Danıştay 13. Daire E.2020/3754 K.2024/3201

Dava konusu istem: Davacı şirketin iş yerinde 23/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, temini Enerji Piyasası Düzenleme Kurum'undan (Kurum) uygunluk yazısı alınmasına tabi ürünü uygunluk yazısı almadan temin ettiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari para cezalarının Kanun'da alt ve üst sınır belirtilmek suretiyle belirlendiği durumlarda, idari para cezası vermeye yetkili makamın, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen idari para cezası yaptırımı konusundaki takdir yetkisini kullanırken, Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusur ve ekonomik durumunu göz önünde bulundurması ve hangi nedenle idari para cezasını üst sınırdan verdiğinin yargısal denetime imkan verecek şekilde somut olarak ortaya konulmasının gerektiği, ancak,

bu durumda idari para cezasına konu işlemin yargısal denetiminin yapılmasının mümkün olacağı, dava konusu olayda ise, davalı idare tarafından, idari para cezasının hangi kriterler dikkate alınarak üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, ayrıca üst sınırdan idari para cezası verilmesinin sebeplerinin açıklanmadığı anlaşıldığından, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle Kanun'da öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı,

bununla birlikte, davalı idarenin, hem somut olay hem de mevzuat değişikliklerini dikkate alarak davacı şirket hakkında yeniden işlem tesis edebileceği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce. İstanbul Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü görevlilerince yapılan çalışmalar kapsamında "..." internet sitesinde tanıtımı yapılan "..." markalı ürünlerle ilgili daha önce tespiti yapılan ...

İç Dış Ticaret Depolama Pazarlama A.Ş. (...) unvanlı firmaya ait iş yerinde 23/03/2018 tarihinde yapılan denetimde, üretim faaliyetinin icra edildiği, ayrıca 4 adet harmanlama tankı ve 2 adet depolama tankı ile çok sayıda boş ve dolu üzerinde "..." markası yazılı etiketler bulunan teneke, bidon vs. görüldüğü, aynı adreste davacı şirketin de üretici firma olarak faaliyet gösterdiğinin beyan edildiği, ...'ın davacı şirketin ürettiği ürünleri "..." markası altında pazarlaması ile iştigal ettiği bilgisinin verildiği,

davacı firmayı temsile yetkili kişi olan D.G. tarafından da firmasının iç piyasadan temin ettiği ürünleri, işletmesinde "..." etiketli kaplara doldurularak yine iç piyasaya pazarlandığının beyan edildiği, firmanın hidrolik transmisyon yağı olduğu beyan ettiği ürünlerden alınan numunelerin analizinin yapılmak üzere TÜBİTAK MAM laboratuvarına gönderildiği, yapılan analizlerde firmadan alınan numunelerin belirlenen fiziksel ve kimyasal özelliklerinin, TS 13369:2012 T4 (Mart 2018) standardında Sınıf 1 ve Sınıf 2 için tanımlanan Grup 1 Baz Yağların fiziksel ve kimyasal özellikleri ile uyumlu olduğunun belirlendiği,

İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü İstanbul Laboratuvar Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda ise ürünün 2710.19.99.00.11 GTİP'de değerlendirilebileceğinin belirtilmesi üzerine, Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile denetim evrakları incelenerek verilen teknik görüşte,

"Numunelerin analizi neticesinde net GTİP tayini yapılamadığından davacı firmanın yapmış olduğu üretim faaliyetinin lisans gerektirip gerektirmediğine dair görüş verilememekle birlikte analizi yapılan numunelerin GTİP numarasının 2710.12.25.00.000 kabul edilmesi durumunda söz konusu ürünlerin yurtiçi veya yurtdışından temininde yurtiçine satışında Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt İçi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında Kurumdan uygunluk yazısı alınması gerektiği,

idare kayıtlarının incelenmesinden ise davacı firma adına düzenlenmiş uygunluk yazısının bulunmadığı"nın bildirildiği, bu durumda, idari para cezasına konu fiil tarihinde madeni yağ lisansı bulunmayan davacı şirketin iş yerinde gerçekleştirilen denetimde alınan ve hidrolik transmisyon yağı olduğu beyan edilen numunelerin TÜBİTAK MAM laboratuvarında yapılan analizi sonucunda belirlenen fiziksel ve kimyasal özelliklerinin,

TS 13369:2012 T4 (Mart 2018) standardında Sınıf 1 ve Sınıf 2 için tanımlanan Grup 1 Baz Yağların fiziksel ve kimyasal özellikleri ile uyumlu olduğunun belirlenmesi ve İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü İstanbul Laboratuvar Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda ise, ürünün 2710.19.99.00.11 GTİP'de değerlendirilebileceğinin belirtilmiş olması karşısında, söz konusu ürünlerin yurtiçi veya yurtdışından temininde yurtiçine satışında Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt İçi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi hükümü gereğince Kurum'dan uygunluk yazısı alınması gerekirken,

ürünü uygunluk yazısı almadan temin ettiği ve Madeni Yağın Ambalajlanması ve Piyasa Sunumu hakkında Tebliğin 11. maddesinin 3. fıkrasına aykırı olarak madeni yağ lisansı bulunmadığı halde madeni yağ ambalajlanması ile iştigal ettiği anlaşıldığı, bu itibarla, dava konusu idari para cezasına neden olan fiil ve olayın gelişimi dikkate alındığında, davacı tarafından gerçekleştirilen söz konusu fiilin, herhangi bir ihmalden kaynaklanmadığı, sonuçlarının ve mevzuata aykırılığının öncesinden bilinmesi mümkün olan bir davranışla söz konusu fiilin gerçekleştirildiği,

öte yandan bu fiilin iradi dışı bir sebeple gerçekleştiğini doğrulayacak hukuki bir gerekçenin de ileri sürülemediği, sonuçta bu yöntemle mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütüldüğü dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığından, bu fiilin niteliği itibariyle de iradi bir davranış sonucu gerçekleşmesi nedeniyle, davalı idarenin 5015 sayılı Kanun’un 19/7. maddesinde belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden takdir hakkını kullanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ürünün ... A.Ş. tarafından temin edildiği, aralarındaki sözleşme uyarınca sadece harmanlama-paketleme hizmeti verilen hidrolik yağ numunelerinin taraflarına ait olmadığı, paketleme işlemi tamamlandıktan sonra da yine ... tarafından 3819.00.00.00.00.00 GTIP numaralı "Hidrolik Transmisyon Yağı" olarak nihai tüketicilere satıldığı, söz konusu ürünün uygunluk yazısı kapsamında olmadığı, alınan numunelerin akredite edilmiş bir laboratuvarda analizinin yapılması gerektiği, bu nedenle TÜBİTAK-MAM laboratuvarına yaptırılan analizin geçerliğinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.