Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/424 K.2024/569

... VEKİLLERİ : ... .... DAVALI : ... - ... ... VEKİLLERİ :... İHBAR OLUNAN : ... - ... ....

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/02/2020

KARAR TARİHİ : 07/10/2024

KR.YZL.TARİHİ : 25/10/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının....nün açmış olduğu 300 adet tren camı ihalesinin kazandığını, davacının cam işi yapan firmalarla görüştüğünü ve aracı... önermesi ile .... 'nin istemiş olduğu camların yapılması ve fiyatı konusunda anlaştıklarını, davalının toplamda 300 adet cam yaptığını, bu camlara ilişkin olarak davacıya 08/09/2018 tarihli kod 0051 5 mm düz cam 1478*1032 mm emaye boyalı temperli bronz +6 mm hb +5 mm 90 adet ısıcam içeren 21.307,26-TL bedelli,

09/08/2018 tarihli faturada kod 0056 5 mm bronz cam emaye boyalı temperli +6 mm hb +5 mm 210 adet ac temperli ısı cam içeren 49.169,30-TL bedelli fatura düzenlendiğini, davacının davalıdan aldığı camlarla ilgili olarak....ye 08/08/2018 tarihl.... seri nolu 69.879,60-TL ve 26/10/2018 tarihli.... seri nolu 29.948,40-TL'lik faturalar düzenlendiğini, ancak 300 adet camdan öncelikle 90 adetinin tesliminin gerçekleştiğini, bu camların .... tarafından 18/09/2018 tarihinde muayene edildiğini, muayene sonucunda camlarda kırık ve çizikler olduğu bilye darbe dayanma testini geçemediği belirtilerek camların kabul edilmediğini,

bu camların değiştirilmesi gerektiğini davacıya bildirildiğini, davacının da davalıya arayarak 90 adet camın değişimini sağladığını, kalan 210 camın da teslim edildiğini, birkaç ay sonra 210 adet camın da çizik ve lekeli olduğunun belirtilmesi üzerine davacının gidip camları kontrol ettiğini, davacıya gönderilen 14/02/2019 tarihli resmi yazı ile camlar üzerinde çizik ve lekeler olması sebebiyle değiştirilmesinin istenildiğini, davacının camları geç ve ayıplı teslim etmesi nedeniyle dava dışı.... davacıya,

28/08/2018 tarihli,.... nolu 3.020,22-TL bedelli ve 31/10/2018 tarihli.... nolu 3.274,02-TL bedelli faturalar ile 2 adet gecikme cezası tahakkuk ettirildiğini ve bu cezaların davacı tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalının davacıya toplam 70.476,56-TL bedelli 2 adet fatura kestiğini, davacının 6.294,24-TL gecikme cezalarını düşerek 64.182,32-TL bedelli 2 adet çek ile ödeme yaptığını,...ın camların değiştirilmesi talebinin davacının davalıya derhal bildirdiğini, bunun üzerine davalının gönderdiği araçla davalı çalışanı....,

,,,,,tarafından düzenlenen 28/02/2019 tarihli.... ret çıkışlı konulu malzeme kapı çıkış formu ile camları teslim aldığını ve ,,,,ya götürdüğünü, davalının davacıyı aradığını ve camların tamirinin mümkün olmadığını, yeniden yapılması gerektiğini söyleyince davacının da camları aracı kişi ,,,,'ın işyeri adresine bıraktığını, camların halen bu adreste olduğunu, davalının camları teslim ettikten sonra 30.000,00-TL'lik fark ödemesi halinde camları yeniden yapacağını söylediğini, davacının da davalı ile kendisini tanıştıran .....ile 7.000,00-TL nakit tutarı önden gönderdiğini, aradan 7-8 ay geçtiğini,

dolar krizi patlak verince davalının daha fazlasını vermez ise zarar edeceğini söylediğini, davacının da daha fazlasını vermeyeceğini bildirmesi üzerine davalının camları yapmayacağının bildirdiğini, camların 3. Kişiye yaptırılması zorunluluğu doğduğunu, davacının ....tan almış olduğu 300 adet cam ihalesi ile anlaştığını, davalının yapmış olduğu camların ayıplı olduğunu, davalı tarafından onarıldığı iddia edilen ve halen kullanılan 90 camın ayıplı olduğunu, kalan 210 camın ise ayıplı olması nedeniyle hiç kullanılmadan davalıya iade edildiğini, davacının ayıplı camları değiştirmesinin talep edildiğini,

ancak davalının camların yeniden yapmayacağını açıkça bildirdiğini, davacının camları 3. Kişiye yaptırması zorunluluğu doğduğu da dikkate alınarak faturada belirtilen camların yeniden yapım bedelinin bilirkişi marifetiyle tespitine, aynı camların yeniden yapılması için tespit edilen bedellerin %15 fazlasının tespitine, tespit tarihindeki fiyatlandırma üzerinden şimdilik 400,00-TL ve davacının 3. Şahısta bulunan teminatından dolayı 100,00-TL'nin avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından iddia edilen 210 adet camda leke ve çiziklerin bulunması şeklindeki ayıp hakkında bir tespit olmadığı gibi davalıya yönelik kanuna ve usule uygun yapılmış bir ayıp ihbarının da bulunmadığı,

ticari satışlarda ayıp ihbarı hususunun Ticaret Kanununda düzenlendiğini, bu hususta bildirim koşulunun sağlanmasına bağlı olarak talep hakkının ileri sürülebildiğini, TTK'nun 23. Maddesinde teslim sırasında açıkça belli olan ayıplar yönünden ayıbın 2 gün içerisinde satıcıya bildirilmesi gerektiğinin düzenlendiğini, malda açık ayıp söz konusu olmasa ile malı satım ve teslim alan tacirin 8 gün içinde malı inceleme veya incelettirmekle yükümlü olduğunun düzenlendiğini, yapılan inceleme neticesinde malın ayıplı olduğunun tespit edilmesi halinde bu ayıbın aynı süre içerisinde yani 8 günlük süre içerisinde satıcıya bildirilmesinin gerektiğini,

8 günlük sürenin malın alıcı tarafından satım ve teslim alındığı tarih itibariyle başladığını, yasal süre içerisinde ayıp ihbarının yapılmamasının alıcısının talep haklarına başvurmaması sonucunu doğurduğunu bu durumda alıcı tacirin malı satın aldığı hali ile kabul etmekte ve başvuru hakkını kaybettiğini, dava dilekçesinde de anlaşılacağı üzere davacı tarafın, davalıya usulüne uygun ihbarda bulunmadığını, teslim tarihinden aylar geçtikten sonra ......'nin yaptığı testte "kırık ve çizikleri olduğu,

bilye dayanma testini geçemediği iddialarıyla değişim istendiğinin dava dilekçesinde ifade edildiğini, ancak ticari satımlarda bu şekilde keyfi bir ayıp ihbarının da yapılmasının mümkün olmadığını, usulüne uygun ayıp ihbarı yapılmaksızın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun talepte bulunulmasının yasaya aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini.... ve .....nun tacire yüklediği muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının malı mevcut hali ile kabul etmiş sayılacağına ilişkin yasal karinede nazara alınarak davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini,

her ne kadar davacı tarafından 210 adet camda çizik ve lekelerden söz edilmekte ise de kabul anlamına gelmemek üzere bu çizik ve lekelerin imal aşamasında değil depolama, saklama ve kabul anlamına gelmemek üzere bu çizik ve lekelerin imal aşamasında değil depolama, saklama ve montaj aşamasında meydana gelmesinin olası olduğunu, davalının sorumluluğunun teslim ile sona erdiğin, depolama, saklama ve montaj aşamasında meydana gelen ayıplardan davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

yine kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu camların dava dışı ....'nin bilye darbe dayanma testinden geçmemiş olmasının davacıya ayıplı mal satıldığının göstergesi niteliğinde olmadığını, davalı ile dava dışı .... arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davalını taraf olmadığı bir hukuki ve fiil işlemin aleyhe sonuçlarının davalıya yükletilmesine olanak bulunmadığını, davacının kabulünde olduğu üzere dayanma testinden geçmeyen 90 adet cam yönünden adalının değişimi sağladığını ve bu yönden taraflar arasında hukuki ihtilafın olmadığını, dolayısı ile 90 adet camın iş bu davanın konusunu oluştumadığını,

davacının davalının camları geç ve ayıplı teslim etmesi nedeniyle dava dışı.....ın davacıya 28/08/2018 tarihli 3.020,22-TL bedelli ve 31/10/2018 tarihli 3.274,02-TL bedelli faturalar ile 2 adet gecikme cezası tahakkuk ettirilmiş olduğunu ve bu kapsamdaki davacının ödemiş olduğu ceza bedelinin davalıya çek ile ödemesinin yaptığını belirttiğini, davacının 14/02/2019 tarihinde ayıp tespiti ile ihbara bağlandığını iddia ettiği ayıba yönelik 2018 yılında gecikme cezası tahakkuk ve mahsubu iddiasının çelişki oluşturduğunu, dava dışı ....'ın camlara hatalı demiş olmasının camların ayıplı olduğunu göstermediğini,

aynı camların yeniden yapılması için tespit edilen bedellerin %15 fazlası ile tespitinin hukuken mümkün olmadığını, bir zarar mevcut ise yalnızca iş bu zararın karşılığının tazmininin mümkün olduğunu, zarardan fazlasını talep eden davacının hukuka aykırı talebinin reddi gerektiğini, davacının 3. Şahısta bulunan teminatından dolayı uğradığı zararlar için talepte bulunamayacağını, kabul anlamına gelmemek üzere davalının faturada belirtilen cins ve miktardaki ürün tesliminden ibaret olduğunu, teslim yükümlüğünün davalı tarafından yerine getirildiğini, malın imalat bedellerine yönelik taleplerinin yasal karşılığının bulunmadığının,

süresinde muayene ve ihbarda bulunmayan davacının gecikmeden doğacak zararlardan sorumlu tutulmasının gerektiğini bu konuda davalıya sorumluluk yüklenemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın;.....'nin yapmış olduğu 300 adet cam alım ihalesini kazanan davacının söz konusu mallara ilişkin davalıya vermiş olduğu sipariş neticesinde teslim edilen camların ayıplı olup olmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, mallar ayıplı ise davacının davalıdan camların yeniden yapılma bedeli ve artı %15 fazlasına ilişkin tazminat ve 3. Kişilere vermiş olduğu teminat nedeniyle uğranılan zarar talep etme hakkı bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu görüldü.

.... Mahkemesinin 09/07/2020 tarih ve ....Esas, .... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmekle, Mahkememizin ....Esasına kayıt olmuştur.

Mahkememizin.... Esas,.... Karar, 28/06/2021 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine....Dairesi ....Esas, .... Karar, 14/04/2023 tarihli ilamı ile "....

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı da gözetilerek, öncelikle imal edilen tren camlarının teslim koşullarının (paketlemenin ve taşımanın kim tarafından yapılacağı) tarafların bu husustaki beyanları alındıktan ve delilleri incelendikten sonra belirlenmesi, ardından, dava konusu ayıplı olduğu ileri sürülen tren camlarının iş sahibinden kim tarafından teslim alındığının açıklığa kavuşturularak, yukarıdaki açıklamalar kapsamında davalı taşeronun ayıp incelemesi için imalatları kabul edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması,

ardından mahallinde keşif yapılmak suretiyle refakate alınacak olan bilirkişi heyetine ayıplı olduğu ileri sürülen tüm camlar üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle imalatların tümü yönünden ayıbın varlığı ve niteliğinin (imalattan mı, paketlemeden mi, taşımadan mı, depolama, saklama ve montaj aşamasındaki istiflemeden mi kaynaklandığının) bilirkişilere tespit ettirilmesi, yaptırılacak olan bu tespitten sonra tarafların iddia, savunma ve beyanları ile belirlenecek sözlü sözleşme kapsamına göre tarafların sorumlulukları ve taleplerin değerlendirilmesi ve davanın dava dışı iş sahibine ihbarı yönünde işlem yapılması gerekir.

Belirtilen hususlar üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır..." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.

....kaldırma ilamından önce; tarafların dava konusu uyuşmazlık dönemi olan 2018-2019 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtların incelenmesi, alacağın varlığı hususunda yerinde tespit yapmak üzere Mali Müşavir, Endüstri-İmalat Mühendisi ile Nitelikle Hesap Uzmanından oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılarak, rapor düzenlenilmesine karar verilmekle, bilirkişi heyetince sunulan 26/05/2021 havale tarihli raporda; davacı ve davalı ticari defterlerinin incelendiği ve usulüne uygun olarak tutulduğu, kanuni süreler içerisinde onaylarının yapıldığı, taraflar arasında düzenlenen faturalardan ve ödeme işlemlerinde bir sorun olmadığı,

bütün kayıtların birbiri ile uyumlu olduğu, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu ve 31/12/2019 tarihi itibariyle tarafların birbirine karşı borcu veya alacağının bulunmadığı, davalı tarafından üretilen camların, siparişler doğrultusunda....'a uygun olarak üretilerek teslimatının yapıldığı, davalının üretim ve teslimatından dolayı kusurunun bulunmadığı, davacı tarafça kanuna uygun şekilde davalıya ayıp ihbarının yapılmadığının düşünüldüğü rapor edilmiş,

Bam kaldırma ilamından sonra; kaldırma ilamı doğrultusunda yerinde inceleme yapmak suretiyle 22/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile "Davaya konu 210 adet olan camların 207 tanesinin tek, tük incelendiği ve keşfi yapılan ısı camlar imalat hatasının bulunmadığı, davacı ve davalı ticari defterleri incelenmiş ve usulüne uygun tutulduğu, kanuni süreler içinde onaylarının yapıldığı görülmüş, taraflar sorun olmadığı, bütün kayıtların birbirlerine uyumlu olduğu, bu çerçevede taraflar arasında oluşan ticari ilişki nedeniyle 31.12.2019 tarihi itibarıyla tarafların birbirlerine karşı borcu veya alacağının bulunmadığı, ....kararı doğrultusunda ayıp ihbarının süpsinde yapıldığının kabulünün gerektiği " şeklinde rapor edildiği görülmüştür.

20/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; imal edilen tren camlarının paketlemenin üreticinin bir aşaması olduğu ve onun tarafından yapılması gerektiğini, imal edilen tren camlarının taşımanın ve teslimin, Alıcı-Satıcı arasından anlaşma/sözleşme bulunmadığından dolayı kim tarafından yapılacağının belli olmadığını, camlarda kullanılan... malzemesinin açık hava şartlarında bekletilmesi ile doğrudan güneş ışığından, yağışlardan , sıcaklık değişimlerinden dolayı yalıtım ve rutubet sızdırmazlık gibi özelliklerini kaybededeceği (açık hava şartlarında özellikle –30 C dereceden düşük,

+80 C dereceden yüksek sıcaklıklara maruz kalması ) ....bu malzemenin yalıtım ve sızdırmazlık içi ısıcam ünitelerinin verimli kullanım ömrü monte edildiği yere ve kullanım şartlarına göre değişiklik göstermekle birlikte ortalama 10 yıl dır. (–30 C dereceden düşük, +80 C dereceden yüksek sıcaklıklara maruz kalmamak şartıyla) ... ün Isı cam amaçlı Tren camlarında kullanımının uygun olduğunu, tren camlarının iş sahibinden kim tarafından teslim alındığı,

Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden Tren camlarının üretim yerinden kim tarafından (Davalı veya Davacı) teslim alındığı ve teslim yerine kim tarafından teslim edildiği bilgisi bulunmadığından tespit edilemediğini, davalı taşeronun ayıp incelemesi için imalatları kabul edip etmediği, ,dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunamadığı için tespit edilemediğininin rapor edildiği görülmüştür.

Yapılan yargılama sonucunda; Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen bedel karşılığı eser sözleşmesi olup uyuşmazlık iş bu sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi düzenlenmiştir. Davacı yüklenici davalı taşerondur.

Sözleşme; hukukî bir sonuç doğurmak üzere, iki veya daha ziyade kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarının uyuşmasını ifade eder.

Borç doğuran sözleşmelerden birisi olan ve tam iki tarafa borç yükleyen “Eser sözleşmesi’’ ise; sözleşmenin imzalandığı ve uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarihte yürürlükte bulunan ve somut olayda uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 355. maddesinde “istisna akdi” olarak adlandırılmış olup, “İstisna bir akittir ki onunla bir taraf (müteahhit), diğer tarafın (iş sahibi) vermeği taahhüt eylediği semen mukabilinde bir şey imalini iltizam eder” şeklinde ifade edilmiş.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde de, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır.

Taraflara karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmelerinde; “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür.

Davalının ürettiği ve idareye teslim ettiği 210 adet tren camının idare tarafından aylar sonra ayıp ihbarı yapılmış, davacı tarafça da davalıya ihbarda bulunulmuş ise de ,davalı tarafın ürünleri ayıp incelemesine konu olmak üzere teslim aldığı ve davacının belirlediği yere bıraktığı anlaşılmakla artık ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabulü gerekmiş ise de;yapılan iş gereği camların paketlemesinin davalı tarafından yapıldığının anlaşıldığı ancak aradan uzun zaman geçmesi ve birden fazla kez taşındıkları da göz önüne alındığında ,

ayıp iddiasının ispatlanması gerektiği alınan kök ve ek raporlar incelendiğinde üreticiden kaynaklanan ayıp tespit edilemediği davacının eksik teslim yapıldığı hususunun da ürünlerin idareye teslim ediliği, idareden geri alınıp davacının yönlendirdiği yere bıraktığı anlaşılmış ise de teslim edilen ürün saysına ilişkin tutanak bulunmadığı bu hali ile eksik ifadan da bahsedilemeyeceği anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır