Danıştay 12. Daire E.2021/471 K.2023/1860

Dava konusu istem: Ankara Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla.

657 sayılı Kanun'un 130. maddesinde, memuriyetten çıkarma cezası dışındaki cezalar bakımından memura, sadece yedi günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, 129. maddesinde, memuriyetten çıkarma cezasının söz konusu olduğu hallerde, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden, vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak daha geniş bir savunma hakkının tanındığı;

yasa koyucunun, memurlar için disiplin cezası bakımından en ağır sonucu doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, 130. maddeden farklı bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü için önemli bir güvence olarak öngördüğü; bu durumda, yüksek disiplin kurulunca hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınmasının yasal bir zorunluluk olduğu;

uyuşmazlık konusu olayda, davacının vermiş olduğu yazılı savunma dilekçelerinde, avukatı ile birlikte sözlü savunma yapmak istediğini belirttiği, bu talebi dikkate alınmaksızın yalnızca yazılı savunması alınarak dava konusu işlemin tesis edildiğinin görüldüğü; sonuç olarak, Bakanlık Disiplin Kurulunun kendisine Kanunla verilen yetkinin sınırını aşarak,

Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi gerektiğinden bahisle dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi ve Yüksek Disiplin Kurulunca davacının savunma hakkı kısıtlanarak disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 11/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; infaz ve koruma memuru olan davacı hakkında açılan disiplin soruşturması sonucunda, Ankara Adlî Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun … tarih ve … sayılı ''davacının eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde maddesinde yer alan 'Görevi ile ilgi olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak' kapsamında kaldığından bahisle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına'' dair teklifinin, Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulunda görüşülmesi üzerine,

Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının fiilinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde tanımlanan "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde, bulunmak" şeklinde değerlendirilebileceğinden bahisle dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile 'Danıştay Beşinci Dairesinin 03/01/2017 tarih ve E:2016/19188, K:2017/84.

09/01/2017 tarih ve E:2016/26380, K:2017/521 sayılı kararları gereğince, ilgilinin Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde Yüksek Disiplin Kuruluna teklifte bulunmak üzere soruşturma evrakının atamaya yetkili amirin takdirine sunulmak üzere Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne tevdiine, atamaya yetkili amirin teklifi sonrası gerekli iş ve işlemlerin yapılması suretiyle dosyanın gündeme alınarak işin esası hakkında karar verilmesine' karar verilmesi üzerine dosyanın gönderildiği Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce,

davacının eylemlerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında Devlet memurluğundan çıkarma cezası yönünden değerlendirilme yapılabilmesi için dosyanın Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine ilişkin 07/08/2017 tarih ve 4641 sayılı Bakanlık Oluru'nun alındığı, bu suretle atamaya yetkili amirin teklifiyle dosya önüne gelen Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı kararla;

davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesinin, ''Bakanlık Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar vermesi gerekirken, bu yönde bir karar vermeksizin, dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesinin, verilen yetkinin aşılması sonucunu doğurduğu'' yolundaki gerekçesinde hukuki isabet görülmediği;

ancak, davacının 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde kendisine tanınan sözlü savunma hakkını kurul önünde kullanmak istediğini beyan etmesine karşın, bu hakkın kullandırılmaması suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, İdare Mahkemesinin bu yöndeki gerekçesiyle dava konusu işlemin iptalinin yerinde bulunduğu şeklindeki gerekçeyle, istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı son savunmasının alınmasına ilişkin kararı üzerine 07/02/2017 tarihli savunma istem yazısının 22/02/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 01/03/2017 tarihinde son savunmasını yazılı olarak yaptığı, sözlü savunma talebine ilişkin dilekçesinin ise dosyanın görüşüldüğü 28/09/2017 tarihinden sonra 29/09/2017 tarihinde idarelerinin kayıtlarına girdiği, dolayısıyla toplantı tarihinden sonra Yüksek Disiplin Kuruluna ulaşan sözlü savunma talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince Dairemize devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapmaktadır. Hakkında dışarıdan temin ettiği kutulu içecekleri kayıt dışı olarak satarak bedellerini zimmetine geçirdiği iddiasıyla disiplin soruşturması yürütülmüş; soruşturma sonunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. Maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş; bu işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.". 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

Kararın, parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmına gelince;

Davacı hakkında, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde yer alan hakları hatırlatılmak suretiyle son savunması alınarak, usul eksikliğinin tamamlanmasının ardından yeniden işlem tesis edilebileceğinin açık olması nedeniyle, davacının parasal hak istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer bulunmadığından; kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, usul ve yasaya uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının da onanması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.