Danıştay 7. Daire E.2023/3544 K.2025/1986

Dava Konusu İstem

Giriş gümrük idaresi olan Kapıkule Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi (T2) kapsamında "menteşe" olarak beyan edilen eşyanın yapılan incelemede "kum" olduğunun tespit edildiğinden bahisle Habur Gümrük Müdürlüğünce 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla alınan ceza kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; uyuşmazlık konusu eşyanın giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejimine tabi tutan idarenin Kapıkule Gümrük Müdürlüğü olduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesi bakımından anılan müdürlüğün yetkili olduğu, bu durumda, eşyanın sevk edildiği Habur Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Transit rejimi kapsamında taşınan eşyada eksiklik tespit edilmesi üzerine varış gümrük idaresince tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Transit rejimi kapsamında taşınan eşyada eksiklik yahut fazlalık tespiti halinde, tespiti yapan idare tarafından gerekli işlemlerin tesis edileceği yönündeki düzenlemelerin varlığı karşısında, varış gümrük idaresinin yetkisizliğinden bahsedilemeyeceğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Giriş gümrük idaresi olan Kapıkule Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi (T2) kapsamında "menteşe" olarak beyan edilen eşyanın yapılan incelemede "kum" olduğunun tespit edildiğinden bahisle Habur Gümrük Müdürlüğünce 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca davacı adına asıl sorumlu sıfatıyla alınan ceza kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen şeklinde.

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (c) bendinde, beyana göre eksiklik olduğunun tespit edilmesi hâlinde,

eksik çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra eşyanın gümrük vergilerinin iki katı tutarında idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.

07/10/2009 tarih ve 27369 Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin "Ortak transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık" başlıklı 240. maddesinin 1. fıkrasında.

Ortak transit rejimi kapsamında, Türkiye Gümrük Bölgesine mühürlü olarak gelen ve mühürleri kontrol edilmek suretiyle varış gümrük idaresine sevk edilen veya mühürsüz gelen ve transit idaresince mühür tatbik edilmek suretiyle ya da mühürden vazgeçme uygulanarak varış gümrük idaresine sevk edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan muayenesi sonucunda eşyanın beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre eksik çıkması halinde;

(a) hareket/transit gümrük idaresinde tatbik edilen orijinal mührün sağlam olması durumunda, varış gümrük idaresince eksik çıkan miktar üzerinden transit işlemi sonlandırılarak hareket gümrük idaresine, çözümünün beklenmediği belirtilerek uyuşmazlığın bildirileceği, (b) hareket/transit gümrük idaresinde tatbik edilen orijinal mührün sağlam olmaması veya sökülmüş olması ya da eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde boşaltıldığı veya değiştirildiğine ilişkin kanaatin oluşması durumunda,

gümrük vergileri ve diğer yüklerin tahsil edilmesine yönelik tahsilat işlemlerinin başlatılacağı ve Kanunun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası uygulanacağı, tahsilat henüz gerçekleşmeden hareket gümrük idaresince araştırma başlatılması durumunda, tahsilat talebinde bulunulacağı, hareket gümrük idaresince araştırma başlatılmadan ya da araştırma başlatılıp varış gümrük idaresince araştırmaya cevap verme süresi dolmadan önce vergi ve diğer yüklerin tahsil edilmesi durumunda, vergilerin ödendiğini içeren mesajın hareket gümrük idaresine gönderileceği,

"Ulusal ve ortak transit rejimlerinde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılıklar için ortak hükümler" başlıklı 241. maddesinin 4. fıkrasında; transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra, varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda, beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde söz konusu tespiti yapan idare tarafından, 239. ve 240. maddelerin ilgili fıkraları ile bu madde kapsamında varış gümrük idaresince yapılacağı belirtilen işlemlerin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksik olması gerekmektedir.

Olayda, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket/giriş gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresince yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksik olduğunun tespit edildiğinden bahisle ve tespiti yapan varış gümrük idaresince 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca idari yaptırım uygulanmıştır.

4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile istisnaların yönetmelikle belirleneceğine dair hükümlere istinaden Gümrük Yönetmeliği'nin 240. maddesinin 1. fıkrasında mevcut durumda varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması nedeniyle, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda değinilen Kanun ve Yönetmek hükümleri uyarınca davalı idarenin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.