Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/711 K.2024/607

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...... Uhdesinde bulunan ....İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde taşeron firmalarda çalışan ve ...ına karşı açılmış ilamların icrası sonucu toplam 45.746,79-TL'nin taraflarınca ödendiğini,

davacının çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle müvekkili şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen işçilik alacakları için toplam 45.746,79-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, iş bu nedenle davalı şirketler ile birlikte......(.. ..)'ne başvurulduğunu, kendileri tarafından toplam 5.738,00 TL müvekkili şirkete ödeme yapıldığını, davalı şirketlerin ise rücu taleplerini kabul etmediğini, kalan 40.008,79 TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini,.....E .-...

K Sayılı ilamı sonucunda ...lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu 45.746,79 TL ödendiğini, müvekkili şirketin taşeron davalıların işçilerine ... tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile 40.008,79-TL olarak ödenmiş olan işçilik alacağının, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için mahkememize müracaat etme zarureti hasıl olduğunu beyanla,

40.008,79-TL rücuen alacak miktarının... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin öncesinde .... ..... ünvanıyla faaliyette bulunurken, 2018 yılında... .. ünvanını aldığını ve bu değişikliğin ..

Gazetesinde yayınlandığını, müvekkilinin davacı......ile 19.01.2007 tarihinde imzaladığı sözleşme ile... parkları refüjleri piknik alanları ve mezarlıklarının bitkisel yapısal tesisat elektrik bakım onarım işi bünyesinde bulunan... parkları refüjleri piknik alanları ve mezarlıklarının bitkisel yapısal tesisat elektrik bakım onarım işini yüklenici sıfatıyla üstlendiğini, anılan sözleşmenin bitim tarihinni 31.12.2007 olduğunu, bu tarihten sonra müvekkili şirketin davacı şirketten başka bir iş almadığını ve sözleşme imzalamadığını, .....in ...'na açtığı işçilik alacaklarına ilişkin davada,

davacının 17.04.2010 tarihinden 31.03.2018 tarihine kadar dönemler halinde toplam 6 yıl 3 ay 12 gün süreyle çalıştığının anlaşıldığı, işçilik alacakları ve tazminatlarının bu dönemleri kapsayacak şekilde hesaplanarak hükme bağlandığının görüldüğü,

17.04.2010 ile 31.03.2018 tarihleri arasında müvekkili şirketin davacı...şirketinden iş almadığını, sözleşme imzalamadığını, .... isimli kişinin de müvekkili şirkette çalıştığının tespit edilemediğini, kabul etmemekle birlikte çalışmış olsa bile 2007 yılından sonra davacı ile sözleşme imzalamadığını ve işçinin 2010 sonrası dönem için alacakları hükme bağlanıp ödendiği için müvekkili şirketin bu ödemelerle ilgisi ve sorumluluğu bulunmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ödediğini ifade ettiği tutarın ne kadarının hangi alacak kalemlerinden oluştuğunu, bu alacak kalemlerinden ne miktarını müvekkilinden talep ettiğini belirtmediğini, sonuç olarak davacının davasını somutlaştırarak müvekkili şirketten talep ettiği alacak kalemlerini ve tutarlarını açıklamakla yükümlü olup bu nedenle mahkemeden davacının davasını ve talebini somutlaştırması için süre verilmesini talep ettiklerini, dava dışı işçi .... tarafından ...

Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası kapsamında .. .. aleyhine bir kısım işçilik alacakları talebi ile dava ikame edildiğini, söz konusu davanın taraflarına ihbar edilmediğini, bu durumda davalı Belediyenin kusurlu savunması sonucu ortaya çıkan yüksek meblağlardan müvekkilinin sorumluluğunun düşünülemeyeceğini, dava kendisine de ihbar edilmeyen davacının söz konusu yargılamayı kabul ederek,

ilama konu alacağı ödemesinin de ayrıca kusurlu olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde 16.03.2016-29.07.2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin müvekkili nezdinde çalıştığı sürelere ait ücret bordrolarını sunduklarını, dava dışı işçinin ücretlerinin.... nezdinde bulunan hesaba ödendiğini, 16.03.2016 – 01.10.2016 dönemine ait hesap hareketlerinin dosyaya celbini talep ettiklerini, dava dışı işçinin müvekkili nezdinde çalışmasının 1 tam yılı doldurmadığını, dava dışı işçinin müvekkilindeki çalışmasını istifa etmek suretiyle sonlandırdığını,

dava dışı işçinin hizmet döküm cetveli incelendiğinde -03- istifa koduyla işten çıkışının gerçekleştiğini, bu durumda söz konusu dönem yönünden aleyhe kıdem tazminatı hesabı yapılamayacağı, davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin icra giderlerinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, zira söz konusu ödemenin icra takibine konu edilmesinin, icra ferilerinin borca eklenmesinin davacı tarafın kendi kusurundan kaynaklandığını, davacı tarafın kendi kusuru nedeniyle zamanında ödeme yapmaması nedeniyle borcun çoğalmasına sebebiyet verdiğinden,

kendi kusurundan kaynaklı kısmın müvekkilinden talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, davacının alacaklı olduğu tutarın müvekkilinin davacıdan olan alacaklarından takas mahsubuna, 31.03.2018, 21.06.2021 ve 12.04.2022 tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde... ... tarafından fiilen uygulanan en yüksek banka mevduat faizi oranlarının dosyaya celbine, işçinin ücret ödemelerinin yapıldığı... nezdinde bulunan ... ... numaralı hesabın 16.03.2016–01.10.2016 dönemine ait hesap hareketlerinin dosyaya celbine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ödediğini ifade ettiği tutarın ne kadarının hangi alacak kalemlerinden oluştuğunu, bu alacak kalemlerinden ne miktarını müvekkilinden talep ettiğini belirtmediğini, sonuç olarak davacının davasını somutlaştırarak müvekkili şirketten talep ettiği alacak kalemlerini ve tutarlarını açıklamakla yükümlü olup bu nedenle mahkememizden davacının davasını ve talebini somutlaştırması için süre verilmesini talep ettiklerini, ....Mahkemesi’nin .....

E. sayılı dosyasının taraflarınca incelendiğinde hükümden ve bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere dava dışı işçinin 2010 - 2018 yılları arasındaki çalışmasının dava konusu edildiğini, ancak dava dışı işçinin müvekkili nezdinde 13.05.2020 – 31.08.2020 yılları arasında çalışmış olduğunu, iş bu davanın müvekkili yönünden taraf sıfatı yokluğu ile reddi gerektiğini, dava dışı işçinin ....'na açtığı işçilik alacaklarına ilişkin davada, davacının 17.04.2010 tarihinden 31.03.2018 tarihine kadar dönemler halinde toplam 6 yıl 3 ay 12 gün süreyle çalıştığının anlaşıldığı,

işçilik alacakları ve tazminatlarının bu dönemleri kapsayacak şekilde hesaplanarak hükme bağlandığının görüldüğünü, müvekkili şirketin iş bu davada müvekkili şirket yönünden hükme bağlanan bir durum ve sorumluluğu bulunmadığın, iş bu davanın reddinin gerektiğini, dava dışı işçinin müvekkili nezdinde çalıştığı sürelere ait ücretlerinin taraflarınca....aracılığıyla ödenmiş olduğunu, dava dışı işçi tarafından... Mahkemesi’nin ....

E. sayılı dosyası kapsamında ..... aleyhine işçilik alacakları talebi ile dava ikame edildiğini, söz konusu davanın taraflarına ihbar edilmediğini, dava dışı tarafın her ne kadar dilekçesinde, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, UBGT ücret alacakları olduğunu iddia etmişse de, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, kendisine haksız kazanç elde etmeye yönelik olduğunu, dava dışı işçiye hak etmiş olduğu tüm ücret ve alacakları müvekkili şirket tarafından eksiksiz olarak ödendiğini, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğunu,

söz konusu işyerinde dava dışı işçinin haftada 45 saat çalışması bulunduğunu, dava dışı işçinin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil eden fazla çalışma yaptığı yönündeki iddialarının hakkaniyet ilkeleriyle de bağdaşmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

.... Mahkemesi'nin ... Esas.... Karar sayılı dosyasının Uyap kayıtları, dava dışı işçinin hizmet dökümleri,.....'nın yazı cevabı dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdikleri diğer tüm deliller toplanmıştır.

Davacı vekili 07/02/2024 tarihli celsede:" Davalılar .... (....), ........ yönünden davadan feragat ediyoruz, kalan davalılar yönünden sulh olma ihtimalimiz yoktur, davaya devam ediyoruz. " beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce davalılar ....ile....yönünden hesaplama yapılması için dosya işçi alacakları konusunda uzman hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı... Şti.,...; .... , .... ....;.....(... ....)'dan talep edilebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığı; diğer davalılardan talep edebileceği alacak tutarların ise, ......'den 15.817,44-TL ,....'den 1.668,07-TL olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin ve davalı...vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 25/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda kök raporda değişiklik yapılmadığı rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'e ödenen işçi alacaklarına rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalıların sorumluluğunun olup olmadığı faiz başlangıç tarihi, oranı ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.

... Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve ....E-... sayılı kararında da izah edildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi....tarafından iş akdinin feshedilmesi nedeniyle...

Mahkemesi'nin...... esas,....karar sayılı dosyasında .... aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için açılan davanın sonucunda davanın kabülüne karar verildiği ve söz konusu karar ile brüt olarak 12.751,10 TL kıdem tazminatı, 3.788,40 TL ihbar tazminatı, 6.900,30 TL yıllık izin ücret alacağı, 10 TL fazla çalışma ücreti, .... alacağı, 10 TL hafta tatili ücret alacağının faizi ve yargılama giderleri ile birlikte işçi ...'e ödenmesine karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine,...

Dairesi ... nolu dosyasına ... . tarafından ödeme yapıldığı, davacı tarafça ödendiği belirtilen 45.746,79 TL tutardan dava dışı ...(...) tarafından kendilerine ödenen 5.738,00 TL'nin çıkarılması sonrası kalan 40.008,79 TL'nin rücuen davalılardan tahsili talep edildiği, davalı....arasında 31.12.2012 tarihinde,15.07.2014 tarihinde ve 31.12.2015 tarihinde hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşmelerin 8. maddesinde.

"YÜKLENİCİNİN çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı,... çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat .... bunların gecikme faizleri ... gibi tüm giderler YÜKLENİCİ tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez." düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

... kayıtlarında; dava dışı işçinin işçilik alacaklarına konu olan çalışma dönemlerinde davacı tarafından davalılar arasında gösterilen .... ..) bulunmadığından, bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İhbar tazminatının tamamından ve yıllık izin ücret alacağının tamamından son alt işverenin sorumlu olduğu, son alt işveren olan davalı....'nin davalı olarak yer almadığı anlaşıldığından davacının bu alacaklar yönünüden talebi reddedilmiştir.

Kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve UBGT ücret alacağı ile yargılama gideri, icra gideri ve faiz bakımından gerek sözleşme hükümleri gerekse yerleşmiş... kararları doğrultusunda davalılar ... ile ....'nin tam sorumlu olduğu anlaşılmış, dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı dönem dikkate alınarak yapılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu hesaplaması doğrultusunda 15.817,44-TL'nin davalı...'den, 1.668,07-TL'nin davalı ...'den ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · ✍ e-imzalı Hakim ... · ✍ e-imzalı