Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/735 K.2024/627

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket .....Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Binası yapımı işini yüklenici olarak üstlendiğini, ilgili yapım işi kapsamında .....Ticaret Limited Şirketi ile alt taşeron olarak anlaşılmıştır......Limited Şirketi ile yapılan sözleşme kapsamında dış cephe işi için ilgili firmaya 2 adet çek verildiğini, iş bu sözleşmeye ilişkin çeklerden .....Tarihli .....TL Bedelli çek ile .....Tarihli .....TL Bedelli çekler tahsil edildiğini, dış cephe cam işine yönelik toplam .....TL ödenmiş olmasına rağmen iş tamamlandığını, malzemeler eksik teslim edildiğini,

doğu cam muhatabın .....olduğunu ifade ederek camları teslim ve montajından imtina ettiğini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve müvekkilinin davalıya vermiş olduğu .....bank .....şubesine ait .....Keşide tarihli, .....çek numaralı .....TL bedelli teminat çekinin borçlu olunmadığının tespiti ile dava sonuna kadar çekin ödenmemesi ve çeklere dayanılarak icra takibi yapılmaması için teminatsız, mahkemenizce aksi kanaatte olması halinde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkil şirket tarafından tüm işler eksiksiz olarak yerine getirilmiş olup, sözleşmesel tüm yükümlülükler müvekkil tarafından özenle ifa edildiğini, kural olarak çek, bir ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde bir karine mevcut olduğunu, bu karinenin aksini iddia eden davacı, çekin teminat olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğunu, dava dilekçesi ve ek olarak sunulan belgelerden de görüleceği üzere davalı taraf yazılı delille ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğini, müvekkili şirket,

borçlar hukukundan ve ticaret hukukundan kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz bir biçimde yerine getirdiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının keşideci davalı yanın ise lehtar olduğu, .....tarihli, .....seri numaralı .....lik çekin taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince teminat olarak verilip verilmediği, teminat olarak verildiğinin tespiti halinde davalının eser sözleşmesi gereğince eksik ifada bulunup bulunmadığının tespiti ve bu çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekiline .....tarihli celse 4 nolu ara karar ile. "Davacı vekiline HMK.nun 324. (ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri .. Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 205.) maddesi uyarınca.

Bilirkişi ücreti için .....TL lik delil avansını yatırması için HMK.nun 324/1. maddesi gereğince İKİ HAFTA KESİN SÜRE VERİLMESİNE, bu süre içinde delil avansını yatırmadığı takdirde, HMK.nun 324/2. maddesi uyarınca davalı tarafa bu avansı yatırabileceğinin İHTARINA ve delil avansını yatırması için davacı tarafa verilen kesin sürenin hitamından itibaren İKİ HAFTA KESİN SÜRE VERİLMESİNE, verilen bu kesin süreler içerisinde delil avansının yatırılmaması halinde, davacı tarafa HMK.nun 324/2. maddesi uyarınca TALEP OLUNAN DELİLİN İKAMESİNDEN VAZGEÇİLMİŞ SAYILACAĞININ ve dosyanın bu hali ile ele alınacağı,

5 nolu ara karar ile Davacı vekiline HMK md.194 gereğince somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında davalı ile akdettiği belirtilen sözleşmenin konusunu oluşturan yerin taşınmaz bilgilerini eksiksiz olarak bildirmesi için dolayısı ile de HMK md.119/1,ğ gereğince hangi taşınmazda hangi işlerin eksiksiz yapıldığını belirtmek sureti ile talep sonucunu tereddüte mahal vermeksizin belirlemesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılacağının ve 6 nolu ara karar ile de ticari defterlerini ibraz etmesi noktasında kesin süre verilmiş, verilen sürenin davacıya tebliğ ile ihtar edildiği,

davacı vekili tarafından verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen delil avansının yatırılmadığı, somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve ticari defterlerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Burada vakıayı hangi tarafın ileri sürdüğü değil, o vakıadan hangi tarafın lehine hak çıkardığı önemlidir. İspat yükü üzerinde olan tarafın iddiasının doğru olduğuna hakimi inandırmak için başvurduğu ispat araçlarına delil denir. İleri sürdüğü vakıların doğruluğunu iddia eden taraf delil göstererek bunu ispata çalışacaktır.

Eldeki davanın niteliği ve miktarı dikkate alındığında davacının iddiasını ispat etmesi gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dosyanın her aşamasında hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği ancak davacı tarafa verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen delil avansının yatırılmadığı ve ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmekle, davacının verilen ihtarata binaen bilirkişi incelemesinden vazgeçmiş sayıldığı, ticari defter incelemesinden vazgeçmiş sayıldığı ve dosyanın başkaca şekilde de ispatlanamadığı görülmekle, ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim