Karar Özeti
8. Ceza Dairesi 2024/22217 E. , 2025/3439 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/796 Değişik İş TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.09.2019 tarihli ve 2014/155 Esas, 2019/260 Karar sayılı kararıyla hükümlü ... hakkında 6136 sayılı Kan
Karar Detayı
8. Ceza Dairesi 2024/22217 E. , 2025/3439 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/796 Değişik İş TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.09.2019 tarihli ve 2014/155 Esas, 2019/260 Karar sayılı kararıyla hükümlü ... hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan aynı Kanun'un 13/3. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62. maddesi uyarınca 10 ay hapis ve 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına; hükümlü ... hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan aynı Kanun'un 13/1. maddesi, 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1 yıl 3 ay hapis ve 1.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükümlerin, istinaf edilmesi üzerine 08.12.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) geçici 5/d maddesinde yer alan "kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmamış" ibaresinin aynı bentte yer alan seri muhakeme usulü yönünden Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptaline dair Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2020/787 Esas, 2022/44 sayılı Kararı üzerine oluşan yeni duruma göre; hükümlüler yönünden lehe olan hükümlerin uygulanması talebinin reddine ve infazın devamına ilişkin Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.10.2023 tarihli ek kararına yapılan itirazın Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.11.2023 tarihli ve 2023/796 Değişik İş sayılı kararıyla kabulüne karar verilmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 14.05.2024 tarihli ve 2024/2518 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-2024/62288 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-2024/62288 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre, sanıkların, dosyanın diğer sanıkları ile birlikte suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye oldukları, örgüt faaliyeti kapsamında tefecilik yaptıkları, mal varlığı değerlerini aklamaya çalıştıkları ve yapılan aramalarda silah ele geçirildiği olay nedeniyle mahkemesince yapılan yargılama sonunda, suç örgütüne üye olmak, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, tefecilik ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından mahkumiyetlerine karar verildiği, 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesinde yer alan, "(1) Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır" şeklindeki ve Anılan Kanun'un geçici 5. maddesinde yer alan, "(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla; ...c) 250 nci maddede düzenlenen seri muhakeme usulü ile 251 ve 252 nci maddelerde düzenlenen basit yargılama usulüne ilişkin hükümler, 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır. d) 1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz" şeklindeki düzenlemeler ile, Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve 2020/87 esas, 2022/44 sayılı kararı ile geçici 5. maddenin d bendinde yer alan “…"kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış…” ibaresinin aynı bentte yer alan “…seri muhakeme usulü…” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Somut dosya kapsamında, sanıkların mahkûmiyetine konu suçlarından yalnızca 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunun, 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesi gereğince seri yargılama usulüne tabi olduğu, anılan maddenin 11. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Seri muhakeme usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz." şeklindeki düzenlemenin, 08/07/2021 tarihinde yürürlüğe giren 7331 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile maddeye eklendiği ve suç tarihinin 20/11/2012 olduğu gözetildiğinde, bu düzenlemenin suç tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle seri muhakeme usulünün uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmakla birlikte, Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/09/2019 tarihli kararın istinaf incelemesi üzerine 08/12/2021 tarihinde kesinleştiği, Anayasa Mahkemesi'nin 21/04/2022 tarihli ve 2020/87 esas, 2022/44 sayılı kararının 02/08/2022 tarihli ve 31911 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiği, 1982 Anayasasının 153/5. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, anılan kararın kovuşturma evresinin ise iptal kararı yürürlüğe girmeden sona erdiği ve iptal kararının yürürlüğe girmesinden önce mahkemesince karar verilip kesinleştirildiği anlaşılmakla, yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş kararlar hakkında yeniden uyarlama yargılaması yapılamayacağı gözetilmeden, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE 1.Seri muhakeme usulü, 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesi yeniden düzenlenerek ceza muhakemesi sistemimize girmiştir. Yine aynı Kanun'un 31. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 5/1-d maddesinde de “1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükmü bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü … uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir. 2. 02.08.2022 tarihli ve 31911 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2020/87 Esas, 2022/44 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun'a 17.10.2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun’un 31. maddesiyle eklenen geçici 5/d maddesinde yer alan “kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış” ibaresinin seri muhakeme usulü yönünden Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiği belirlenmiştir. 3. Anayasa Mahkemesinin, 21.04.2022 tarihli ve 2020/87 Esas, 2022/44 Karar sayılı kararıyla 5271 sayılı Kanun'un geçici 5/1-d maddesinde yer alan 01.01.2020 tarihinde kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış dosyalarda seri muhakeme usulünün uygulanmayacağına dair hüküm iptal edilmiş ve 01.01.2020 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanılmıştır. 4. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde, hükümlülerin üzerine atılı 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçunun 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesi gereğince seri muhakeme usulüne tabi olduğu, bununla birlikte hükümlülerin mahkûmiyetine ilişkin Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.09.2019 tarihli ve 2014/155 Esas, 2019/260 Karar sayılı kararının, Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen iptal kararının yürürlüğe girmesinden önce verildiği ve 08.12.2021 tarihinde kesinleştiği, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153/5. maddesinde yer alan "İptal kararları geriye yürümez." şeklindeki düzenleme de dikkate alındığında Anayasa Mahkemesinin iptal kararının geriye yürümeyeceği, bununla birlikte iptal kararının kesinleşmiş dosyaları kapsamadığı, anılan kararın iptal kararı yürürlüğe girmeden önce kesinleştiği, yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş kararlar hakkında seri muhakeme usulünün uygulanamayacağı gözetilmeden itirazın reddi yerine Mahkemesince kabulüne karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.11.2023 tarihli ve 2023/796 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.04.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Örgüt, aklama, tefecilik ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından mahkum edilip 08.12.2021'de kesinleşen hükme ilişkin, AYM'nin seri muhakeme usulüne dair iptal kararı sonrası hükümlüler lehe uyarlama talep etmiş; itirazın kabulü kararına karşı Adalet Bakanlığı kanun yararına bozma istemiştir.
Hukuki İlke: Anayasa 153/5 uyarınca AYM iptal kararları geriye yürümez; CMK geçici 5/d'deki ibarenin seri muhakeme yönünden iptaline dair AYM kararı 02.08.2022'de yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten önce kesinleşmiş dosyalar hakkında seri muhakeme usulü uygulanamaz, dolayısıyla itirazın reddi gerekirken kabulü kanuna aykırıdır.
Uygulama Sonucu: kanun yararına bozma (kabul)
Dava Strateji Notu: AYM iptal kararının geriye yürümezliği nedeniyle, iptal yürürlüğe girmeden önce kesinleşmiş kararlarda seri muhakeme usulüyle uyarlama talep edilemez; uyarlama yalnızca iptal tarihinde derdest/kesinleşmemiş dosyalar için gündeme gelebilir.