İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/693 K.2025/689

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/ Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait ... A.Ş. ...

Şubesi çıkışlı, TL para cinsinden, ... numaralı, “...” yıllı boş çek yaprağı kaybolduğunu, söz konusu çek yaprağının şirket merkezinde tutulduğunu, şirket merkezinin birden fazla kez değiştirilmesi vb. nedenler kapsamında kaybolduğunu, çek sayfalarının bulunamaması üzerine tutanak tanzim edildiği, işbu davanın açılmasından önce, söz konusu boş çek yapraklarının müvekkilin iradesi dışında zayi olması nedeniyle bankalara ihtarnameler gönderildiği, bankalar tarafından ''mahkeme kararı alamadığından iptal edilemez” şeklinde taraflarına yanıt verildiği,

banka, mahkemece iptal kararı verilmediği sürece söz konusu çek yapraklarının sistemden silinemeyeceğini, dolayısıyla tedavülde olduğu şeklinde işlem yapılacağı bildirildiği, söz konusu çek yapraklarının banka sisteminden silinmemesi nedeniyle ticari işlemlerde sorunlar yaşandığını belirtmekle çek yapraklarının kaybolduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, TTK m.818/s yollaması ile TTK m.757 ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın öncelikle tespit istemli değişik iş dosyası olarak mahkememizin 2025/523 D.İş dosyasında talep edildiği; ilgili değişik iş dosyasında işbu dava dosyasının ... Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosunca Değişik İş Esas kaydı üzerinden mahkememize gönderildiği, dosya içeriği gereğince verilecek kararın Değişik İş Esası üzerinden verilemeyeceği, Esas dava dosyası üzerinden davanın açılması gerektiği anlaşıldığından, mahkememiz esasın kapatılmasına, dosyanın tevzi bürosuna iadesine karar verilmesi üzerine iş bu esası aldığı anlaşılmıştır.

Dava, 6102 sayılı TTK m.818 kapsamında m.757-763 ve 764/1 kapsamında açılmış kıymetli evrak niteliğindeki çekin iptali davasıdır.

6102 sayılı TTK m.m.818 kapsamında m.757-763 ve 764/1 kapsamında çek iptali davası açılabilmesi için çek niteliğine haiz bir belgenin düzenlenmiş olması ve çekin hamil olan kişinin rızası dışında elden çıkması ve kaybolmuş olması gerekir.

İstanbul BAM 14. HD ...Esas ... Karar sayılı ilamında "Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi olan boş çek yapraklarının iptali istemine ilişkin olup hasımsızdır.

Talepte bulunulan çeklerin keşidecisi davacı...olup, bu husus ihtilafsızdır. Dava dilekçesinde, davacıya ait iki bankadan alınan toplam 28 adet boş çek yapraklarının zayi edildiği belirtilmiştir. Mahkemece, zayi nedeniyle iptal ve tedbir isteminin esas yerine değişik iş dosyasında incelenerek karar verilmesi doğru değil ise de varılan sonuca göre bu husus kararın kaldırılması nedeni yapılmamıştır.

Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. Diğer yandan, imzasız boş çek yaprağının kıymetli evrak niteliğinde olmaması nedeniyle iptalinin istenilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Açıklanan bu gerekçeyle, keşideci olan davacının zayi olduğunu ileri sürdüğü boş çek yapraklarının iptali davası açamayacağından, ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönünde kurduğu hüküm isabetli olup, aksi yöndeki davacı...vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmediğinden, davacı...vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur." dikkate alındığında somut olaya bakıldığında iptali istenen evrakın boş çek yaprakları olduğu ve çekin unsurlarını taşımadığı için çek niteliğinde olmadığı ve davacının da hamil değil çek koçanının sahibi olduğu anlaşıldığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

KATİP ... · ¸e-imzalıdır HAKİM ... · ¸e-imzalıdır