Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/808 K.2025/155

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/808 Esas - 2025/155

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/808 Esas

KARAR NO : 2025/155

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/11/2023

KARAR TARİHİ : 13/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/03/2025

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı ... .... ... ... ... ... A.Ş.ne de sigortalı ... plakalı aracın davalı sürücü ...'nın 18.05.2023 tarihinde tamamen kusurlu olarak müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın hasarlanmasına, değer kaybına uğramasına ve de müvekkilinin tamir süresi araç yoksunluk kaybına uğramasına neden olduğunu davalılardan şimdilik kaydıyla; 100,00 TL değer kaybı, 100,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL orijinal parça farkı ve 100,00 TL de tamir süresi araç yoksunluk kaybı tazminatı talebinde bulunduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı yan daha sonra davasını ıslah edip harçlandırmıştır.

CEVAP

Davalı “...Sigorta A.Ş.” vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ... Filo Yönetim Hizmetleri A.Ş. ile aralarında 28.01.2023-28.01.2024 tarihleri arasında geçerli 98874474 no'lu ZMSS(Trf) Sigorta Poliçesinin düzenlenmiş olunduğunu dolayısıyla sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dolaylı zararlardan olmakla müvekili sigorta şirketinin orijinal parça farkı ve değer kaybından sorumluluğunun ise olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıya ait araç değer kaybının genel şartlara göre belirlenmesinin gerektiğini tüm bu nedenlere davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Filo Yönetim Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı araç ruhsatının müvekkilinin şirketine ait olmadığını aracın 47 aylığına dava dışı Türkiye ... Bankasından kiralanmış olduğunu dolayısıyla da sorumluluklarının olmadığını davanın Türkiye ... Bankasına ihbar edilmesinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ...'ya dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

...Sigorta Anonim şirketine müzekkere yazılarak, dava konusu ... plakalı aracın poliçe ve hasar dosyası istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak, 2023/135705 soruşturma sayılı dosyası ve kaza anını içerir video kaydına dair CD istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında makina mühendisi kusur uzmanı bilirkişiden alınan 26/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b-c., 52/a. ve 84/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 36.010,00 TL olacağı,

davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 6.100,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve davalı ... Filo Yönetim Hizmetleri A.Ş.nin sorumlu olacakları, görüş ve kanaatini bildirmiştir.

İtirazları karşılar ek rapor alınmak üzere dosya önceki makina mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek alınan 17/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Kusur oranları, hasar bedeli, değer kaybı ve tamir süresi yoksunluk kaybı yönünden kök raporunda belirlenen bedeller değişmemekle; ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b-c., 52/a. ve 84/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı,... plakalı araç sürücüsü davacı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 36.010,00 TL olacağı,

davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 6.100,00 TL olacağı, görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, davacının maliki olduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının , hasar bedelinin, orijinal yedek parça farkının, araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davada kusur oranlarının ne olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasarın değer kaybının orijinal yedek parça farkının, araç mahrumiyet bedelinin bulunup bulunmadığı ve miktarının ne olduğu, davalıların varsa bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, davalıların temerrüdünün bulunup bulunmadığı, husumet itirazının yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmıştır.

6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.

Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu ve davalı sigorta şirketine sigortalı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı, kusur bilirkişi tarafından dosyaya sunulan CD’nin incelenmesi sonucu, kamera çok çok uzaktan olay yeri kavşağı

çekmiş olmakla trafik ışıklarının renkleri görülmese de, davacıya ait ... plakalı araç

sürücüsü ...’ın olay yeri kavşakta çok sayıda araçla kırmızı ışıkta durur

vaziyette olduğu ve o esnada bölünmüş yoldan karşıdan gelen araçların ise karşıya düz

seyir halinde oldukları gibi olay yeri “T” kavşakta sola dönüşe de yeşil ışık yanmakla

araçların sola da doğrultu değiştirme manevrasını yaptıkları görülmektedir. Ancak sola manevra için kırmızı ışık yanmış olacak ki davacıya ait araçla solundaki, sağındaki ve

de arkasındaki araçların hep birlikte yeşil ışıkta harekete geçmelerinden 2-3 saniye sonra

karşıdan gelen davalı sürücü ...’nın geliş seyir hızı ile kırmızı ışıkta sola

doğrultu değiştirme manevrası ile davacıya ait ... plakalı araçla kazaya karıştığının anlaşıldığı keza davacıya ait araçla aynı yönde bulunan trafik akımı kaza esnasında ve

de kaza sonrasında hiç durmadan da devam etmiş olup, kazanın

oluşumu ile ilgili olarak ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nın olay yeri kavşağa

yaklaşımda aracının hızını azaltması ve trafik ışıklarını da dikkate alarak kesinlikle kırmızı

ışıkta kavşaktan doğrultu değiştirme manevrası yapmaması gerekirken, sürücünün aksine

hareketle geliş seyir hızıyla olay yeri kavşağa gelip kırmızı ışık ihlali de yaparak kavşaktan

kontrolsüz ve tedbirsiz şekilde sola dönüşü esnasında, sağından Natoyolu Caddesinden

gelerek olay yeri kavşakta kırmızı ışıkta durup yeşil ışığın yanması ile birlikte diğer araçlarla

birlikte harekete geçen davacı sürücü ... idaresindeki ... plakalı

araca geçiş önceliği tanımayarak neden olduğu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun

“Madde 47/b–Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; Trafik ışıklarına, uymak zorundadırlar.”, “Madde 47/c–Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya

göre; Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen

hususlara, uymak zorundadırlar.”, “Madde 52/a-Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken,

dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya

geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve

onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.” ve “Madde 84/a-Araç

sürücüleri trafik kazalarında; Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur

işaretinde geçme, hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” maddeleri kural ihlallerini işlemekle

%100 oranında kusurlu olduğu ,... plakalı araç sürücüsü davacı ...’ın idaresindeki araçla

nizami olarak Natoyolu Caddesinden seyriyle olay yeri kavşaktaki kırmızı ışıkta durup yeşil

ışıkta nizami olarak harekete geçişi esnasında, sol tarafından kırmızı ışık ihlali ile gelen

davalı ... idaresindeki ... plakalı araçla karışmış olduğu kazanın

oluşumunda mevcut kaza koşullarında izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla,

kusursuz olduğu sonuç ve kanaati mahkememize bildirilmiş bu tespitler dosya kapsamına ve oluşa uygun kabul edilmiştir. Kaza sonucu davacı aracının emsallerine göre değerinden reel piyasa koşularına göre 15.000,00 TL olacağı ve ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 36.010,00 TL olacağı yönünde yapılan hesaplama ve Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplama yöntemi ile zarar hesabı dosyaya uygun görülmüştür. Ayrıca aracın tamir süresinin bulunduğu, bu süre içinde davacının başka bir aracı kullanmak zorunda kalacağı ve bunun için yapacağı yakıt ve bakım giderleri dikkate alınarak, zarara uğradığı, davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 6.100,00 TL olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalardan sonra öncelikle davalı ... Filo Yönetim Hizmetleri AŞ 'ye yönelik taleplerin değerlendirilmesi gerekmiş olup. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda, kaza tarihi 18.05.2023 olup kazaya karışan araç davalı ... Filo Yönetim Hizmetleri AŞ ve ...

Bankası AŞ arasında imzalanmış olan Uzun Süreli Taşıt Kiralama Sözleşmesi doğrultusunda kiralamıştır. Bahsi geçen uzun süreli kira sözleşmesine göre davalı araç maliki aracını kiraladığına göre, sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olduğu, aracın teslim edildiği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olmadığı davalı davalı ...

Filo Yönetim Hizmetleri AŞ ' yönünden ispatlandığından araç maliki olan davalının davaya konu haksız fiil nedeniyle araç işleten olarak sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle bu davalı yönünden davanın reddi gerekmiştir.

Öte yandan davalı sigorta şirketi ve gerçek kişi yönünden ; davacının aracındaki değer kaybı ve hasar bedeli yönünden davanın davalı sigorta şirketine ve gerçek kişiye yöneltildiği ve davalıların bu zarardan sorumlu olduğu, davacının ıslah dilekçesinde değer kaybı talebini 15.000,00 TL' olarak belirlediği , ve yine dilekçesinde 36.010,00 TL hasar bedeli talep ettiği davalıların bu bedellerden davalı sigorta şirketi teminat limitiyle sınırlı olmak üzere kabulüne karar verilmiştir.

Davacı yanın 6.100,00 TL araç yoksunluk bedeli talebinden ise gerçek kişi davalının sorumlu olduğu, bu bedelin sigorta teminatında olmadığı anlaşıldığından gerçek kişi yönünden kabulüne, davalı sigorta şirketi yönünden ise dava dilekçesindeki 100,00 TL talebin reddine karar verilmiş , öte yandan 100,00 TL orijinal parça farkı şeklindeki fazlaya ilişkin istemin dosyada toplanan delillerden sübut bulmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kabul edilen istemler yönünden davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi tarihinden itibaren, diğer davalınn talep doğrultusunda kaza tarihinden itibaren davalı sigortalı araç hususi olduğundan işleyecek yasal faizden sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.