Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/70 K.2024/589

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... işine ait ... ile birlikte ... yapı elemanlarının üretim, taşıma ve montajının KDV dahil ...-TL bedelle yapılması için ... tarihinde anlaşmaya varıldığı ve sözleşme bedelinin tamamını davacının davalıya ödediği, davalının sözleşme ... gereği inşaat ruhsatının davacının yükümlülüğünde olduğu ancak davacının inşaat ruhsatı almadığından bahisle inşaata başlanılmadığı ve bu nedenle sözleşmeden haklı nedenle döndüğünü ileri sürdüğü, sözleşmenin ... maddesinde götürü usulü ile iş için toplam ...-TL bedel belirlendiği, ... maddesinde ise ödeme şekli ve tarihleri kararlaştırıldığı, ...

Maddesinde işin süresi ruhsatın alınmasını müteakip 120 gün olarak belirtildiği, işin gecikmesi halinde ödemelerin durdurulmayacağı veya ertelenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, ... maddede ruhsat alınması davacının sorumluluğunda ise de bu yönde bir süre belirlenmediği, ... uzun süren ruhsat düzenleme aşamasının sonuna yaklaşılmışken, yüklenici firmanın usule, yasaya aykırı bir şekilde ve kötü niyetli olarak sözleşmeden tek taraflı dönerek, davacının ödediği paranın iadesi için Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...-E sayılı dosyası ile tevdi mahalli tayini talep ederek parayı depo ettiği, TBK m.480/1, TTK m.18/2 ve TMK m.2 düzenlemeleri bulunduğu, davalının sözleşme bedelini aldıktan sonra tek yanlı yaptığı fesih işlemi ile haksız çıkar elde etmeyi amaçladığı, davacının sözleşmede kararlaştırılan işin yapılması bedelinin tazminini istemede haklı olduğu,

aksi kanaat halinde davacının ödediği bedelin ... prensibi gereği güncel değeri ile iade edilmesi gerekeceğinden bahisle dava tarihi itibari ile sözleşmede kararlaştırılan işin yapılması için gereken bedelinin tespiti ile faizi ile birlikte davacıya ödenmesini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında ... tarihli bir eser inşaat sözleşmesi imzalandığı, buna göre davalının davacı şirket için bir ... inşaatının yapılması işini üstlendiği, sözleşmenin ...

Maddesine göre inşaat ruhsatının alınması işveren davacıya ait olduğu, sözleşme imzalandıktan sonra işin bedeli ...-TL 'nin davalıya ödendiği, ancak bugüne kadar davacının inşaat ruhsatı almadığı, sözleşmenin ifası için gerekli olan hiçbir hazırlık işlemini yapmadığı, ruhsat alınmadan inşaata başlanılması mümkün olmadığından davalının ... tarihine kadar sözleşmenin ifasına başlayamadığı,

... tarihinden ... tarihine kadar geçen süreçte sözleşmenin ifasına yönelik herhangi bir girişimde bulunulmamış olması ve aradan geçen uzun sürede inşaat maliyetlerinin davalı şirket tarafından öngörülemeyecek oranda artmış olması sebepleriyle Afyonkarahisar ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğü, sözleşmeden dönmede tarafların karşı taraftan aldığını iade etmekle yükümlü olduğu, davalıya ödenen ...-TL'nin davacıya faiziyle birlikte gönderildiği, ancak davacının gönderilen parayı "sözleşme devamı için iade edilmiştir" açıklaması ile davalıya iade ettiği, davalının tevdi yerinin belirlenmesi talepli Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile ...

Şubesi tevdi mahalli olarak belirlendiği ve davalının ödemeleri depo ettiği, davacının iddiasının aksine sözleşme nedeniyle davalının zarara uğradığı, davacının ... daki ruhsat alma edimini yerine getirmediği, ruhsatı almada geciken iş sahibinin yükleniciden talepte bulunamayacağı, borçlu temerrüdü hükümlerine göre sorumlu tutulması gerektiği, sözleşme tarihi ...'den fesih tarihi ... tarihine kadar 1 Yıl 4 Ay 15 Gün geçtiği, gecikmenin iş yaşamının gereklerine uygun makul bir süre olmadığı, İmar Kanunu m.22 dikkate alındığında 1 yıl 4 ay 15 günlük sürenin yapı ruhsatı alabilmek adına yeterli olduğu,

ruhsat alınması adına sözleşmede bir süre öngörülmesi mümkün olmamakla birlikte yapı ruhsatı olmadan inşaata başlanmasının da mümkün olmadığını, TBK m.110, 125/lll gereği davacının temerrüde düşmesi ile davalının dönme hakkını kanuna uygun kullandığı, TBK m. 480/l gereği başlangıçta öngörülemeyen durumlardan işçi ücretlerinin ve malzeme fiyatlarının aşırı ölçüde artmış olduğunu, ... yılı sonu tarihinden itibaren ... yılına kadar ülkenin ekonomik koşulları ve fiyatların tahmin edilemeyecek ölçüde arttığını, davacı tarafça yapı ruhsatı ve izinlerin alma sürecinin makul süreyi geçmesi,

bu süreç içerisinde maliyetlerin yüklenici tarafından öngörülemeyecek düzeyde artması, ifanın yerine getirilmesinin aşırı ölçüde zorlaşmış/güçleşmiş olması, mevcut ekonomik koşulların eserin taraflarca sözleşmede belirlenen götürü bedelle yapılmasına engel olması ve bu durumların yüklenicinin kusuruyla ilgili olmayıp tamamen davacı tarafça ruhsat sürecinin haksız olarak uzatılmasıyla meydana gelmesi hususlarının tamamı gözetilerek davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekilince arabuluculuk son tutanağı, ... tarihli sözleşme delil olarak sunulmuş, mahkememizce, ihtarname sureti, ... yapı ruhsat başvurusuna ilişkin müzekkere yazılmış gelen yazı cevabı dosya arasına alınmış, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası dosyamız içerisine celbedilmiş, bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dava; eser sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan işin yapılması için gereken bedelin tahsili bu mümkün olmadığı takdirde davalıya ödenen bedelin güncel değeri ile iadesi talepli alacak davasıdır.

Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası incelendiğinde; yüklenici şirket ile karşı taraf iş sahibi arasında düzenlenen ... tarihli eser sözleşmesi gereğince iş bedeli olan ...

TL'nin yüklenici şirkete ödendiğini, ancak aradan uzun süre geçmiş olmasına rağmen karşı tarafın sözleşmenin ifası için üzerine düşen hazırlıkları yapmadığını, inşaat için ruhsat almadığını, bu nedenle ... tarihine kadar sözleşmenin ifasına başlanılamadığını, bu süreçte inşaat maliyetlerinde büyük oranda artış olması nedeniyle talepte bulunan yüklenicinin taraflar arasındaki sözleşmeden ... tarihli ihtarname ile döndüğünü ve akdi ilişkiyi tek taraflı olarak sona erdirdiğini, karşı taraftan alınan ...

TL'nin ise faizi ile birlikte karşı tarafa banka aracılığıyla gönderildiğini, ancak karşı tarafın gönderilen bu parayı "sözleşme devamı için iade edilmiştir" açıklaması ile iade ettiğini, talep eden şirketin, temerrütün olumsuz sonuçlarından korunması için tevdi yerinin belirlenmesi gerektiğini şirketin ödemekle yükümlü olduğu bedeli yatırabilmesi ve temerrüte düşmesinin önlenmesi amacıyla tevdi yerinin belirlenmesine karar verilmesini talep ettiği, Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi, yüklenici şirket ile iş sahibi ... arasında düzenlenen ... tarihli sözleşme ile yüklenicinin, ... inşaatının yapılması işini üstlendiği,

sözleşmenin ... maddesine göre inşaat ruhsatının alınmasının iş sahibi ...'nin yükümlülüğünde olduğu, ancak iş sahibinin inşaat ruhsatı almamasından dolayı davacı tarafça inşaata başlanılmadığı, bu nedenle yüklenici şirketin sözleşmeden dönme hakkını kullanarak kendisine ödenen ...

TL bedeli banka kanalı ile iade edilmiş olmasına rağmen iş sahibi şirket tarafından feshin kabul edilmeyerek yüklenici şirkete geri gönderildiği, yüklenicinin sözleşmeden dönme iradesinin karşı tarafa ulaştığı, uhdesinde kalan bedeli iade etmesine rağmen bu bedelin kabul edilmediği, bu durumda yüklenicinin ödeme yeri tevdii talebinin haklı olduğu gerekçesi ile talebin kabulü ile taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşmeden davacı tarafça dönülmüş olması nedeni ile sözleşme gereğince kendisine ödenen ...

TL'nin açılacak üçer aylık vadeli hesaba yatırmak üzere ... Şubesi'nin tevdi mahalli olarak belirlenmesine karar vermiş, iş bu kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... E., ... Karar sayılı esastan red kararı ile kesinleştiği görülmüştür.

Bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda özetle. Afyonkarahisar ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesinde keşidecinin davalı muhatabın davacı olduğu, yazıda özetle; bugüne dek muhatap tarafından inşaat ruhsatı alınmadığı ve keşideci tarafından inşaata başlanılamadığı, ruhsat alımı için makul sürenin geçtiği, aradan geçen uzun süre nedeniyle inşaat maliyetlerinin arttığından bahisle keşidecinin ... tarihli sözleşmeden döndüğünü bildirdiği, ... tarihinde çalışana tebliğ edildiği, Davacının ... tarihinde ...

Şubesi ... nolu hesaba ... TL ile ... TL. Olmak üzere toplam ... TL. Gönderdiği, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı gereği, ... tarafından ... tarihli sözleşme uyarınca ödenen paranın iş sahibi ... 'ye ödenmesi için tevdi mahalli tayini talebinin taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşmeden davacı tarafça dönülmüş olması nedeni ile sözleşme gereğince kendisine ödenen ... TL'nin açılacak üçer aylık vadeli hesaba yatırmak üzere ...

Şubesi'nin tevdi mahalli olarak belirlenmesine karar verildiği, kararın iş sahibi ... Tarafından istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi ... E. ...

K. İlamı gereği istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği, ...nün ... - ... - ... sayılı ve ... tarihli cevabi yazısında ... ada ... parsel numaralı taşınmaz kayıtlarda yapılan araştırma neticesinde herhangi bir yapı ruhsatı başvurusu bulunmadığının bildirildiği, davalının sözleşmeden dönmesinin haklı olup olmadığı noktasında toplanan uyuşmazlıkta gereği ruhsat alımı için makul sürenin 6 ay olarak değerlendirildiği, davacının yükümlülüğünde bulunan ruhsat alma işleminin gerçekleştirilmediği, ...'nden gelen ... tarihli yazıda başvuruya rastlanmadığının bildirildiği,

sözleşmenin ise davalı tarafından ruhsat alınmadığından bahisle 1 yıl 4 ay sonra dönme hakkının kullanılması suretiyle sona erdiği dikkate alındığında davalının sözleşmeden haklı nedene dayanarak döndüğünün değerlendirildiği, taraflar arasındaki ... tarihli sözleşmeye göre ... inşaatının ... TL + KDV götürü bedel ile anlaşılmış olduğu, anlaşılan bu bedelinin günümüz şartlarda yapılma bedelinin, ...

Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetlerinden ... yılı ve ... yılı arasındaki fark oranına göre yapılan hesaplamaya göre ki 2020 yılı fiyatı ( ... sınıfı ): ... TL/m2, 2024 yılı fiyatı ( ... sınıfı ) : ... TL/... Artış fark oranı: ... TL/m2 / ... TL/m2 > ... kat artış ... TL x ... - ... TL * KDV olabileceği hesaplanmıştır.

Davacı tarafında ... tarihli sözleşme ile ödenen ...-TL. sının denkleştirici adalet ilkesine göre rapor tarihi itibariyle ulaştığı alım gücünün toplam ...-TL. olduğu hesaplandığını belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ... tarihli bir eser inşaat sözleşmesi imzalandığı, buna göre davalının davacı şirket için bir ... inşaatının yapılması işini üstlendiği, sözleşme imzalandıktan sonra işin bedeli ...-TL 'nin davalıya ödendiği, sözleşmenin ...

Maddesine göre inşaat ruhsatının alınması işveren davacıya ait olduğu, ... tarihinden ... tarihine kadar geçen süreçte yapı ruhsatı alınamamış olması nedeniyle davalının bu tarihe kadar sözleşmenin ifasına başlayamadığı ve aradan geçen uzun sürede inşaat maliyetlerinin öngörülemeyecek şekilde arttığı gerekçeleriyle Afyonkarahisar ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğü, davalıya ödenen ...-TL'nin davacıya faiziyle birlikte gönderildiği, ancak davacının gönderilen parayı "sözleşme devamı için iade edilmiştir" açıklaması ile davalıya iade ettiği, davalının tevdi yerinin belirlenmesi talepli Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile ...

Şubesi tevdi mahalli olarak belirlendiği ve iş bu kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... E., ...

Karar sayılı esastan red kararı ile kesinleştiği, davalının ödemeleri depo ettiği, ...nün ... tarihli cevabi yazısında ... ada ... parsel numaralı taşınmaz kayıtlarda yapılan araştırma neticesinde herhangi bir yapı ruhsatı başvurusu bulunmadığının bildirildiği, davacı vekili tarafından yapı ruhsat başvurusunda bulunduklarına ancak ... tarafından sürecin uzatıldığına yönelik sunulan belgelerden dolayı davalıya bir kusur atfedilemeyeceği, davacı tarafça, taraflar arasında yapılan sözleşmede yapı ruhsatı alınması için bir süre öngörülmemiş olduğu iddia edilmiş ise de Yargıtay içtihatlarında bu durumda makul sürenin 6 ay olarak belirlendiği,

sözleşmenin yapıldığı tarihten(...) sözleşmeden dönme tarihine(...) kadar davacı iş sahibinin yapı ruhsatını alamaması, ruhsatı alamama nedeninin yükleniciden kaynaklandığını ispatlayamaması, aradan geçen süre zarfında ülke genelinde oluşan enflasyon ortamında inşaat maliyetlerindeki öngörülemeyecek derecedeki artışlar bir arada değerlendirildiğinde davacının bu iddiasına hak ve nesafet kuralları ile TMK 2. Madde gereği dürüstlük kuralına uygun olmadığından itibar edilemeyeceği, davacının yükümlülüğünde bulunan ruhsat alma işleminin makul sürede gerçekleştirilemediği,

sözleşmenin ise noter ihtarnamesi ile davalı tarafından ruhsat alınmadığından bahisle 1 yıl 4 ay sonra dönme hakkının kullanılması suretiyle sona erdiği dikkate alındığında davalının sözleşmeden haklı nedene dayanarak döndüğü, TBK 125 maddesi gereğince sözleşmeden dönme halinde tarafların ifa ettikleri edimleri geri talep edebileceklerinin düzenlendiği, davalının yapılan ödemeleri tevdi mahalline depo ettiği bu nedenlerle davacının taleplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalıdır) Hakim ... · (E-İmzalıdır)