Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/398 K.2025/553

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihinde saat .....sıralarında tekstil işçilerini taşıyan .....plaka sayılı aracın dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki iken sürücünün Silvan İlçesi Anıt kavşak civarında buzlanmadan kaynaklı direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüjde bulunan elektrik direğine çarpması sonucu tek taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza esnasında araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkilinin yüz bölgesinden ağır şekilde yaralandığını,

kazadan sonra müvekkilinin burun kıkırdağında kırık ve burnunun üzerinde derin yaralar ve yırtıklar tespit edildiğini ve tedavisinin uzunca bir süre devam ettiğini, organ/doku kaybı oluştuğunu ve iş gücü kaybı meydana geldiğini, bu süre içerisinde müvekkilin defalarca hastaneye gittiğini ve mütemadiyen harcama yaptığını, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, .....plaka sayılı aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu,

müvekkilinin yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 10,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 10,00 TL bakıcı giderinin sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli celsede bakıcı giderine ilişkin açılan davadan feragat ettiklerini beyan etmiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu,

sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 472.831,57 TL'na, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden ise 8.506,80 TL'na yükseltmiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, yargılama aşamasında kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevaben davalı vekili tarafından cevap dilekçesi adı altında sunulan .....tarihli cevabı yazıda, .....nolu ZMMS sigorta poliçesi üzerinden .....tarihinde .....adına .....nolu hasar dosyasının açıldığı, ilgili hasar dosyası kapsamında .....tarihinde davacı vekili .....’ya 126.875,39 TL tazminat ödemesi yapıldığı beyan edilmiş, davalı vekili, maluliyet raporu ile tazminat hesabı yönünden alınan bilirkişi raporlarına karşı sunulan itiraz dilekçelerinde davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yapılan ödemeye dair belgeler ve davacıya ait tedavi evrakları ile UYAP istemi üzerinden Silvan Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Turumundan sorulmuş, davacı hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, maluliyet durumunun tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan, tazminat hesabı yönünden ise aktüer bilirkişiden kök ve ek bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkindir.

.....tarihinde servis işçilerini taşıyan ve davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu .....plaka sayılı aracın dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki iken tek taraflı davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin 500.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza nedeniyle Silvan Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğü,

davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik kurumu tarafından davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı oluştuğu ileri sürülen maddi zararların ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığı,

hasar dosyasına sunulan hesap raporunda, davalı tarafın %100 kusur oranı, davacının % 2 sürekli maluliyet oranı, TRH 2010 yaşam tablosu ve % 0 teknik faiz üzerinden yapılan hesaplama sonucu davacının sürekli iş göremezlik tazminatının126.875,39 TL olarak hesaplandığı ve davalı sigorta şirketi tarafından bu bedelin .....tarihinde davacı tarafa ödendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı geçici ve sürekli iş göremezlik durumunun oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, kaza nedeniyle davacının bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise süresi, tazminatın miktarı, tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediği, davadan önce davalı sigorta şirketin yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, yeterli olmadığının kabulü halinde arasında fahiş fark bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse tazminatın miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı ve Silvan Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası ile kaza esnasında araç içerisinde bulunan yolcu beyanlarından;

.....tarihinde saat .....sıralarında Diyarbakır İli Silvan İlçesinde .....Tekstil adı firma işçilerini taşıyan .....plaka sayılı aracın .....sevk ve idaresinde iken yoldaki buzlanmadan kaynaklı sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüjde bulunan elektrik direğine çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza nedeniyle taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan araç sürücüsü .....hakkında Silvan Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu, elde ki dosyanın davacısının şikayetçi olmaması nedeniyle .....tarihinde ek takipsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu trafik kazasının tek taraflı trafik kazası olması ve davacının araç içerisinde yolcu konumunda olması nedeniyle mahkememizce kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli maluliyet durumu oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmıştır. Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı engel oranının % 5 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme sürecinin 1 aya kadar uzayabileceği ve bu süreçte % 100 özürlü sayılması gerektiği mütalaa edilmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden hasar dosyası açıldığı, hasar dosyasına sunulan hesap raporunda, davalı tarafın %100 kusur oranı, davacının % 2 sürekli maluliyet oranı, TRH 2010 yaşam tablosu ve % 0 teknik faiz üzerinden yapılan hesaplama sonucu davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 126.875,39 TL olarak hesaplandığı ve davalı sigorta şirketi tarafından bu bedelin .....tarihinde davacı tarafa ödendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Mahkememizce tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden kök ve ek rapor alınmıştır. Kök rapor .....tarihli olup, tahkikat sonlanmadan asgari ücrette değişiklik yapılması nedeniyle ek bilirkişi raporu alınmıştır.

TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, % 5 sürekli iş göremezlik, ve 1 ay geçici iş göremezlik ile davalının %100 kusur oranı ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak ödeme tarihindeki veriler ile güncel verilere göre ayrı ayrı hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; ödeme tarihindeki veriler esas alınarak, geçici iş göremezlik tazminatının 8.506,80 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı ise (bilinen dönem+bilinmeyen dönem) 313.585,57 TL olarak hesaplanmış, güncel veriler esas alınarak ise;

sürekli iş göremezlik tazminatı 624.986,88 TL olarak hesaplanmış, hesaplanan bu bedele 8.506,80 TL geçici iş göremezlik tazminatı ilave edilerek toplam tazminat miktarı 633.493,68 TL olarak hesaplanmış, hesaplanan bu bedelden davalı sigorta şirketince yapılan 126.875,39 TL ödemeye ödeme tarihinden raporun düzenlendiği tarihe kadar işlemiş faiz miktarı 25.279,92 TL olarak bulunmuş, toplam hesaplanan 633.493,68 TL'den davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme ile işlemiş faiz miktarının mahsubu sonucu davacının talep edebileceği geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı 481.338,37 TL olarak hesaplanmıştır.

Maluliyet ve tazminat hesabı yönünden alınan bilirkişi raporlarında belirtilen oran ve süre ile miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve mahkememizce de benimsenmiştir.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir. Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile özellikle davacıya ait tedavi evrakları ile davacı hakkında düzenlenen maluliyet raporunun incelenmesinden; davacının kazaya karışan servis aracında yolcu olarak bulunduğu, kaza esnasında burnunda kırık oluştuğu ve yüzünde kesi meydana geldiği, mevcut maluliyet oranı ile yaralanması arasında da illiyet sağının bulunduğu, bu haliyle davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığı ve zararın artmasında davacının da müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek belirlenen tazminat miktarınlarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Bilirkişi raporu ile hesaplanan 8.506,80 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 6.805,44 TL'dir. Davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğundan geçici iş göremezlik tazminatı yönünden ödemenin yeterli olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmayacaktır. Kaldı ki geçici iş göremezlik tazminatı bilinen dönem tazminat kalemi olduğundan bu yönden ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek yoktur. Bu halde davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin açılan davanın 6.805,44 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2918 sayılı KTK’nun 111. maddesinde, “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Bu maddede düzenlenen sürenin hukuki niteliği, “hak düşürücü süre” olduğundan, kısmi ödemeyi kabul etmiş olan kişi, iki yıllık hak düşürücü süreyi geçirmişse zararının kalan bölümünü dava edemeyecektir. Bu süre hak düşürücü süre olduğu için, davalı tarafça ileri sürülmesi zorunlu olmayıp, mahkeme tarafından re'sen de dikkate alınması gerekmektedir.

Davalı sigorta şirketi tarafından ödeme .....tarihinde yapılmış, dava ise .....tarihinde iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Bu halde mahkememizce, birikişi raporunda gerek ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatından, gerekse güncel verilere göre hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak hesaplanacak miktarlar üzerinden değerlendirme yapılması gerekmiştir.

Ödeme tarihindeki veriler esas alınarak bilirkişi tarafından davacı için 313.585,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır. Hesaplana sürekli iş göremezlik tazminatından % 20 müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 250.868,46 TL olup, mahkemizce davalı sigorta şirketi tarafından sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin yapılan ödeme ile ödenmesi gereken miktar arasında fahiş fark bulunduğu, ve yapılan ödemenin yetersiz olduğu kabul edilmiş ve yetersiz ödemeye dayalı açılan davada davacının bakiye tazminat talep edebileceği kabul edilmiştir.

Bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının tespiti yönünden; bilirkişi raporunda güncel veriler esas alınarak davacının sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen dönem+bilinmeyen dönem) 624.986,88 TL olarak hesaplanmıştır. Bu bedelden % 20 müterafik kusur indirimi yapılması sonucu hesaplanan miktar 499.989,84 TL'dir. Bu miktardan davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 126.875,39 TL ödeme ile bu ödemenin ödeme tarihinden raporun düzenlendiği tarihe kadar işlemiş yasal faiz miktarı olan 25.279,92 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan sürekli iş göremezlik tazminatı miktarı 347.834,53 TL olup, davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin açılan davanın 347.834,53 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekili .....tarihli celsede bakıcı giderine ilişkin açılan davadan feragat ettiklerini beyan ettiğinden bakıcı gideri istemine ilişkin açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı istemlerine ilişkin; reddedilen miktarların tamamı müterafik kusur indirimi yapılan miktarlara isabet ettiğinden yargılama giderlerinin hesabında reddedilen miktarlar dikkate alınmamış ve reddedilen miktarlar yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Kaza sonrası dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, başvuruya dair belge sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevaben gönderilen cevabı yazıda davacının .....tarihinde başvuru yaptığı belirtilmiştir. Bu halde davacının davalı sigorta şirketine başvuru tarihi .....tarihi kabul edilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesi gereğince sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüde düşer. Sigorta şirketinin davanın kısmi dava olup olmamasına bakılmaksızın zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğduğundan tazminatın tamamı yönünden .....tarihi itibarıyle temerrüdü gerçekleşmiştir.

Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetildiğinde kabul edilen sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatının tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 347.834,53 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 6.805,44 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplamda 354.639,97 TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı yönünden; fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,

2-Davacı tarafından bakıcı gideri istemine ilişkin açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 24.225,45 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.639,44 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 22.158,41 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.639,44 TL tamamlama harcının toplamı olan 2.494,64 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 243,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.243,00 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 4.242,87 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 56.742,39 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.599,89 TL'lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den, bakiye kalan 0,11 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı

Katip Hakim