Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1010 K.2024/847

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı, ...model, ...marka aracına, ...tarihinde davalı sigortalısı tarafından sevk ve idare edilen ...plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkile ait araç hasar görmüş, aracın hareket kabiliyeti kaza sonucu tamamen ortadan kalkmıştır.

Bu nedenle müvekkilin aracı yaklaşık iki ay bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi, diğer yandan tamir edilecek ve boyanacak işlemler dolayısıyla serviste kalmış, bu süre boyunca kullanılamamıştır. Sigorta şirketine yapmış olduğumuz başvuru neticesinde, araçta oluşan değer kaybının çok altında tarafımıza kısmi bir ödeme yapılmıştır. Akabinde yapmış olduğumuz arabuluculuk başvurusu neticesiz kalmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak 100 TL’nin kaza tarihinden itibaren işyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talebi” şeklinde belirtilmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle. Mezkur kazanın oluşumunda müvekkil şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmamaktadır. Bu hususun bir yansıması olarak müvekkil ...Sigorta A.Ş’nin de davacı yanca iddia ve talep olunan tazminattan sorumluluğu bulunmamaktadır.

Olay nedeniyle sigorta şirketinin varsa sorumluluğu kusur ve zmms poliçe limitleri ile sınırlı bulunmaktadır. ...plaka sayılı araç için değer kaybı taleplerinin kabulü mümkün değildir. Zira yukarıda arz ve izah olunan itirazımız baki kalmak ve kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mezkur olay neticesi ...plaka sayılı araçta yapılan ödemeyi aşkın bir değer kaybı meydana gelmemiştir.

Tüm bu itirazlarımız bazında davacı yana ait ...plaka sayılı aracın uğradığı iddia olunan değer kaybı konusunda, İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişi (makine mühendisi) veya bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamına göre; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, daha önce kaza yapıp yapmadığı vs. gibi hususlar göz önünde bulundurularak rapor alınmalıdır.

Yukarıda arz olunan sebeplerle Davanın reddi, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesi talebi” şeklinde belirtilmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin ...TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememize sunulan ...tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...plakalı araç sürücüsü ...kullandığı otomobil ile “Olay yeri ve yol durumu” bölümünde özellikleri

belirtilen azami hız limiti 60 km/s olan ve trafik akımı orta refüj ile bölünmüş yolda, olay sonrasına ait

fotoğraflar, kaza tespit tutanağında “Sürücü beyanları ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine ait kamera

görüntüleri incelenmesi sonucu görüş ve kanaate varılmıştır” belirtilen husus ile birlikte Araç/Araç Temas

Noktaları-Hasar Durumu, Çarpışma/Savrulma Şiddeti, Yol Üzerindeki Çarpışma Noktası irdelendiğinde;

olayın gelişimi kapsamında önü sıra yakın ilerisinde seyreden aracı, tehlikeyi algıladığında reaksiyona

geçebilecek ölçüde, güvenli manevra ve duruş yapabilecek seviyede uygun mesafede ve hızda takip

etmediği, müteyakkız bir sürüş gerçekleştirmediği, yola ve çevresine gereken önemi/dikkati vermediği, bu

nedenle yakın ilerisinde trafik yoğunluğu/trafik ışıkları nedeniyle yavaşlayan araç ile ilgili çarpışmadan

kaçınabilmek adına yeterli mesafede etkili fren/manevra vb. gerekli tedbirlere zamanında başvurmadığı,

sayılan davranışlarının zincirleme kazanın gerçekleşmesine asli oranda katkı sağladığı, olaya hâkim

şartlara göre sürüş/trafik güvenliği ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili

gereken azami dikkat ve özeni göstermediği değerlendirildiğinden 2918 Sayılı KTK ile bu kanuna bağlı

Yönetmeliğin aşağıda tabloda açıklanan maddelerini ihlal ettiği Trafik Kazasının oluşumunda %100

(yüzde/yüz) oranında “ASLİ KUSURLU”mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle. "Davaya konu aracın geçmiş tarihli hasarlarında değişim veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada (...) meydana gelen hasardaki parçaların birbirinden farklı bölgelerdeki parçalarda olduğu tespit edilmiştir.

Araçta oluşan hasarın onarımı için ...tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; kapı bandı parçasın değiştirildiği; hava borusu, spoyler, ön tampon, su deposu, akü kapağı, far, stop lambası, klima radyatörü, havalandırma ızgarası, çamurluk davlumbazı, tampon ızgarası, stop lambası, ön panel, radyatör, motor kaputu ve menteşeleri, çamurluk davlumbazı. tampon demiri, kaput kilidi, ön cam, sağ ön çamurluk, far, bağlantı ve montaj parçaların değiştirildi Arka bagaj kapağı, sol ön çamurluk,

arka tampon ve arka panel sacı parçalarının ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 35 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen vedek parça ve İ: erlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak,

dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk di si 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılımında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 31.589,82TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta kuruluşu tarafından ...tarihinde 15.105,58TL tenzil edildiğinde (31.589,82TL — 15.105,58 TL)=16.484.24 TL değer kaybı miktarının eksik ödendiği.." mütalaa edilmiştir.

Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 16.484,24 TL olduğu kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 16.484,24 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihine ilişkin yeterli bilgi ve belgenin davacı tarafından sunulmadığı anlaşıldığından kabul edilen miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim