Danıştay 2. Daire E.2021/10828 K.2023/1290

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla;.

AVM ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece mahallinde yapılan kontrolde davacının simit satış standının AVM içerisinde olmadığı, bir kısmının kapalı otopark alanında, bir kısmının ise açık alanda bulunduğu, işletme ruhsatı için uygun olmadığının … günlü, … sayılı ruhsat ve denetleme raporu ile tespit edildiği görülmekle, davacı tarafından söz konusu tespitin aksi yönünde bir iddianın ileri sürülmediği,

dolayısıyla ruhsat başvuru beyanı haricindeki bir yerde faaliyet gösterdiği sabit olan işyeri için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca daha önce beyana göre verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlem tarihinin olur tarihinden sonra olması nedeniyle işlemin şekil unsuru yönünden sakat olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden 15 gün süre verilmeksizin doğrudan ruhsat iptali yoluna gidilmesinin hukuka aykırı olduğu, ruhsatın verilmesinden sonra 1 aylık süre içinde yapılan kontrolde işyerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmediğinden ruhsatın kesinleştiği, ruhsatın kazanılmış hak teşkil ettiği, mahkemece yapılan itirazlar değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde … AVM bünyesinde simit satış yeri olarak faaliyet gösteren işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine davacı şirket adına … günlü, … sayılı ruhsatın düzenlendiği, idareye yapılan şikayetler üzerine mahallinde yapılan kontrol neticesinde 12/05/2015 günlü ruhsat denetleme raporu ile davacının simit satış standının ruhsat başvuru beyan formunda belirtilen yerden farklı şekilde AVM içerisinde değil, bir kısmının kapalı otopark, bir kısmının ise açık alanda bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle … günlü, .. sayılı işlem ile davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine, işbu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmış.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu.

5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmış.

6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. (...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde ise.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuata göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasından önce işyerinin mevzuatta öngörülen kriterlere uygun hale getirilmesi gerektiği ve yetkili idarece ruhsat verildikten sonra en geç bir ay içinde kontrol edilmesi, ruhsatın verilmesinden sonra mevzuata aykırı unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde bu hususların giderilmesi için işyerine süre verileceği, düzeltme yapılmaması halinde ruhsatın iptal edileceği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının ruhsat başvurusunda beyan etmiş olduğu mahalden farklı bir yerde faaliyet gösterdiği sabit olduğundan bahisle işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı şirket tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine ruhsat işlem dosyanın (ruhsat başvuru formu, stand kira sözleşmesi, eki diğer bilgi ve belgelerin) idare tarafından dava dosyasına sunulmamış olduğu görüldüğünden, mahkemece ruhsat başvuru formu, ruhsat başvurusuna esas stand kira sözleşmesi ve ...

Alışveriş Merkezi Kat planı, mimari projeler idareden temin edilip, bu bilgi ve belgeler incelenerek işyerinin ruhsat başvuru formunda belirtilen alandan başka yerde bulunup bulunmadığı ile bu hususun ruhsatın düzenlendiği ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden 1 aylık ruhsat kesinleşme süresi içerisinde idare tarafından bilinip bilinmediği tüm açıklığıyla ortaya konulmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.