Danıştay 2. Daire E.2021/12500 K.2022/6182

Dava Konusu İstem

Dava; İzmir İli, Urla İlçesi, … Mah., ... Sok. No:.., Daire:… adresinde ve tapunun … ada, … parselinde kayıtlı taşınmazda yer alan davacının işleticisi olduğu ve lokanta olarak faaliyet gösterilen işyerinde, ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanuna uygun hale getirilmesi, eksikliklerin giderilmesi için 15 gün süre tanınması, aykırılıkların giderilmemesi durumunda işyerinin ruhsatının iptal edilerek kapatılacağına ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün 02/09/2015 günlü işyeri denetim tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince. 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına Dair Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, davalı idarece denetimlerde tespit edilen hususların giderilmesi için bir defaya mahsus 15 günlük süre verilmesi ve aksi durumda ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılması yaptırımı uygulanacağı belirtilmişse de.

3194 sayılı Kanun'da belediyece, anılan tespit nedeniyle idari para cezası ve yıkım kararı verilebileceği ve gereği ilgilisince yerine getirilmediği takdirde masraflarının ilgilisinden tahsil edilmek üzere aykırılığın belediye tarafından giderilebileceğinin hükme bağlanmış olması karşısında,

idarece aykırılık teşkil eden imalatların kaldırılmak suretiyle giderilmesine yönelik olarak işlem tesis edilmeyerek son derece ağır bir yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ile işyerinin kapatılması şeklinde işlem tesis edilmesine dayanak oluşturacak nitelikteki dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından; davacının kaçak yapı inşa etmesi nedeniyle mevzuata uygun gerekli yasal sürelerin verildiği ancak davacı tarafından verilen bu sürelerde eksikliklerin giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği ve hukuka uygun işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2019 günlü, E:2019/5069, K:2019/5514 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait lokanta olarak faaliyet gösteren İzmir İli, Urla İlçesi, … Mahallesi … Sokak No:… D:… adresinde tapunun … ada, … parselinde kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılan denetimlerde işyerinde 3194 sayılı imar mevzuatına aykırı, ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle davalı idare tarafından 28/07/2015 günlü yapı tatil zaptı düzenlenerek İmar Kanun'un 32. maddesi uyarınca eksikliklerin giderilmesi için 30 gün süre verilmiş olup bu tespit üzerine, Urla Belediye Encümenince, 3194 sayılı Kanun'un 42/2. maddesi gereğince 11.556,00-TL idari para cezası ve yapının 30 gün içerisinde ruhsata bağlanmadığı taktirde yıkımına ilişkin … tarih ve … sayılı işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine, dava konusu 02/09/2015 günlü işyeri denetim tutanağı ile davacıya ait işyerinde, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca tespit edilen (imara aykırılıkların) noksanlıkların giderilmesi için bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği ve aksi durumda ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ihtar edilmiş bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; bu Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu, 3. maddesinin (b) bendinde; belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere Belediyelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merci olduğu, 4. maddesinde de.

3'üncü maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları" kuralına, aynı Kanunun 6/2. maddesinde ise “Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde;

verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu uyuşmazlıkta, dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgelere göre davacının işletmecisi olduğu işyerinin bulunduğu taşınmazın imar mevzuatına uygunluk açısından ihtilaflı bir konumda olduğu, taşınmaz üzerinde ruhsatsız imalat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi gereğince 11.556,00-TL idari para cezası ve yapının 30 günlük yasal süresi içerisinde ruhsata bağlanmadığı taktirde yıkımına ilişkin … günlü, … sayılı işlem tesis edildiği, Encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında açılan davanın da reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda belirtilen 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük yasal süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağının belirtildiği, davacıya ait işyerinde ruhsata aykırılıkları giderilmediğinin tespiti ile anılan maddede sayılan usulü işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu anlamda hukuka aykırılık ve aksi yönde verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.