İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/44 K.2024/223

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 24. İcra Müdürlüğü ...

E sayılı dosyası ile 01/07/2009 tarihli Müzik Eserleri Yayını İzin Sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan 10.048,26 TL asıl alacak ve 5.864,39 TL faiz olmak üzere toplam 15.912,65-TL alacağın tahsiline ilişkin olarak 01/06/2018 tarihinde ilamsız takip başlatıldığını, borçlunun 27/09/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile borca, tüm fer’ ilerine, işlemiş faize ve yetkiye itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiğini,

borçlunun itirazı üzerine söz konusu lisans sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan borcun tahsil edilebilmesi için Türk Ticaret Kanunu' nun 5/A maddesi uyarınca dava şartı olarak belirlenen Arabuluculuk kurumuna ...

Arabuluculuk başvuru numarası ile 23/03/2022 tarihinde başvurulduğunu, davalı ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle taraflar arasında imzalanan 01/07/2009 tarihli Müzik Eserleri Yayın İzin Sözleşmesi kapsamında lisans alan davalının sözleşmenin mali şartlar başlıklı 5.maddesi uyarınca; meslek birliklerinden almış olduğu yayın izni karşılığında 12 aylık sözleşme bedeli olan 3.333,52 TL + KDV mali hak bedelini meslek birliklerine ödeyeceğini, davalı aleyhine başlatılan davaya konu icra takibinde, sözleşmede belirtilen şartlara göre düzenlenen fatura alacaklarının;

- 01/09/2009 tarihli ... No’lu 518,81 TL bedelli fatura - 12/10/2009 tarihli ... No’lu 518,81 TL bedelli fatura - 26/11/2009 tarihli ... No’lu 1.037,61 TL bedelli fatura - 22/07/2010 tarihli ... No’lu 1.084,10 TL bedelli fatura - 09/10/2012 tarihli ... No’lu 2.456,89 TL bedelli fatura - 08/11/2013 tarihli ... No’lu 1.375,97 TL bedelli fatura - 16/06/2014 tarihli ... No’lu 1.458,40 TL bedelli fatura

- 01/10/2015 tarihli ... No’lu 1.597,67 TL bedelli fatura olmak üzere davalıdan toplam 10.048,26 TL asıl alacaklarının bulunduğunu, asıl alacağa ek olarak, sözleşmenin “MALİ ŞARTLAR” başlıklı 5. maddesinin 3. bendi uyarınca.

“Yayın Kuruluşu, ödemesi gereken mali hak bedellerini, sözleşmede belirlenen vadelerde ödemediği takdirde TL üzerinden yıllık olarak yasal ve ticari faizin ortalaması oranında faiz ödeyecektir” şeklindeki düzenleme sebebiyle yıllık yasal ve ticari faiz oranında faiz işletildiğini, davalı tarafın basiretli tacir olarak bu sözleşmeyi imzaladığını , icra takip talebinde hesaplandığı gibi 5.864,39 TL işlemiş faiz alacaklarının bulunduğunu, borçlu-davalının itirazının kötü niyetli olup, itirazın iptali ile takibin devamına, %20' den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davaya konu icra takibine konu faturaların zaman aşımına uğradığını, takip konusu edilen alacak tutarlarının, iş bu dava ikame edilmeden önce ...' nin ... iban nolu hesaba ödendiğini, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ... Mahkemeleri' ne gönderilmesine, aksi halde haksız davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddine, karşı taraf aleyhine % 20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; ... 24. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış,yetki ve zamanaşımı itirazlarının sözleşme hükümlerine göre yerinde olmadığı anlaşılmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi ..., 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Davada uyuşmazlık konusunun, davalı hakkında ... 24.İcra Müdürlüğü’ nün ...

Esas sayılı dosya ile başlatılan ilamsız takibin, davalının itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu, davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiki süresinde yapıldığı ve sahibi lehine delil taşıdığı, davacının defter ve belgelerinde icra takip tarihinde 10.048,26 TL alacaklı olduğu, davalının icra takip tarihinden sonra 27.09.2021 tarihinde davacının banka hesabına 10.048,26 TL havale gönderdiği, icra takibindeki faizi ödemediği,

taraflar arasında akdedilen sözleşmenin maddelerine göre, davacının davalıdan vade tarihinden itibaren icra takip tarihine göre hesaplanan faizin 7.029,38 TL olduğu davacının icra takibinde 5.864,39 TL faiz talep ettiği, 1.164,99 TL eksik faiz talebinde bulunduğu, taleple bağlılık ilkesi gereği 5.864,39 TL alacaklı olduğunu bildirmiştir.

Bilirkişi ..., 09/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının 31.05.2018 tarihinde 15.912,65 TL ile ilamsız icra takibine geçtiği, davalının 27.09.2021 tarihinde 10.048,26 TL ödediği, davalının icra takibindeki masrafları ve vekalet ücretini eksik ödediği, 5.864,39 TL ödemenin eksik olarak ödediğini bildirdiği anlaşılmıştır.

Toplanan deliller,icra takip dosyası, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, mali bilirkişinin HMK 266 madde kapsamındaki kök ve ek raporları bir bütün olarak incelendiğinde;

Davalı yan takip konusu yapılan asıl borcu kabul etmemekle birlikte, TBK'nın 131. maddesi gereği asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçların da sona erdiğini, gerek bilirkişi raporunda gerek davacı/ alacaklı tarafça 10.048,26 TL'lik asıl borç miktarının davalı tarafından davacı/ alacaklı tarafa ödenmiş olduğunu, davalı şirketçe yapılan ödemelerin asıl alacağa mahsup edildiğini, BK'nun 113. ve TBK'nun 131. maddelerinde belirtilen ana kural ve maddede sınırlı olarak belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında; asıl borcun son bulması nedeniyle ferilerinin de son bulduğu gözetilerek davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Ancak huzurdaki uyuşmazlıkta sözleşme hükümlerinin bir bütün olarak incelenmesi gereklidir.

Davacı yetkili mahkemenin davalı yerleşim yeri olduğunu da ileri sürmüştür ancak sözleşmenin 8. Maddesi kapsamına göre yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Öte yandan davacının alacağı için icra takibine 31.05.2018 tarihinde geçtiği ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre ödeme tarihinden icra takip tarihi olan 31.05.2018 tarihine kadar kök raporda detaylıca raporlandığı üzere davacının faiz isteminde de bulunma hakkı bulunduğu dolayısıyla icra takibinde davalının öngörülen miktarın tamamını yatırmadığı, davacının icra takibindefaiz talebinin 5.864,39 TL olduğu,

taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre ödeme tarihinin belli olduğu ödemeyi vadesinde yapmadığı anda ödeyeceği faizin taraflar arasında imza altına alındığı maddelerin şu şekilde düzenlendiği, MALİ ŞARTLAR” başlıklı 5. maddesinin 3. bendi uyarınca;

“Yayın Kuruluşu, ödemesi gereken mali hak bedellerini, sözleşmede belirlenen vadelerde ödemediği takdirde TL üzerinden yıllık olarak yasal ve ticari faizin ortalaması oranında faiz ödeyecektir” şeklindeki düzenleme sebebiyle yıllık yasal ve ticari faiz oranın hesabının mali bilirkişi tarafından hesap edildiği, ( ... A.Ş./ Müzik Eserleri Yayın Sözleşmesi.

2008 yılı Ödeme Tarihi : “Lisans bedelinin ¼ ü sözleşmenin imzası ile birlikte nakden ¼ ü 01.12.2018 tarihinde hesaba havale yöntemi ile, ¼ ü 01.01.2009 tarihinde, ¼ ü 01.02.2009 tarihinde hesaba yöntemi ile nakden 4 eşit taksitte ödenecektir.

Devam eden yıllar ödeme tarihleri : her yılın 01 mart, 01 haziran, 01 Eylül ve 01 Aralık tarihlerinde dört eşit taksit halinde hesaba havale yolu ile nakden ödenecektir.” hükmünden de anlaşılacağı üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki olan ek-1 ile ödemelerin vadelerinin bilindiği, yapılan faiz hesabının vade tarihinden, icra takip tarihi olan 31.05.2018 tarihine kadar yapıldığı, 31.05.2018 tarihinden tahsil tarihi olan 27.09.2021 tarihine kadar yıllık yasal ve ticari faizin ortalaması oranında faiz talep edebileceği, ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde;

borçlu, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemez ise, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer hükmünün gözetilmesinin gerektiği ( TTK Md. 1530).

Davacının 31.05.2018 tarihinde icra takibine asıl alacak + faiz = toplamda 15.912,65 TL takibe geçtiği, davalının ise 27.09.2021 tarihinde 10.048,26 TL ödediği (15.912,65-10.048,26 TL = 5.864,39 TL) davacının ise 13.2.2023 tarihinde itirazın iptali davası açtığı, toplamda 15.912.65 TL yi harca esas değer olarak göstererek itirazın iptalini talep ettiği , ek raporda da belirtildiği üzere, davalının hakkında takip yapıldığında 27.9.2021 tarihinde 10.048,26 TL ödediği,

davacının 31.5.2018 tarihinden 27.9.2021 tarihine kadar ki dönem için yıllık faiz talep edebileceği, davalının ise icra takibindeki masraf ve vekalet ücretini eksik yatırarak huzurdaki davanın açılmasına neden olduğu gözetilerek. Toplanan delillere göre; ... 24. İcra Müdürlüğü nün ...

Esas sayılı icra takip dosyasının davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 5.864,39 TL üzerinden devamına fazlaya ilişkin istemin reddine, icra inkar tazminatı yargılama sonucu ortaya çıktığından taraflar yönünden leh ve aleyhe inkar tazminatı takdirine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza