Danıştay 2. Daire E.2021/16324 K.2025/76

Dava Konusu İstem

Dava; İzmir Bornova Jandarma Komando Tugay Komutanlığında jandarma astsubay kıdemli başçavuş olarak görev yapan davacının, "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması ve hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 39. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi hükmünün uygulanmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

İzmir Bornova Jandarma Komando Tugay Komutanlığında jandarma atsubay kıdemli başçavuş olarak görev yapan davacının, kantin başkanlığı kantin heyetinde muhasip üye olarak görevlendirildiği, kantin heyetinde muhasip üye olarak yetki ve görevinin muhasebe işlemlerini yapmakla sınırlı olduğu, kantinin banka hesaplarından para çekme ve havale yapma yetkisi olmadığı halde kendisinin para çekme yetkisi olduğuna ilişkin sahte görevlendirme belgesi düzenlediği, bu belgelere dayalı olarak kurumun banka hesaplarından para çektiği, bunlardan bir kısmını kendisine mal edindiği,

bir kısmını kendisine ve yakınlarına ödeme amacıyla E.Y.'nin hesabına aktardığı; öte yandan, aynı olaya ilişkin "zimmet" suçundan yargılandığı davada ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile davacının mahkumiyetine karar verildiğinin görüldüğü; buna göre, davacıya isnat edilen eylemlerin disiplin hukuku yönünden sübuta erdiğinin anlaşıldığından, davacının eylemine karşılık mevzuatta öngörülen meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; her ne kadar davacının savunma hakkının kısıtlandığı ileri sürülmüş ise de, disiplin soruşturması kapsamında davacının yazılı savunmasının usulüne uygun olarak alındığı, sözlü savunma istem yazısının davacıya tebliğ edildiği;

ancak imzalamaktan imtina etmesi ve vekiline bilgi verilmesini istemesi üzerine Merkez Disiplin Kurulu toplantı tarih ve yerinin personelin vekiline bildirildiği, bu haliyle davacıya savunma hakkı tanındığı anlaşıldığından bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkındaki ceza yargılamasının devam ettiği, bu davanın sonucunun beklenilmeden karar verilmemesi gerektiği, disiplin cezasının zamanaşımına uğradığı, emekli olduğundan hakkında dava konusu disiplin cezasının verilemeyeceği, savunma hakkının kısıtlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Bornova Jandarma Komando Tugay Komutanlığına ait banka hesaplarından kantin başkanlığına ait diğer hesaplarına nakit transferleri yapılarak kantine ait hesaplardan Mart-Haziran 2017 tarihleri arasında çeşitli zamanlarda kantin başkanlığı mutemedi davacı tarafından elden para çekildiği, firma sahibi E.Y. isimli şahsa para transferlerinin yapıldığı, davacının E.Y ve firmasına ait aynı bankada bulunan hesaplarına usulsüz olarak düzenlenen talimat evrakı ile virman işlemi gerçekleştirdiği,

talimatlarda yer alan imzaların makam sahiplerine ait olmadığına ilişkin iddialar üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının ifadesinde suçunu itiraf ettiği, diğer ifadelerinde birbirlerini doğrular nitelikte olduğundan "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü,

... sayılı kararıyla 682 sayılı Genel Kolluk Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 39. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi hükmünün uygulanmasına karar verilmiş, anılan meslekten çıkarma cezası kararının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı görüşü ve 24/10/2017 günlü Bakanlık onayıyla kesinleşmesi ve davacıya tebliğ edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ve 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 20/1-ç-3 maddesinde, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun, asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları,

eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezasını vereceği.

"Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 21/1-b maddesinde, Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının Jandarma Genel Komutanının onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararlarının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği.

"Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına dair esaslar" başlıklı 26/6 maddesinde, "Disiplin kurulu üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve kayın hısımları olan veya disiplin cezası verdikleri ya da disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceği toplantılara katılamazlar. Bu durumda geri kalan üyeleri ile toplanan kurul eksiksiz toplanmış kabul edilir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

Disiplin kurulları ve disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarının sağlıklı ve objektif olması, disiplin amirleri ve disiplin kurulları üyelerinin olayı objektif değerlendirmesiyle mümkün olduğundan, disiplin hukukunda; hakkında soruşturma yürütülen kişilerle arasında husumet bulunan, soruşturmada taraf pozisyonunda olan, soruşturmada tanık olarak ifade veren ve soruşturmayı yürüten kişilerin disiplin amiri sıfatıyla ya da disiplin kurulu üyesi olarak tesis edilecek disiplin cezası işlemine katılamayacakları kabul edilmektedir.

Dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ile Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri incelendiğinde, Merkez Disiplin Kurulunda yer alan J. Per. Alb. Tyn. D. Bşk. Y.T. ve Tuğg. TEM. D. Bşk. A.İ.E.'nin Yüksek Disiplin Kurulunda da yer aldıkları anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacıya disiplin cezasının verildiği Merkez Disiplin Kuruluna katılan üyelerin bu cezanın görüşüldüğü Yüksek Disiplin Kurulunda da yer almalarının, objektif ve tarafsız değerlendirmeyi olumsuz yönde etkileyecekleri dikkate alındığında; hem disiplin hukuku ilkelerine hem de 682 sayılı KHK'nin 26/6 maddesine aykırı olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.