Danıştay 2. Daire E.2021/7113 K.2025/132

Dava Konusu İstem

Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü'nde ... Sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35 maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı maddi zararların faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi, belge, soruşturma raporu ile soruşturma esnasında ifadelerine başvurulan kişilerin beyanlarının incelenmesinden; davacının ilk ifadesinde twitter adlı sosyal medyada paylaştığı soruşturma konusu twitleri attığını kabul ettiği, soruşturma esnasında müşteki ve tanık sıfatıyla ifadesine başvurulan şahısların ifadelerinin birbiriyle uyumlu ve aynı yönde olduğu, davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde belirtilen fiilinin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; istinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu paylaşımların ifade hürriyeti sınırları içerisinde olduğu, ilgili sosyal medya paylaşımlarında, eleştirdiği işlemlerin hukuka aykırılığı üzerinde durduğunu, kimseyi karalamadığını ve aşağılamadığını, eleştiri sınırları içerisinde fikrini açıkladığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, ...

İl Emniyet Müdürlüğü'nde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken sosyal medya hesabından, görev amacı ile operasyon yapan polislerin S.T isimli polis memurunun evini yanlışlıkla bastıkları, hamile olan eşini yere yatırarak ifadesini aldıkları, çok beceriksiz oldukları vb. paylaşımlarda bulunduğu, bu paylaşımları haber kaynağı olarak gösteren bazı ulusal gazetelerde haber çıkması üzerine soruşturma başlatıldığı, soruşturma sonucunda meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi teklif edildiği,

bu teklife yönelik "mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine dair Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı maddi zararların faiziyle birlikte tazmini istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde, ''Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8-6/ü maddesinde de, "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek" fiilinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde olduğu gibi meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Sözkonusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından sosyal medya hesabı üzerinden herkese açık olarak yayımlanan paylaşımın, o günlerde internet ve sosyal paylaşım sitelerinde fenomen haline gelmiş olması ile hükümet ve yetkili makamların illegal oluşumlara karşı tepki olarak kullanıldığı da göz önüne alınması nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde düzenlenen ''Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına,

radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' fiillerinin gerçekleştiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; davacının eyleminin, maddede tanımlanan ''... tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' şeklindeki eylemlerle örtüşmediği gibi, sosyal medya hesabından yapılan paylaşımların maddede yer alan "basın, haber ajansı, radyo ve televizyon kurumu" gibi değerlendirilemeyeceği de açıktır.

Bu sebeple; davacının fiilinin, Tüzüğün 8/35 maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, emniyet müdürü olan davacının "..." adlı paylaşım sitesi üzerinden yaptığı paylaşımların kendine ait olduğunu kabul ettiği, anılan eylemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde yer alan, "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" eylemleri kapsamında değerlendirildiği açıktır.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan kanun maddesinin iptal edilmesi üzerine 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un meslekten çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılan 8/6-ü maddesinde.

“Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek." şeklinde düzenlendiği, Tüzüğün 8/35. maddesinden farklı olarak "ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla" ibaresi eklenerek disiplin cezasına konu fiilin kapsamının genişletildiğinin görüldüğü,

davacının sosyal paylaşım sitesinde yaptığı yorum tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre disiplin cezası verilmesi gerektiği, davacıya sonradan yürürlüğe giren mevzuatla aleyhe ceza verilemeyeceği de açık olduğundan, davacının eyleminin Tüzüğün 8/35. maddesi kapsamında değerlendirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın, Tüzüğün 8/35. maddesine yönelik kısmı yönünden yukarıda belirtilen gerekçe de eklenerek bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.