dava ve temyize konu taşınmazın öncesi bilinmeyen bir zamandan beri kamu malı niteliğinde kadim mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yöntemine uygun biçimde araştırılmamıştır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle taraf teşkili sağlanmalı, sonra varsa tarafların delilleri toplanmalı, ondan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava sonucunda yararı olmayan komşu köyler halkından seçilecek 3 yerel bilirkişi, aynı yöntemle tarafların gösterecekleri tanıklar, resen seçilecek uzman ziraatçı bilirkişi ziraat yüksek mühendisi ya da ziraat mühendisi, tutanak bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı,

öncelikle yerel bilirkişi ve tanıklardan dava ve temyize konu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılagelen mera olup olmadığı yolunda, olaylara dayalı ayrıntılı, gerekçeli bilgiler alınmalı, tespit tutanağı içeriği ile keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların beyanlarının çelişmesi halinde tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ve önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek beyanlar arasında aykırılık yasal gerekçeleri ve nedenleri keşif tutanağında gösterilmek suretiyle duraksamaya meydan vermeyecek şekilde giderilmeli,

bundan sonra yerel bilirkişiler ve uzman ziraatçı bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz bölümü mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazın fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ya da toprak unsurundan hangisinin taşınmazda galip olduğu belirlenmeli, komşu taşınmazlarla toprak mukayesesi yapılmalı, bu olgular değerlendirilirken komşu taşınmazların tespitte saptanan türü özellikle dikkate alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.