Özgün Analiz
Olay Özeti: Başvurucu, kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, bedel tespiti davasında hükmedilen tutarın enflasyon karşısında değer yitirdiğini ve faizin başlangıç tarihinin hatalı alındığını ileri sürerek mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. Başvuru süresinde yapılmış, kabul edilebilirlik incelemesi Bölüme bırakılmıştır. İnceleme sırasında yapılan nüfus kaydı sorgusunda başvurucunun bireysel başvurudan sonra 28/6/2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.
Hukuki İlke: Anayasa Mahkemesi, başvurucunun başvuru tarihinden sonra ölmesi hâlinde 6216 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün 84. maddesinin verdiği yetkiyle 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesini kıyasen uygulamaktadır. Buna göre ölen kişi yönünden başvuru işlemden kaldırılır; mirasçılık sıfatını belgeleyen kişiler makul sürede takip iradesi gösterirse inceleme sürdürülebilir. Başvuruyu devam ettirme talebini Mahkemeye iletme yükü mirasçılara aittir; Mahkeme ölümü kendiliğinden tespit etse bile bu yük ortadan kalkmaz.
Uygulama Sonucu: Başvurunun işlemden kaldırılmasına ve yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına oybirliğiyle karar verilmiştir. Kamulaştırma bedeline ilişkin şikâyetin esası incelenmemiştir.
Dava Strateji Notu: Kamulaştırma bedeli gibi malvarlığına ilişkin bir şikâyette başvurucu öldüğünde talep mirasçılar için ekonomik değer taşımaya devam eder; ancak Mahkeme ölümü nüfus kaydından kendisi saptadığında bile dosyayı mirasçı başvurusu beklemeden kapatabilir. Vekil, müvekkilin vefatını öğrenir öğrenmez mirasçılık belgesini ve mirasçıların takip iradesini gösteren dilekçeyi Mahkemeye sunmalı, bu işi Mahkemenin bildirimine bırakmamalıdır.
Karar Metni
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HASAN ÖZÜPAK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2023/75030)
Karar Tarihi: 10/2/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi ve kamulaştırma bedelinin tespiti davasında hükmedilen bedelin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması ile bedele uygulanan faizin başlangıç tarihi nedenleriyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuru, süresi içinde yapılmıştır. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
2. Diğer taraftan yapılan harici nüfus kaydı sorgulaması ile başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra -28/6/2025 tarihinde- vefat ettiği tespit edilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
3. Anayasa Mahkemesi Abdurrahman Beycur ve diğerleri ([GK], B. No: 2023/76490, 31/7/2025) kararında başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra vefat etmesi hâlinde bireysel başvurudan haberi olmayan mirasçılarının hak kaybına uğramaması için yapılması gerekenler hususunda genel ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi mirasçıların hak kaybına uğramalarını engellemek, bireysel başvuruların neticelendirilmesini sağlamak gerekliliğini birlikte karşılayabilecek bir yol olarak 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 84. maddesinin verdiği yetkiyle 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin başvuru tarihinden sonra ölüm hâli için de uygulanabileceği kanaatine varmıştır. Anılan kararda Anayasa Mahkemesi, başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra ölmesi hâlinde bu kişi yönünden başvurunun işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşmıştır. Bunun yanında vefat eden başvurucunun mirasçısı olduğunu bilgi ve belgeleriyle ispat eden kişilerin ise makul bir süre içinde bireysel başvuruyu takip etme iradesini ortaya koymaları hâlinde -mirasçıların menfaatlerinin bulunup bulunmadığını da gözeterek- başvurunun incelenmesine devam edilebileceğini belirtmiştir. Bu kapsamda bireysel başvuru yapıldıktan sonra ölen bir başvurucunun mirasçılarının başvuruyu devam ettirme yönündeki taleplerini Anayasa Mahkemesine iletme yükümlülüğünün kendileri üzerinde olduğu kaydedilmelidir. Öte yandan Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra ölmesi durumunda dahi başvurunun incelenmeye devam edilebileceği vurgulanmalıdır. Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
4. Açıklanan gerekçelerle başvurunun işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/2/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Yıldız SEFERİNOĞLU
Kenan YAŞAR
Ömer ÇINAR
Metin KIRATLI
Raportör
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucu
:
Hasan ÖZÜPAK
Vekili
:
Av. Ali Serkan BİLGİN
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, E. 2023/75030, 10 Şubat 2026 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası