Danıştay 2. Daire E.2021/19011 K.2025/4704

Dava Konusu İstem

Dava; veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, Konya ili, Karatay İlçe Nüfus Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen ... günlü, ... sayılı disiplin soruşturma raporu ile davacının Konya ili, Karatay İlçe Nüfus Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, 07/11/2018 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönergesi'nin 18. maddesine aykırı bir şekilde, nüfus cüzdanını kasten almayarak,

nüfus cüzdanı varmış gibi işlemler yapıp, İ.T. isimli kişinin kimlik bilgileri ile firari hükümlü M.I. isimli kişiye gerçeğe aykırı olarak sahte T.C. kimlik kartı düzenlediğinden bahisle evrakta sahtecilik suçunu işlemek suretiyle "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması gerektiği yönünde bildirilen görüş ve kanaat doğrultusunda dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile

cezalandırıldığı, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlık konusu olayda, soruşturma raporunda yer alan bilgi, belge ve ifadelerin birlikte incelenmesinden.

İ.T. isimli kişinin 25/11/2019 tarihinde Karatay Nüfus Müdürlüğüne eşi ve çocuklarının adres değişikliği işlemlerini yaptırmak için geldiği sırada, adına kimlik kartı ve pasaport düzenlendiğinin anlaşılması üzerine soruşturma başlatıldığı, davacı tarafından İ.T. adına düzenlenen kimlik kartına ait ...günlü, ... kayıt numaralı başvuru belgesi ve MERNİS üzerinde yapılan incelemelerde, kimlik kartının "değiştirme" nedeni ile düzenlendiği, ibraz edilen belge olarak U13-067020 seri numaralı nüfus cüzdanının işaretlendiğinin görüldüğü, bu nüfus cüzdanının gerçek şahıs olan İ.T.'de bulunması,

nüfus cüzdanının üzerinde herhangi bir silinti, kazıntı olmaması, fotoğrafın değiştirildiğine dair deformenin bulunmaması, kimliğin orijinalliğini koruması, rutin olarak nüfus cüzdanlarının başvurular alındıktan sonra delinmesi gerekirken bu nüfus cüzdanının delinmediği, dolayısıyla şahıstan nüfus cüzdanının istenilmediği ve kimlik kontrollerinin yapılmadığı, ayrıca; başvuru sırasında kimlik kartını PTT'den teslim alacak birinci kişi olarak başvuru sahibinin isminin otomatik olarak çıkmasına,

bu kişiden başka istenirse ikinci kişinin isminin de yazılabilmesine rağmen, teslim alıcı kişi olarak sadece Y.T.'nin yazılması ve kimlik kartını Y.T.'nin teslim alması, iletişim bilgisi olarak C.D.'ye ait cep telefonu numarasının yazılması, ismi geçen bu kişilerin firari hükümlü M.I.'nın yurt dışına kaçırılması ile ilgili operasyonda gözaltına alınan şahıslardan olmaları, ayrıca davacının bu şahıslarla eylem öncesi ve sonrasında telefon irtibatının olması hususları göz önüne alınarak; davacının, İ.T.'nin kimlik bilgilerini kullanarak evrakta sahtecilik yapmak suretiyle firari hükümlü M.I.'ya sahte kimlik kartı düzenlediği,

bu suretle "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediği sübuta erdiğinden 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işleme gerekçe olarak gösterilen olayda görev tanımında yer alan ve tüm kimlik başvurularında uygulanan yasal prosedürü aynen uygulamış olduğu, kimlik düzenlemesine ilişkin her türlü işlemi yaparken amirlerinden izin ve onay aldığı, sahte kimlik başvurusunda bulunduğu iddia edilen şahsı tanımadığı, aradan zaman geçtiği için yapılan başvurunun randevuyla mı yoksa sıramatikten sıra alarak mı yapıldığını hatırlayamadığı, herhangi bir hata, kusur veya ihmalinin bulunmadığı, disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmediği,

soruşturmacı tarafından ihsası rey içeren suçlayıcı açıklamalar ve yönlendirmeler yapıldığı, amirlerinin disiplin soruşturmasına konu olaya ilişkin olarak amirlerinin ifadelerinin alınmadığı, emekli olmasına az bir zaman kalmışken bunca yıllık meslek hayatını riske atıp bahse konu suçu işlemesi için hiç bir sebebin bulunmadığı, diğer taraftan; dava konusu olaya ilişkin olarak adli yargıda ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında görülen yargılamanın halen devam ettiği, müsnet suçu işlediğine kesin kanaat getirilebilmesi için ceza mahkemesinin sonucunun beklenilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, Konya ili, Karatay İlçe Nüfus Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının verilmesi üzerine, anılan kararın iptali istemiyle temyizen incelenen işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinde; "(Değişik: 12/5/1982 - 2670/31 md.) Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: ... E- Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: ... g ) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki eylemine ilişkin olarak "tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme, hükümlü veya tutuklunun kaçması, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarını işlediği iddiasıyla adli yargıda açılan ceza davasının ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı esasında görülmekte olduğu, anılan davada bir sonraki duruşma tarihinin 30/03/2026 olarak belirlendiği anlaşılmakta olup, bakılmakta olan işbu davada;

davacıya isnat edilen disiplin suçunun gerekçesinin "evrakta sahtecilik" olduğu, ceza yargılamasına konu suçlardan birisinin de "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" olarak belirlendiği, bir başka ifadeyle disiplin cezasına konu eylem ile ceza yargılamasına konu eylemin örtüştüğü görülmektedir.

Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda verilecek karar kesinleştikten sonra, disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ceza mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.