Cem Bakioğlu Başvurusu (B. No: 2018/7062)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun

hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 7/3/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

6. Elektrik abonesi olan başvurucunun kullandığı

elektriğe ilişkin olarak 2011 yılı Mayıs ayı ile 2012 yılı Ocak ayı dönemleri

arası için düzenlenen faturalara, normal kullanımının dışında elektrik

enerjisinin nakli sırasında meydana gelen veya başka kişilerin kaçak

kullanımından kaynaklanan kayıplara ilişkin bedel de yansıtılmıştır.

7. Başvurucu 27/1/2016 tarihinde dağıtıcı şirket aleyhine

Bornova Tüketici Hakem Heyetine (Heyet) şikâyette bulunmuştur. Başvurucu,

haksız olarak kayıp ve kaçak bedeli tahsil edildiğini belirterek 2.203,04

TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmiştir. Heyet 11/7/2016

tarihinde başvurucunun talebini haklı bularak haksız şart kapsamında alınan

2.203,04 TL'nin şikâyet tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte başvurucuya

ödenmesine karar vermiştir.

8. Dağıtıcı şirket 16/8/2016 tarihinde Heyet kararına

itiraz etmiştir. İzmir 4. Tüketici Mahkemesi (Mahkeme) 5/1/2018 tarihinde

itirazı kabul etmiş ve Heyet kararını kanun yolu kapalı olmak üzere iptal

etmiştir. Mahkeme gerekçesinde; 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile

14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan

değişikliklere işaret etmiştir. Mahkeme, yürürlüğe girmiş bulunan kanun

değişikliklerin yürürlük tarihi öncesi kayıp kaçak, dağıtım, sayaç okuma,

perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılıp derdest

olan davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler

içerdiğini belirtmiştir.

9. Nihai karar 6/2/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

10. Başvurucu 7/3/2018 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ

HUKUK

11. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, §§ 17-46.

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

12. Mahkemenin 3/11/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

13. Başvurucu, 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe

etkili olarak yürürlüğe girdiğini, aleyhe olan kanun değişikliğin derdest

davalara uygulanmasının öngürülebilirlilik, belirlilik ve hukuki güvenlik

ilkelerine aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, haksız olarak tahsil edilen

kayıp kaçak bedelinin kanun değişikliği nedeniyle iade edilmediğini iddia

etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle, adil yargılanma ve mülkiyet

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun kayıp kaçak bedeli altında yapmış olduğu ödemelerin iadesi

istemiyle başlattığı hukuki sürecin kanun değişikliği nedeniyle sonuçsuz

kalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesi uygun

görülmüştür.

15. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince

daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya

konulmuştur.

16. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında

kayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülk

teşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale

niteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiyle

mülkiyetin kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural

çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılı

Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye

dayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük

maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının

amaçlandığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi

yaparak sonuca ulaşmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§

52-68).

17. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp

kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik

bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama

bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak

surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği

açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı

gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade

edilmiştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu

hususunda bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini

dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir

külfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacının

dayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındaki

adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).

18. İncelenen başvuruda da anılan kararda açıklanan

ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından,

mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mülkiyet hakkının

ihlal edildiğine ilişkin kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 3/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Cem BAKİOĞLU Vekili : Av. Gizem KAYA ÖZGÜR