KÜNYE
8. Ceza Dairesi 2025/14086 E., 2026/2890 K.
- Karar tarihi
- 26 Şubat 2026
- Konu
- Ceza Hukuku
- Mahkemesi
- Asliye Ceza Mahkemesi
- Sayısı
- 2013/583 E. 2017/163 K
- Suç
- Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma İNCELEME KONUSU
- Karar
- Mahkumiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- Tebliğname görüşü
- İlgili kararın kanun yararına bozulması Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.10.2013 tarihli iddianamesiyle hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 109/2, 109/3-b-f, 43/2 delaletiyle 43/1. maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde
Karar Detayı
412 kelime·2 dk okuma·3 bölüm
Balıkesir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.02.2017 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun’un 109/2, 109/3-b, 62, 53. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verildiği, söz konusu kararın, istinaf edilmeksizin 22.05.2017 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi düzenlendiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 26.11.2025 tarihli ve 2024/40051 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.12.2025 tarihli ve KYB-2025/143420 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin.
“Karar tarihi itibarıyla yürürlükte olan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 193/2. maddesinde yer alan "Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir." şeklindeki ve anılan Kanun'un 195/1. maddesinde yer alan "Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir.
Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, sanığın savunması alınmadan mahkûmiyet hükmü kurulamayacağı gözetilmeden, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Hükümlü ...'ün duruşmada hazır bulunması ve sorgusunun yapılmış olması gerekliliği, “yargılamanın yüze karşı olması, savunma hakkının kısıtlanmaması ve cezanın bireyselleştirilmesi” ilkelerinin bir sonucu olup, 5271 sayılı Kanun'un 193/2. ve 195/1. maddelerinde belirtilen ayrık hükümler dışında, delillerin takdir ve tayininin gerektiği durumlarda sanığın sorgusu yapılmadan hüküm kurulmasının olanaklı bulunmaması karşısında.
5271 sayılı Kanun'un 193. maddesi hükmüne aykırı olarak ve aynı Kanun’un 1 47... . maddeleri uyarınca hükümlünün sorgusu yapılmadan mahkûmiyetine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
Özgün Analiz
Olay Özeti
Olay Özeti: Hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasına hükmedilmiş ve karar kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığı, sanığın savunması alınmadan, sorgusu yapılmaksızın mahkûmiyet hükmü kurulduğu ve savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle kanun yararına bozma istemiştir.
Hukuki İlke
Hukuki İlke: CMK 193/2 ve 195/1'deki ayrık hâller dışında, delillerin takdir ve tayininin gerektiği ve mahkûmiyet sonucu doğabilecek davalarda, yargılamanın yüze karşı olması, savunma hakkının kısıtlanmaması ve cezanın bireyselleştirilmesi ilkeleri gereği sanığın sorgusu yapılmadan hüküm kurulamaz. CMK 193 hükmüne aykırı olarak sorgu yapılmadan mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
Uygulama Sonucu
Uygulama Sonucu: Kanun yararına bozma isteminin kabulü ile hükmün kanun yararına bozulması; gerekli işlemin yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesi (CMK 309/3, 309/4-b).
Dava Strateji Notu
Dava Strateji Notu: Adli para cezası veya müsadere dışında mahkûmiyet ihtimali bulunan davalarda sanığın sorgusunun yapılması zorunludur; sorgu yapılmadan kurulan mahkûmiyet, savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle mutlak bozma sebebidir. Müdafi, yokluğunda yürütülen yargılamalarda sorgunun yapılıp yapılmadığını ve CMK 195 davetiye koşullarını titizlikle denetlemelidir.