Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/906 K.2024/1138

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının ...-... tarihleri arasında müvekkil şirkette "Diyarbakır Bölge Satış Müdürü" olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik için yaş dışında diğer şartlarının tamamlanması nedeniyle davalı tarafından ... tarihinde sonlandırıldıktan sonra aynı sektörde faaliyet gösteren ...

Isıtma ve Soğutma Sistemleri Sanayi Ticaret A.Ş firmasında işe başladığını belirtilerek davacının bu eyleminin ... tarihinde taraflarca imzalanan belirsiz süreli hizmet sözleşmesindeki rekabet yasağı hükmünü ihlal ettiğinden bahisle, davalının müvekkil şirketin ticari sır niteliğindeki bilgilerin sahip olması sebebiyle 1 yıllık süre dolmadan rakip firmada çalışmaya cezai şartı gerektiğini iddia ederek 10.000,00TL cezai şart alacağının yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden reddini, davalının sürekli fazla çalışmaya zorlandığı halde fazla mesai ücretinin ödenmediği, mobing ve çeşitli hakaretlere maruz kaldığı kaldığı için emeklilik hakkını kullanarak işten ayrıldığı, çalıştığı sürece görev ve yetkilerinin oldukça sınırlı olduğu sadece ürünlerin bayiliklere satış ücreti hakkında bilgilendirdiği mevcut bayilik ziyaretlerinden ibaret olduğunu bu nedenle davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, cezai şart alacağına ilişkin tazminat davasıdır. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklı rekabet yasağına aykırılık nedeni ile tazminat istemi ile iş mahkemesine karşı açılmış olup, Diyarbakır ... İş mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile rekabet yasağının davalı işçi tarafından hizmet akdinin bitiminden sonra gerçekleştiğinden bahisle ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararı verilmiş, verilen karar istinaf edilmeksizin ... tarihinde kesinleşerek, gönderme talebi akabinde işbu mahkememizin esas sayılı dosyasına kaydedilmiş ve yargılaması yapılmıştır.

Belirli süreli iş özleşmesinin ... tarihinde işveren ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş ile personel ... arasında imzalandığı sözleşmenin 20 maddeden oluştuğu bu maddeleri arasında 18. maddede rekabet yasağına uyulmasına ilişkin maddeninde bulunduğu, madde içeriğinin;‘’Personel, işverene ait işyerinden sözleşmesini sona ermesi ile birlikte ayrıldıktan sonra 1 yıl süre ile iklimlendirme , kombi üretim ve satış pazarlama sektörlerinde faaliyet gösteren rakip işlemelerde , işverenin faaliyet alanında yer alan firmalar ve kurumlarla İstanbul, Ankara ,

İzmir ve Diyarbakır illerinde işverenin işyerlerinde ürettiği mallardan bazılarını ve/veya tamamını üreten ve/veya stratejik planlamaya göre üretilmesi planlanan ve programa alınan ürünleri üreten ve ticaretini yapan bir işyeri kurmamayı, belirtilen malların üretildiği başka bir işverene ait işyerinde çalışmamayı , aynı malları üreten bir ortaklığa doğrudan veya dolaylı olarak ortak olmamayı veya sair bir surette doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmemeyi kabul ve taahhüt eder.

Personelin rakip firmaya karşılık olsun olmasın danışmanlık yapması veya yardımcı olması, ayrıca kendisi yada birinci derece akrabaları adına bir işletme kurulması da yasak kapsamındadır. Rekabet yasağının ihlali durumunda personel son 2 yıllık brüt ücret tutarında cezai şart ödemeyi kabul eder. İşverenin daha fazla uğradığı bir zarar varsa bunu ayrıca talep etme hakkı saklıdır. İşveren ayrıca rekabetin durdurulmasını menini de talep eder" şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar dava açmadan önce arabuluculuk alternatif uyuşmalık yönteminde anlaşmak için görüşmeler yapmış fakat Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Diyarbakır İş Mahkemesince görevsizlik kararı vermeden önce; davalının SGK hizmet dökümleri getirtilmiş ve davacı ile davalının bildirmiş olduğu tanıklar dinlenilmiş davacı tanıkları ... ile ... talimat ile alınan beyanlarında davalının davacı işyerinde satış sorumlusu olarak çalıştığını , davacı şirket ile ilgili olarak iş sözleşmesi gereğince pazarlama, satış ve ürün geliştirme bilgilerine haiz olduğunu;

davalı tanığı ... beyanında ise davalının satış temsilcisi olarak çalıştığını, işten ayrıldıktan sonra akabinde aynı sektörde başka bir şirkette işe girdiğini, davalının yeni çalıştığı yerde rekabet yasağını delecek bir bilgisinin bulunmadığını, herkes tarafından erişilebilecek bilgileri bildiğini, davalı tanığı ... beyanında davalının satış temsilcisi olarak çalıştığını, ürünlere ilişkin ticari sır niteliğinde bilgileri bilmediğini, davacı işyerinden istifa edip aynı sektörde rakip firmada işe girdiğini belirtmişlerdir.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı vekiline ticari ...-... yıllarına ait ticari defter ve belgeleri ibraz etmek üzere süre verilmiş akabinde davalının taraflar arasındaki sözleşmenin rekabet yasağı hükmünde belirtilen süre içerisinde davacı şirketin zararına yol açacak şekilde rekabet yasağına aykırı bir şekilde faaliyette bulunup bulunmadığının ve davacı tarafın tazminat isteminin yerinde olup olmadığı konusunda 1 mali müşavir ve 1 sektör bilirkişisinden rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alındırılan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı işçinin çalışma ve rekabet yasağına aykırılığının kabulü halinde; davacının tazminat talebi sonucunda oluşacak cezai şart miktarı 2 yıllık brüt ücret karşılığı (7.922,59 * 24) 190.142,16 tl olarak hesaplanmış olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Hazırlanan rapor ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.

İş akitlerinde rekabet yasağı 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun (“Borçlar Kanunu”) madde 444 hükmü ile düzenlenmekte olduğunu, ‘Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.’ ‘Rekabet yasağı kaydı,

ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları veya işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.’ İşçinin Rekabet Yasağının Geçerlilik Şartları Rekabet yasağı sözleşmesi, işçinin işveren nezdinde çalışırken işverenin müşterilerini tanıması, ticari sır ve bilgilerine vakıf olması nedeniyle iş sözleşmesi sona erdikten sonra işverenle rekabet teşkil edecek faaliyetlerinin sınırlanması ve böylece işverenin haklı çıkarlarının korunmasını amaçlayan bir sözleşmedir.

Rekabet yasağının uygulaması mevzuat ve Yargıtay kararları ile işçi lehine yorum ilkesi göz önünde bulundurularak birtakım sınırlamalara ve kriterlere tabi tutulmaktadır. Borçlar Kanunun 445. hükmü rekabet yasağının işçinin iktisadi geleceğini tehlikeye düşürmemesi için yer, süre ve işin türü bakımından sınırlandırılması gerekliliğini düzenlemektedir.

Bu kapsamda, rekabet yasağı hükümleri aşağıdaki sınırlamalara tabi tutulmadıkça geçersiz olacağının, Yer şartı: Rekabet yasağı belirli bir yer ile sınırlandırılmak zorundadır. Süre şartı: Rekabet yasağı, en fazla bir veya birkaç yıl ile sınırlı olmak zorundadır. İşin türünün belirlenmesi şartı: Rekabet yasağının işverene ait işlerden hangileri ile sınırlandırıldığı net biçimde belirlenmek zorundadır.

Yukarıdaki açıklamalara göre davacı şirket ile davalı işçi arasında yapılan Belirsiz İş sözleşmesinin 18. Maddesinde borçlar kanunun 444 ve 445. Maddesinde belirtilen kriterlerden Yer şartı, Süre şartı ve işin türünün belirlenmesi şartı açıkça yazılmıştır.

Davalı davacı şirketten ayrıldıktan 9 gün sonra ... tarihinde aynı sektörde faaliyet gösteren firmada satış şefi olarak işe başlandığını, davalı işçinin çalışmaya başladığı ...

Isıtma Ve Soğutma Sistemleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ticaret sicil kayıtlarına göre üretim yeri Bursa’da bulunmakta ve İstanbul, Ankara şubeleri bulunmakta olduğunu, dava dosyası eklerinde ve ticaret sicil kayıtları ve tanık beyanlarında da belirtiltiği üzere inceleme sonucunda faaliyet alanları aynı olduğunu, borçlar kanunundaki açıklamalar ve yapılan iş sözleşmesinde rekabet yasağının açık olarak belirtilmesinden dolayı ceza koşulunun sona erdirilip erdirilmediğine dair herhangi bir çıkış protokolü yapılmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısı ile de taraflar arsında hazırlanan rekabet sözleşmesinin kanuna uygun olduğu, davalının rekabet yasağına aykırı davrandığı tüm dosya kapsamı itibari ile sabit olmakla taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş 10.000,00 TL cezai şart alacağının ( fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak) davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip Hakim