Danıştay 2. Daire E.2021/13797 K.2023/3818

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda davacının davalı Belediye ile aralarında imzalanan kira sözleşmesinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemesi üzerine kira sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği ve büfe üzerinde tasarrufta bulunma hakkı sona erdiğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sözleşme feshine ilişkin encümen kararı tebliğ edilmeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinin usul ve yasaya aykırı olduğu, sözleşme feshine ilişkin kararın iptali istemiyle açılan davada davanın görev yönünden reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karara karşı temyiz yoluna gidildiğinden bu dosyanın akıbetinin beklenilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verildiğinden, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesinin 18/01/2017 günlü, E:2016/15127, K:2017/78 sayılı gönderme kararıyla Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tasarrufu idareye ait Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:… adresinde bulunan park alanının bakımı, onarımı, sulanması, koruma ve kontrolünün sağlanması kaydıyla bu alan içindeki büfenin 3 yıl süreyle Konyaaltı Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı ile ihale yapılmak suretiyle davacıya kiraya verildiği, davacı adına … günlü, … sayılı büfe faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, davacı tarafından kira sözleşmesinin yapıldığı 28/06/2013 tarihinden itibaren muaccel olan hiçbir kira bedelinin ödenmediği, kira bedellerinin tahsili için 25/10/2013 ve 11/06/2014 tarihlerinde icra takibi yapıldığı halde herhangi bir ödeme yapılmadığı,

bilahare Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün … günlü, … sayılı yazısı ile muaccel olan kira bedellerinin ödenmesi aksi halde kira sözleşmesinin feshedileceğinin davacıya bildirilmesine rağmen davacının verilen süre içinde ödeme yapmaması neticesinde Konyaaltı Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı ile kira sözleşmesinin feshedildiği, … günlü, … sayılı Başkanlık Oluru ile davacı adına düzenlenen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğinin … günlü, … sayılı işlemle davacıya bildirimi üzerine bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu.

5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmış.

6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.

" hükmüne yer verilmiştir.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır" kuralına yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 89. maddesinde de, kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlardan süresi dolduğu hâlde tahliye edilmeyen, sözleşmesi feshedilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen Hazine taşınmazlarının tahliyesi; hasat sezonu, iş ve hizmetlerin mevsimlik faaliyet dönemi de dikkate alınarak defterdarlık veya malmüdürlüğünün talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde sağlanarak, taşınmazın İdarece görevlendirilecek memurlara boş olarak teslim edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; tasarrufu Konyaaltı Belediyesine ait Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:… adresinde bulunan Dostluk Parkı içindeki büfenin davacıya kiraya verilmesine ilişkin 28/06/2013 günlü kira sözleşmesinin feshine dair Konyaaltı Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın görev yönünden reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/01/2019 günlü, E:2016/27, K:2019/140 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, Uyap üzerinden yapılan sorgulamada görev ret kararının kesinleşmesi sonrasında kira sözleşmesinin feshine ilişkin adli yargıda açılmış dava kaydı bulunmadığı görülmekle birlikte, davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği tarihte ortada geçerli bir kira sözleşmesinin bulunduğu, kira sözleşmesi feshinin ruhsatın iptal edilmesini gerektiren sebeplerden olmadığı,

dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle mahkemece verilmiş bir tahliye kararı da bulunmadığı hususları göz önüne alındığında ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlılık, temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacının temyiz isteminin reddiyle, ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanması gerektiği görüşüyle mahkeme kararının bozulması yönündeki Daire kararına katılmıyorum.