Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/70 K.2024/673

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davadışı işçi ...'ün kurumları tarafından yapılan ihaleler kapsamında ... firmalar bünyesinde 01.12.2014 - 26.05.2023 tarihleri arasında şoför olarak çalışmakta iken 26.05.2023 tarihinde 1475 Sayılı mülga İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesi kapsamında emekli olduğundan, Kurumumuzca adı geçene 2967 günlük kıdemi/hizmet süresi üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı tutarı olan 138.674,33-TL'nin 31/05/2023 tarihinde ödendiğini,

kurumları tarafından ödenen tutarların ... isimli işçiyi çalıştıran firmalardan yazılı olarak talep edilmiş olduğunu bu firmalardan halen sözleşmesi devam eden ve son işveren olan ... Özel Eğitim Taş. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nce ödenmesi gereken kıdem tazminatı tutarı firmanın hakedişinden kesilerek tahsil edildiğini, ...

A.Ş. tarafından ise 05/10/2023 tarihinde sorumlu olduğu tutar toplamı olan 18.648,82-TL'nin ödenmiş olup, karşı taraf firma tarafından herhangi bir ödemede bulunulmaması üzerine, kurumlarınca ödenen toplam 138.674,33-TL'den, ... Özel Eğitim Taş. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... A.Ş.

Tarafından yapılan ödemelerin mahsubuyla bakiye 38.886,77-TL alacağın, işçiyi çalıştıran ve kurumlarınca sözleşme imzalayan davalı firmadan işçiyi çalıştırdığı 01.12.2014 - 31.05.2017 dönemiyle sınırlı olarak tahsili amacıyla dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, kurumları tarafından ...'e ödenmek durumunda kalınan toplam 138.674,33-TL'den, ... firması ve ...firması payına düşen tutarların mahsubuyla bakiye 38.886,77-TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmadan mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında, huzurdaki davayı açmak zarureti hasıl olduğunu beyanla, davanın kabulüne,

fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla davalı firma çalışanı davadışı işçi ...'e yapılan toplam 138.674,33-TL ödemeden, ... firması ve ...firması payına düşen tutarların mahsubuyla bakiye 38.886,77-TL'nin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 31/05/2023 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faiziyle birlikte her bir davalının dava dışı işçi ...'ü çalıştırdıkları dönemle sınırlı sorumlulukları kapsamında tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, zamanaşımı def'ilerinin nazara alınmasını talep ettiklerini, müvekkili şirketin adresinin İstanbulda olduğunu, yetkili mahkemenin .... Mahkemeleri olduğunu, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, davacının işçisi olan dava dışı ...'ün davacı kurum nezdinde, davacı kurumdan alınan ihale kapsamında. 01.12.2014-31.05.2017 tarihleri arasında, müvekkili ... Ltd.

Şti bünyesinde en son 2.492,55 ₺ brüt ücret ile çalışmış olup ...

5 kodu ile ihale bitimi dolayısıyla çıkışı yapıldığını, dolayısı ile dava dışı işçinin işçilik alacaklarından da, başından beri işçinin esas işvereni olan davacının sorumlu bulunduğunu, bu nedenle de başından beri asıl ve gerçek işveren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkili şirkete, gerekse diğer davalılara rücu hakkı bulunmadığını, kıdem tazminatından ... değil, 6552 sayılı kanun ile 4857 sayılı kanunun 112. maddesine eklenen fıkra gereği asıl işveren davacı kurumun sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenleme olmadığını,

bir an için alt işverene rücu imkanı bulunduğu kabul edilse dahi davacı asıl işverenin yarı yarıya sorumluluğunun devam ettiğini, taraflar arasındaki sözleşme veya teknik/genel şartname işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olduğuna dair bir düzenleme içermediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla her yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ve ücreti ile ve sınırlı sorumlu olduğunun Yargıtay yerleşik içtihatları ile sabit olduğunu, dava konusu talepleri kabul etmemekle birlikte ödeme tarihinden itibaren talep edilmiş olan avas faizi talebine, faize, faiz türüne, oranına ve başlangıcına da itiraz ettiklerini,

davacının avans faizi isteminin de reddini talep ettiklerini, uyuşmazlık konusunun ticari iş mahiyetinde olmadığını, taraflar arasında kamu ihale kanununa göre hizmet alım ihalesi kapsamında yapılan hizmet alım işi söz konusu olduğunu, bu nedenle ticari nitelik taşımayan işbu uyuşmazlığa avans faizi işletilmesi talebinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, faiz türüne, oranına ve başlangıcına da itiraz ettiklerini beyanla, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir. Mahkememizce ...'nün yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmıştır.

Mahkememizce dosya işçi alacakları konusunda uzman hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, 20/07//2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı kurum tarafından şimdilik 10.000,00.-TL alacağın ödeme tarihi olan 31.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsili talep edilmiş olup ödenen kıdem tazminatı tutarından davalı şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süreye tekabül eden miktarın; dava dışı işçiye ödenen net 137.621,79.-TL kıdem tazminatı ile 1.052,54.-TL damga vergisi olmak üzere toplam 138.674,33.-TL üzerinden hesaplama yapıldığında 38.886,77.-TL olarak belirlendiği,

dosya içerisinde damga vergisine ilişkin ödeme belgesinin mevcut olmaması nedeniyle sadece dava dışı işçiye ödenen net 137.621,79.-TL üzerinden hesaplama yapıldığında 38.591,62.-TL olarak belirlendiği, kıdem tazminatının dava dışı işçiye ödendiği tarihin 31.05.2023 olarak tespit edildiği rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davalı şirket bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'e ödenen işçi alacaklarına rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalının sorumluluğunun olup olmadığı, var ise miktarı, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Davacı vekili 06/08/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; 10.000,00-TL olan harca esas değerini, 38.886,77-TL'ye çıkarmış, harcını yatırmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ... işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin ... ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ... tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(.... sayılı bu mahiyettedir)

Yapılan yargılama sonucunda; davacı ... ile davalı ... Taş. Oto. Gıda Ürün. Tem. Hizm. İlet. San. Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 01.06.2014 tarihinden itibaren 1095 gün (3 yıl) süre için yapılan sözleşme ile “...

Kurumunun merkez ve taşra teşkilatının ihtiyacı olan ...belgeli 128 vasıflı sürücü ile teknik şartnamede gruplar halinde teknik özellikleri belirtilen 257 adet aracın 1095 takvim günü süre ile kiralanması hizmeti” işinin davalı şirket tarafından üstlenildiği, bu sözleşmenin 36.7. maddesinde “İş ve sosyal güvenlik yasalarının işveren ile çalışana yüklemiş olduğu tüm yükümlülüklerden ... sorumludur.

Bu hususlara uyulmaması nedeniyle İdarenin uğrayacağı zararlardan ... sorumludur.”, 36.8. maddesinde “..., işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflarda yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca meydana gelen tüm zararlardan Kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder.” hükümlerinin yer aldığı,

dosya içerisindeki ... kayıtları ve davacı kurum tarafından ibraz edilen belgelerden, dava dışı işçi ...'ün davalı ... Taş. Oto. Gıda Ürün. Tem. Hizm. İlet. San. Dış Tic. Ltd.

Şti.'nde 01.12.2014-31.05.2017 tarihleri arasında 832 gün çalıştığı, dava dilekçesi ekinde sunulan banka dekont örneğinden davacı Kurum tarafından 31.05.2023 tarihinde ...'ün hesabına 137.621,79.-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, dava dışı işçiye ödenen net 137.621,79.-TL'nin (binde 7,59 oranındaki) damga vergisinin 1.052,54.-TL olduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işçilik alacaklarından davacının sorumlu olacağına dair bir hüküm olmadığı anlaşılarak davacının ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı olduğu, dava dışı işçiye ödenen toplam 138.674,33.-TL üzerinden dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı 832 günlük süre yönünden yapılan hesaplama sonucunda davalıya 38.886,77-TL'nin rücu edilebileceği anlaşılmış, ödeme tarihinin 31/05/2023 olduğu göz önüne alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ✍ e-imzalı Hakim .... · ✍ e-imzalı