Ferzende Eren Başvurusu (B. No: 2015/10299)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, okul inşaatı sırasında binaya zarar verilmesi

nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/6/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, Diyarbakır'ın Kulp ilçesi Yeni Mahalle 215 ada 1

parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtlarına göre malikidir. Bu taşınmaz üzerinde

inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmayan bir bina bulunmaktadır.

9. Başvurucunun taşınmazıyla aynı mevkide bulunan bir taşınmaz

üzerine okul yapılması için Diyarbakır Valiliği (İdare) tarafından karar

alınmış, 29/9/2004 tarihinde ihale sözleşmesi imzalanarak işe başlanmıştır.

Temel kazı çalışmaları sırasında başvurucunun taşınmazı üzerinde bulunan yapı

zarar görmüş ve bina kullanılamaz hâle gelmiştir.

10. Başvurucunun beyanına göre ilgili taşınmazı 1990 yılında

satın almış ve üzerindeki yapı 1999 yılında inşa edilmiştir.

11. Başvurucu, Kulp Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/3 sayılı

dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını ifade etmiştir. Başvurucunun

beyanına göre binada meydana gelen zararların ihaleyi alan firma tarafından

yeterli önlemlerin alınmaması nedeniyle meydana geldiği ve evin kullanılamaz

durumda olduğu Mahkemece yapılan delil tespitiyle ortaya konmuştur.

12. Başvurucu, zararın meydana gelmesinde denetim görevini

yerine getirmeyen İdarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle İdare aleyhine

öncesinde Kulp Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açmıştır. Anılan

davada derece mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar

verilmiştir. Başvurucu bu kez Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) 2005

yılında tam yargı davası açmıştır.

13. Mahkemece mahallinde keşif yapılarak bilirkişi görüşüne

başvurulmuştur. 16/7/2007 tarihli bilirkişi raporunda özetle şu hususlara yer

verilmiştir:

i. Okula ait temel kazısının oturduğu zeminde meydana gelen

kayma ve hareketlenmelerin yapıdaki mevcut hasarların oluşumuna neden olduğu

ancak mevcut hasarların salt okul kazısı nedeniyle oluşmadığı, mevcut

hasarların oluşmasında ve hasar oranının artmasında yapı kusurlarının da tali

neden olduğu vurgulanmıştır.

ii. Yapının 1997 yılında tamamlandığı, 1998 Afet Yönetmeliği'nin

gerektirdiği mevcut hâliyle yapının deprem güvenliği ile düşey ve yatay yüklere

karşı yeterli yapı güvenliğinin bulunmadığı, yapı imalatı kalitesi ve zemin

şartlarının kötü olması nedeniyle uygulanacak bir güçlendirme ile yapı

güvenliğinin sağlanamayacağı ifade edilmiştir.

iii. Diğer taraftan güçlendirme maliyetinin yeniden yapım

maliyetinin üzerinde bir değerde olacağı, kesin çözüm olarak bu bölgede yer

alan mevcut konutların boşaltılarak yıkılması, yerlerine zemin şartlarının

depremsellik bakımından uygun olduğu bir başka alanda Toplu Konut Projesi

kapsamında yeni konutların yapılması gerektiği belirtilmiştir.

14. Mahkeme 24/3/2008 tarihinde davanın reddine karar vermiştir.

Kararın gerekçesinde, zarar gören konuta ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin

belgesinin bulunmadığı tespitine yer verilmiştir. Mahkemece, başvurucuya ait

yapının bulunduğu alanın zemininin kaygan ve heyelan riski olan bir yer olduğu,

buna karşın başvurucuya ait yapının bu nitelikteki bir zemin için gereken

teknik özelliklere uygun yapılmadığı vurgulanmıştır. Netice olarak kararda, zararın

oluşumuna belirli oranda İdarece yapılan okul kazısı sebep olmuşsa da yapının

yürürlükteki mevzuata göre yıkılması gereken yapılardan ve kaçak olduğu gözönüne alındığında başvurucunun tazmin edilmesi gereken

zararının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Danıştay Onuncu Dairesi 19/6/2014

tarihinde kararı onamıştır. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı Daire

tarafından 24/2/2015 tarihinde reddedilmiştir.

15. Nihai karar 27/5/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ

edilmiştir.

16. Başvurucu 9/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan araştırmada

başvurucunun 16/1/2017 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 11/9/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve

incelenmesi" kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

"Kabul edilebilirlik şartları ve

incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle

düzenlenir."

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.

maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"(1) Bölümler ya da Komisyonlarca

yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

...

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan

herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini

haklı kılan bir neden görülmemesi.

(2)

Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir

başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların

kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli

kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

20. Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra 16/1/2017

tarihinde yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ölümünden sonra

başvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir talepte

bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Başvurucu açısından başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır.

21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun yapılmasından sonra

başvurucunun ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği sonucuna

ulaşılmıştır.

A. Başvurunun başvurucunun

ölümü nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

11/9/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTEŞ Raportör : Eşref Uğur ŞENOL Başvurucu : Ferzende EREN Vekili : Av. Semir GÜZEL