M.a.g.j. Başvurusu (B. No: 2015/1834)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski

bulunan ülkeye sınır dışı kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, tedbir talebinin Bölüm

tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün

73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar

verilmiştir.

6. Bölüm tarafından ilk olarak 19/2/2015 tarihinde tedbir

talebinin reddine karar verilmiştir.

7. Bölüm tarafından 10/6/2015 tarihinde, dosyaya sonradan

eklenen bilgi ve belgeler dikkate alınarak tedbir talebinin kabulüne ve sınır

dışı işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.

8. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

9. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.

10. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

11. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

12. Başvurucu, 1989 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyeti vatandaşıdır.

13. Başvurucu, ülkesinde görülmekte olan bir davada yaptığı

tanıklık nedeniyle yaşamının tehdit altında olduğunu ileri sürerek kardeşiyle

birlikte 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmıştır.

14.Başvurucu, aynı gerekçeyle 12/11/2013 tarihinde Ankara

Valiliğine başvurarak uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.

15. Adıyaman Valiliği Göç İdaresi Müdürlüğünün (Adıyaman Göç

İdaresi) 17/7/2014 tarihli kararıyla başvurucunun uluslararası koruma talebi

sonuçlanıncaya kadar bulunması gereken adresi terk ettiği gerekçesiyle sınır

dışı edilmesine karar verilmiştir.

16. Başvurucu tarafından anılan sınır dışı kararının iptali için

açılan dava , Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin

19/12/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

17. Bu karar başvurucuya 31/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiş

olup 29/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

18. Anayasa Mahkemesi tarafından 19/2/2015 tarihinde

başvurucunun sınır dışı işleminin durdurulmasına ilişkin tedbir talebi

reddedilmiştir (M.A.G.J. [TK], B.

No: 2015/1832, 19/2/2015).

19. Anayasa Mahkemesi tarafından sonradan ortaya çıkan

gelişmeler ve Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği (BMMYK) tarafından

20/4/2015 tarihinde başvurucuya mülteci statüsü verilmesi birlikte

değerlendirilerek 10/6/2015 tarihinde sınır dışı işleminin tedbiren

durdurulmasına karar verilmiştir (M.A.G.J. [TK],

B. No: 2015/1832, 10/6/2015).

20. BMMYK tarafından başvurucunun güvenli üçüncü ülke olarak

değerlendirilen Amerika Birleşik Devletlerine (ABD)

yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bu gelişme sonrasında başvurucu 23/11/2016

tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat etmiştir.

21. Başvurucu; anılan dilekçesinde Türkiye'den ayrılmak üzere

Adıyaman Göç İdaresine başvuru yaptığını, ABD'ye gidiş uçak biletinin

alındığını, çıkış işlemlerinin tamamlanabilmesi ve ülkeden ayrılabilmesi

amacıyla başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

22. Mahkemenin 2/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

23. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde ülkesi İran'da yaşamı

ile maddi ve manevi varlığının tehlikeye düşebileceğini belirterek yaşam

hakkının, işkence ve kötü muamele yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlal

edileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli

tutulması ve sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren

durdurulması taleplerinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

25. İçtüzük'ün “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1)

ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bölümler ya da

komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı

verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve

yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da

insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

26. Başvuru konusu olayda başvurucunun sınır dışı edilmesi

hâlinde yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye düşeceği ileri

sürülmüştür. Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunun değerlendirme sürecinde

sınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisi imkânsız sonuçlara neden

olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir karar verilene kadar sınır dışı

işleminin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir

(bkz. § 6).

27. Başvurucu 23/11/2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine yaptığı

bireysel başvurudan feragat etmiş (bkz. § 19) ve Türkiye'den kendi rızasıyla

ayrılarak BMMYK tarafından yerleştirilmesine karar verilen ABD'ye gideceğini

belirtmiştir (bkz. § 20). Başvurucunun BMMYK tarafından güvenli üçüncü ülke

olarak değerlendirilen ABD'ye yerleştiriliyor olması karşısında başvuruya konu

sınır dışı kararının uygulanma ihtimali ortadan kalkmıştır. Somut olayda

başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesine devam edilmesini

gerektiren bir husus da bulunmamaktadır.

28. Açıklanan nedenlerle başvurucunun başvurudan feragat ettiği

anlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden

incelenmeksizin feragat nedeniyle

düşmesine karar verilmesi gerekir.

A. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun bireysel başvurudan feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,

C. Tedbir kararının SONLANDIRILMASINA,

D. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetine

neden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılama

giderlerini ödemekten tamamen MUAF TUTULMASINA,

E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 2/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

M. Serhat

MAHMUTOĞLU

Başvurucu : M. A. G. J. Vekili : Av. Sadık Onur GELBAL