Hasan Fuat Seçkiner Başvurusu (B. No: 2017/14468)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, ceza kovuşturması kapsamında mal varlığı

hakkında verilen el koyma tedbiri nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 25/1/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmamıştır.

III. OLAY VE

OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

A. Uyuşmazlığın

Arka Planı

9. Türkiye 15 Temmuz 2016 gecesi silahlı bir darbe

teşebbüsüyle karşı karşıya kalmış ve Bakanlar Kurulu tarafından ülke genelinde

21/7/2016 tarihinden itibaren doksan gün süreyle olağanüstü hâl (OHAL) ilan

edilmesine karar verilmiştir. Müteaddit defalar uzatılan OHAL 19/7/2018

tarihinde son bulmuştur. Darbe teşebbüsüne ilişkin süreç, OHAL ilanı, OHAL

döneminin gerektirdiği tedbirlere ilişkin detaylı açıklamalar Anayasa

Mahkemesinin Aydın Yavuz ve diğerleri ([GK], B. No: 2016/22169,

20/6/2017, §§ 12-20, 47-66) kararında yer almaktadır.

10. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından

2015/10042 numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde, başvurucu hakkında Silahlı

Terör Örgütüne Üye Olma suçundan kamu davası açılmıştır. Eskişehir 2. Ağır

Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) E.2016/218 sayılı dosyası üzerinden yürütülen

kovuşturma neticesinde başvurucunun da aralarında bulunduğu bazı sanıklar

hakkında tefrik kararı verilmiştir.

B. Bireysel

Başvuru Süreci

11. Mahkemenin E.2016/218 sayılı dosyasında, 11/8/2016

tarihli celsede başvurucunun da aralarında bulunduğu bazı sanıkların bir kısım

mal varlığı hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi

Kanunu'nun 128. maddesi kapsamında el koyma kararı verilmiştir.

12. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden

yapılan incelemede, başvurucu vekili tarafından 2/11/2016 ve 26/12/2016

tarihlerinde tedbir kararına itiraz edilmiştir. Mahkemece 27/12/2016 tarihli

celsede itirazların reddine karar verilmiştir.

13. Bu karar başvurucuya 27/12/2016 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

14. Başvurucu 25/1/2017 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

C. Bireysel

Başvurudan Sonraki Süreç

15. Mahkemenin 15/2/2017 tarihli celsesinde başvurucunun

da aralarında bulunduğu bazı sanıklar hakkındaki mal varlıklarına el koyma

tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı

şöyledir:

"Mahkememizin bu dosyası

kapsamında bir kısım sanıkların mal varlıklarına CMK'nın 128 maddesi kapsamında

tedbir mahiyetinde el koyma işlemi yapılarak bu hususta rapor düzenlenmesi için

MASAK'a yazı yazıldığı, MASAK'dan gelen yazı cevabı ve ekli dosya

incelendiğinde sanıkların mal varlıklarının gelir ve gider tablolarının

gösterildiği ancak bu mal varlıklarının terörden elde edilip edilmediği yönünde

herhangi bir tespit yapılamadığının, bu tespitin mahkemece yapılması

gerektiğinin bildirildiği, CMK'nın 128 maddesine göre el koyma işleminin

yapılabilmesi için soruşturma ve kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu

suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebinin

bulunması gerektiği, haklarında tedbir konulan sanıklar yönünden FETÖ/PDY

Silahlı terör örgütü üyeliği suçunu işledikleri iddiasına yönelik kuvvetli suç

şüphesi mevcut olmakla birlikte mal varlıklarının bu üyelikten ve örgütten elde

edildiğine dair somut bulgular bulunmaması nedeniyle yasal şartlar

oluşmadığından mahkememizce yapılan el koyma tedbirinin KALDIRILMASINA,

bu hususta ilgili yerlere yazı yazılmasına [karar verilmiştir.]

16. Mahkemenin E.2016/218 sayılı dosyasının 5/5/2017

tarihli celsesinde başvurucu hakkında verilen tefrik kararı sonrasında

kovuşturmaya mahkemenin E.2017/142 sayılı dosyası üzerinden devam edilmiştir.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

17. Mahkemenin 29/9/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

18. Başvurucu; 5271 sayılı Kanun'un 128. maddesindeki

güvencelerin ortadan kaldırıldığını, yetkili ve görevli olmayan mahkemenin mal

varlığına el koyma kararı verdiğini ve kanuna aykırı olarak keyfî bir şekilde

tedbirin uygulandığını vurgulamıştır. Başvurucu, suçtan elde edilip edilmediği

araştırılmadan tüm mal varlığı hakkında el koyma kararı verildiğini ve kararda

mal varlığının suçtan elde edildiğine dair herhangi bir gerekçe

belirtilmediğini, ayrıca tedbire karşı yapılan itirazın da gerekçesiz olarak

reddedildiğini iddia etmiştir.

19. Başvurucu sonuç olarak bağımsız ve tarafsız mahkemede

yargılanma, mülkiyet, adil yargılanma ve özel hayata saygı hakları ile

masumiyet karinesi, ayrımcılık yasağı ile suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

20. Bakanlık görüşünde başvurucu hakkındaki ceza

yargılamasının devam ettiği belirtilmiştir. Bakanlık, el koyma kararının

şartları oluşmadığı iddiasının 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi uyarınca

tazminat davasında ileri sürülebileceğinden başvuru yollarının tüketilmemesi

nedeniyle başvurunun kabul edilemez bulunması gerektiğini ifade etmiştir.

Bakanlık son olarak FETÖ ile bağlantılı olunduğu şüphesiyle yürütülen

soruşturma kapsamında mal kaçırma şüphesi nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 128.

maddesine uygun olarak verilen kararda herhangi bir keyfîlik ya da takdir

hatası bulunmadığı, dolayısıyla müdahalenin kanuni, meşru ve orantılı olduğu yönünde

görüş bildirmiştir.

B. Değerlendirme

21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun mal varlığı hakkında el koyma tedbirinin uygulanmasına

ilişkin şikâyeti esas itibarıyla mülkiyet hakkını ilgilendirdiğinden söz konusu

ihlal iddialarının mülkiyet hakkı bağlamında incelenmesi uygun görülmüştür.

22. Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fıkrasında "Herkes,

mülkiyet ve miras haklarına sahiptir." denilmek suretiyle mülkiyet

hakkı güvenceye bağlanmıştır. Anayasa'nın anılan maddesiyle güvenceye bağlanan

mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her

türlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, §

20).

23. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli ve

E.2013/8830, K.2013/18335 sayılı, 23/9/2013 tarihli ve E.2013/14435,

K.2013/21106 sayılı ve 14/12/2015 tarihli ve E.2014/19906, K.2015/19237 sayılı

ilamlarından da anlaşıldığı üzere 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde

düzenlenen yol, bir yandan başvurucunun maruz kaldığı elkoyma işleminin hukuka

aykırılığının tespitini, diğer yandan da uğradığı zararın tazmini imkânını

sağlamaktadır. Bu nedenle 5271 sayılı Kanun’un 141. maddesi ile öngörülen hukuk

yolu başvurucunun şikâyetleri açısından erişilebilir, elverişli bir çözüm

olanağı ve makul ölçüde bir başarı imkânı sunmaktadır (Mehmet Ali Aslan,

B. No: 2013/2429, 30/3/2016, § 28).

24. Somut olayda, başvurucu hakkında FETÖ/PDY üyeliği

suçlamasıyla yürütülen ceza soruşturması kapsamında başvurucunun taşınır ve

taşınmaz mal varlığına tedbir konulmuş, söz konusu tedbir işlemi 15/2/2017

tarihinde kaldırılmıştır. Bu doğrultuda başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal

edildiğine ilişkin iddialarını 5271 sayılı Kanun’un 141. maddesi ile öngörülen

hukuk yolunda ileri sürmeden bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.

25. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 29/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPAL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Hasan Fuat SEÇKİNER Vekili : Av. Hüseyin Fahri ÜNLÜ