Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12690 K.2023/4642

Taraflar arasında görülen tapusuz taşınmazın tescili ve mütemmim cüzlerin aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama neticesinde verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar Hazine vekili, ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Diyarbakır ili ... ilçesi ... Köyünde 25.07.1984 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmalarında dava konusu taşınmaz 766 ... Tapulama Kanunu'nun (766 ... Kanun) 2 nci maddesine istinaden tescil harici bırakılmıştır.

2.Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi ... Köyü ... Mevkiinde bulunan dava dilekçesinde hudutlarını bildirdiği taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğunu ileri sürerek çekişmeli taşınmazın müvekkili adına tescilini, taşınmaz üzerindeki bağ teveklerinin müvekkiline aidiyetinin tespitine karar verilmesini istemiş, 10.10.2013 tarihli ön inceleme duruşmasında ise talep kısmını daraltmak suretiyle tescil isteğini geri alarak yalnızca mütemmim cüzlerin aidiyetinin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatların kamulaştırma bedeli almak amacıyla sonradan dikildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalılardan Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2014 tarihli ve 2013/29 Esas, 2014/84 Karar ... kararı ile davanın kabulü ile kapama bağ vasfındaki taşınmaz üzerindeki mütemmim cüzlerin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılardan Hazine vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 28.01.2016 tarihli ve 2015/4400 Esas, 2016/1090 Karar ... kararıyla, yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm vermeye yeterli olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kapama bağ vasfındaki taşınmaz üzerindeki mütemmim cüzlerin davacıya ait olduğunun tespitine, davacının davalı aleyhine terditli birinci talep olarak açtığı tescil talebinin reddine, ikinci talep olarak açtığı mülkiyetin tespiti talebinin kabulü ile fen bilirkişisinin 30.03.2018 havale tarihli raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen toplam 12.573,55 m2'lik alanda davacının mülkiyetinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar Hazine vekili, ... vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılardan Hazine vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı öncesinde İlk Derece Mahkemesince kapama bağ vasfındaki taşınmaz üzerindeki mütemmim cüzlerin davacıya ait olduğunun tespitine karar verildiğini, verilen karara karşı davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmadığını, anılan kararda davacı lehine mülkiyetin tespiti yönünde bir hüküm olmadığından Hazine lehine usulü kazanılmış hak doğduğunu, ne var ki,

İlk Derece Mahkemesince bozma kararına uyulduktan sonra bu kez davacı lehine taşınmaz üzerindeki mütemmim cüzlerin davacıya ait olduğunun tespitine karar verildikten sonra hatalı olarak davacı lehine mülkiyetin tespitine de karar verildiğini, öte yandan davanın kısmen kabulüne karar verilmesine karşın lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

2.Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu muhdesatların baraj nedeniyle su altında kalacağının herkes tarafından bilinmesine karşın davacı tarafından kötü niyetli olarak yetiştirildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3.Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde; yasal hasım olarak davaya dahil edilen müvekkil İdare aleyhine yargılama giderine hükmedildiğini, dava konusu yerlerin müvekkil İdare ile ilgisi bulunmadığını, husumet itirazının değerlendirilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapusuz taşınmazın tescili ve mütemmim cüzlerin aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 ... Orman Kanunu (6831 ... Kanun), 3402 ... Kadastro Kanunu (3402 ... Kanun), 4721 ... Türk Medeni Kanunu (4721 ... Kanun).

3. Değerlendirme

1. İlk Derece Mahkemesince 30.03.2018 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu, bu nedenle taşınmaz bölümleri üzerinde mülkiyetin tespiti ile taşınmaz bölümleri üzerindeki "sıra arası ve sıra üzeri 3x3 metre olan 18-20 yşalarında kapama bağ vasfındaki mütemmim cüzlerin davacıya aidiyetine" şeklinde karar verilmiş ise de taşınmaz üzerindeki mülkiyetin aidiyetine ilişkin varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmediği gibi taşınmaz bölümleri üzerindeki muhdesatlar yönünden ise İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve inceleme yeterli

değildir.

Şöyle ki, davacı vekili 10.10.2013 tarihli duruşma sırasında dava dilekçesindeki talep sonucu daraltarak davasının sadece taşınmaz bölümleri üzerindeki muhdesatların davacıya aidiyetine karar verilmesine ilişkin olduğunu belirtmiş, İlk Derece Mahkemesinin önceki tarihli kararı ile de, 09.04.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 12.573,99 metrekarelik kısmı üzerinde bulunan 15-16 yaşlarındaki mütemmim cüzlerin davacıya aidiyetine karar verilmiş olup, anılan karar davalı ... vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiş, davacı tarafından temyiz edilmemiştir.

Davacının taşınmazın mülkiyetine ilişkin temyiz talebi bulunmadığına göre, bozma ilamına uyulduktan sonra verilen kararda taşınmazın mülkiyetinin davacıya aidiyetine karar verilmesi davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı ihlal ettiğinden mahkemenin taşınmaz mülkiyetinin davacıya aidiyetine karar vermesi isabetsizdir.

Öte yandan, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatlar yönünden de, taşınmaz üzerinde yaşları 18-20 yaşlarında değişen kapama bağın bulunduğu hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilmiş ise de, bahsi geçen ağaçların ne zaman ve kim tarafından dikildiği hususunda alınan beyanlar yetersiz olduğu gibi raporda belirtilen ağaçların arz üzerindeki konumu da kroki üzerinde işaretlenmemiştir.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, taşınmazın bulunduğu yerde yapılan kamulaştırma işlemine dair belgeler getirtilerek kamulaştırma kararının hangi tarihte alındığı ilgili kurumlardan sorulmalı, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek,

taşınmaz bölümünün bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre kamulaştırma tarihinden öncesine ve sonrasına ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra ziraat ve fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, kapama bağ teveklerinin kamulaştırma kararının ilanından önce dikilip dikilmediği üzerinde durularak, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz üzerindeki meyve ağaçlarının kim veya kimler tarafından hangi tarihte dikildiği hususlarında somut olgu ve olaylara dayalı olarak ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Ziraatçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların cins, yaş, bakımlılık ve nitelikleri hususlarında hüküm vermeye yeterli ve ayrıntılı değerlendirmeleri içerir rapor alınmalı; fen bilirkişisinden; yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, çekişmeli taşınmaz bölümlerini kamulaştırma alanında kalıp kalmadığı,

taşınmaz üzerindeki muhdesatların yerleri ile kamulaştırma kararının ilanından önce ağaçların bulunduğu bölümleri gösterir hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınarak toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikle değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

2. Davalı ... vekilinin yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazına gelince; İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararında yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiğinden davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddine karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Yukarıda (V.C.3.2.) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (V.C.3.1.) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı Hazine vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 225,45 TL'nin temyiz eden davalı ... Başkanlığından alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,