Danıştay 9. Daire E.2023/5561 K.2024/1210

Dava konusu istem: Davacı adına, 2016/Şubat, Haziran ila Eylül ve Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; işin esası incelenmek suretiyle dava konusu katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Vergi Mahkemesinde duruşma isteminde bulundukları, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "Duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce taraflara gönderilir." hükmüne uygun şekilde yapılmadığından duruşmaya katılmalarının mümkün olmadığı, bu durumun adil yargılanma haklarını ihlal ettiği, Bölge İdare Mahkemesince ise duruşma istemlerinin gerekçesiz şekilde kabul edilmediği, şirket yöneticileri hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefetten açılan ceza davasının beraat kararıyla sonuçlandığı,

bu karar ve bu karara dayanak bilirkişi raporu değerlendirilmeksizin karar verildiği, inceleme elemanınca, sahte olduğu ileri sürülen faturaların %36'sının gider olarak kabul edildiği, sahte faturalar gider olarak kabul edilemeyeceğine göre, bu faturaların gerçek olduğunun kabulü gerektiği, sahte olduğu ileri sürülen faturaların bilerek ve isteyerek alındığı ortaya konulamadığından vergi ziyaı cezasının üç kat kesilemeyeceği, cezada tekerrür nedeniyle yapılan artırımın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu iddialarıyla, kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2016/Şubat, Haziran ila Eylül ve Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Duruşma" başlıklı 17. maddesinde, "1.Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. 2. Temyiz ve istinaflarda duruşma yapılması tarafların istemine ve Danıştay veya ilgili bölge idare mahkemesi kararına bağlıdır. 3.Duruşma talebi, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabilir. ... 5.Duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce taraflara gönderilir." hükümlerine yer verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesinin 4. fıkrasında, elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin, 1. fıkrasında, "Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla;

a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden, ...

itibaren 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. ..." hükmüne, 4. fıkrasında, "Durma süresince duruşmaların ve müzakerelerin ertelenmesi de dâhil olmak üzere alınması gereken diğer tüm tedbirler ile buna ilişkin usul ve esasları;

...

b) İlk derece adli ve idari yargı mercileri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri bakımından Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

...

belirler." hükmüne yer verilmiş; Hakimler ve Savcılar Kurulunun ... tarih ve ... sayılı yazısıyla da, yargılama faaliyetlerinin yürütülmesinde herhangi bir soruna sebebiyet vermemek amacıyla, tutuklu işlere yönelik soruşturma ve kovuşturmalar ile ivedi sayılacak diğer hususlar haricinde duruşma ve keşiflerin ertelenmesi ile gerekli görülen hallerde SEGBİS uygulaması kullanılması hususunun mahkemelerce değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinde duruşma isteminde bulunulması üzerine Vergi Mahkemesince duruşma günü belirlenerek duruşma davetiyelerinin taraflara tebliğe çıkarıldığı, davacıya elektronik ortamda gönderilen davetiyenin davacının elektronik adresine 12/02/2020 tarihinde ulaştığı, 17/03/2020 tarihinde duruşma yapıldığı, ancak davacının duruşmaya katılmadığı, öte yandan, davacının duruşma günü Vergi Mahkemesi kaydına giren ve Covid-19 salgın hastalığından dolayı alınan tedbirler nedeniyle duruşmaya katılamayacağını bildirerek duruşmanın ertelenmesi isteminde bulunduğu dilekçesinin Vergi Mahkemesi kararında değerlendirilmediği,

ayrıca davacının istinaf dilekçesinde de duruşma isteminde bulunduğu, fakat bu isteminin Bölge İdare Mahkemesi kararında da karşılanmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacıya elektronik ortamda gönderilen duruşma davetiyesinin Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının elektronik adresine ulaştığı 12/02/2020 tarihini izleyen beşinci gün olan 17/02/2020 tarihinde tebliğ edilmiş sayılması ve bu tarihin duruşma günü olan 17/03/2020 tarihinden yirmi dokuz gün öncesine rastlaması karşısında, Vergi Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 5. fıkrasına uyulmaksızın duruşma yapıldığı anlaşıldığından, öte yandan, davacının duruşmanın ertelenmesi isteminin değerlendirilmediği,

ayrıca istinaf dilekçesindeki duruşma isteminin de Bölge İdare Mahkemesi kararında karşılanmadığı hususları da dikkate alındığında, davanın reddi yolunda verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.