İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/778 K.2024/785

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında ''...'' işi için 15.10.2021 tarihinde sözleşme akdedildiğini, davacı tarafından sözleşmesel yükümlülüklerinin bir istisna (çapak kırma makinesi) haricinde tümünü yerine getirdiğini, istisna olan kısımda davalı ile anlaşılarak sistemin 15.000 USD tutarındaki bu bölümünün davalı tarafından dışarıya yaptırtıldığını, tüm sistemin kurulumunun sağlanarak sorunsuz şekilde çalışması sonucunda 01.02.2022 tarihinde geçici kabulünün yapıldığını ve geçici kabul tutanağının düzenlendiğini, bu aşamada davacıya 50.000 USD ödeme yapıldığını, geçici kabul tutanağında eksik, hata,

kusur belirlenmediğini sadece ... projesinin sunulması, çevre temizliğinin yapılması ve kesin kabulde sistemin çalışır vaziyette teslimi hususlarının not edildiğini, sözleşmeye göre 04.03.2022 tarihinde kesin kabul yapılacağını, sözleşmenin 4.maddesinde geçici faaliyet belgesinin alınma süresinin 30 gün olarak belirlendiğini, kesin kabulün geçici kabul işleminden 1 ay sonra yapılacağının belirlendiğini, davalıdan kaynaklanan geçici faaliyet belgesinin sözleşmede öngörülen süre içinde alınmadığını, kesin kabul ve ödemelerin sözleşmesel sürelerde gerçekleşmemesi nedeni ile müvekkili tarafından dava şirkete 05.08.2022 tarihli ...

Y.nolu ihtarnamede. 140.000 USD ödenmesi ve teminat olarak verilen 2 adet 75.000 USD bononun taraflarına iade edilmesi konusunda ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin tebliğinden sonra davalı şirket tarafından ...

Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.iş sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunduğunu, bilirkişi raporunun sonuç bölümünde tesisin genel olarak çalıştırılması için 15-20 günlük bir çalışmanın yapılması halinde üretim yapılabilecek durumda olduğunun belirtildiğini, davacının iyi niyetle beş ay süre ile durumu idare ettiğini ancak girişimlerinden netice alamaması sebebi ile davalıya önce ihtarname gönderildiğini akabinde .... İcra Müdürlüğünün ...

E.sayılı icra takibi dosyası kapsamında bakiye alacak olan 125.092,47 USD tutarında ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafın takibe itiraz etmesi sonucu takibin durduğunu, davalı şirketin 01.02.2022 tarihinde geçici kabul tutanağını düzenleyerek sorunsuz şekilde teslim aldığı tesisin kesin kabul işleminin yapılmamasının sebebinin davalı şirketin almak zorunda olduğu Geçici Faaliyet Belgesinin (GFB) alınamamış olmasından kaynaklandığını, sözleşmesel yükümlülüklerine uymayarak davacıyı zarara uğratması sebebiyle itirazın iptalinin gerektiğini,

davacının kusuru olmaksızın kesin kabul işlemlerinin tamamlanmadığını belirterek itirazın iptaline ve takibin devamını, davalı şirketin kötü niyetli olması nedeni ile alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın eser sözleşmesinden kaynaklandığını, yüklenici tarafından yapılmış imalatlarda eksik ve ayıplı olduğundan imalatlar sonucunda ne kadar ücret hak edildiği veya hak edilmediğinin yargılamayı gerektirdiğini, geçici faaliyet belgesinin alınmamasının kesin kabul ile ve eserin ayıpsız olması ile ilgisinin olmadığını, geçici kabul sonrasında hatalı, ayıplı imalat çıktığını, bunların sözlü, yazışmalarla, ortaklaşa tayin edilmiş denetim firması tarafından müteahhite iletildiğini, ihbar yükümlülüğünün taraflarınca yapılmasına rağmen, ayıplı ve hatalı imalatların giderilmediğini,

geçici kabul tutanağında davalının imzasının bulunmadığını belirterek davanın reddini, karşı dava olarak ayrıca eksik ve kusurlu ifaların sözleşme gereği masrafı davacılara ait olmasını talep haklarının saklı kalması kaydı ile gecikilen her gün için sözleşmenin 7.6.maddesinde yazılı olan günlük 680 USD gecikme cezasının davacının olağan ayıpları giderme tarihi olan 8 Şubat 2022 tarihinden itibaren Amerikan Dolarına uygulanan ticari işlerde TCMB döviz temerrüt faizi oranıyla beraber fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 1000 USD üzerinden dava tarihi itibariyle TCMB döviz kuru 18,6348 TL karşılığı dava harcına esas tutar

18.634 TL davacıdan tahsilini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacıdan takip konusu alacağın %20 den aşağı olmamak üzere icra tazminatı tahsilini, leasing ilişkisi varlığı nedeni ile davanın ... A.Ş. ve denetim firması ... İnş.....Ltd.Şti. ne ihbarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerine göre eser sözleşmesinde bakiye bedel tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67.m göre iptali, karşı davası ise aynı sözleşmeden kaynaklı gecikme sebebiyle cezai şart talebidir.

Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya UYAP sureti, ... (... ) Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosya UYAP sureti dosyamız içerisine alınmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 125.092,474 USD üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalı - karşı davacı vekilinin talebi üzerine davanın ... ŞİRKETİ'ne ihbarı talep edilmiştir.

...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile İnşaat Mühendisi, Nitelikli Hesaplama Uzmanı, Makine Mühendisi, Elektrik Mühendisi marifeti ile mahallinde 08/09/2023 günü yapılan keşif tutanağı ile bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 02/11/2023 tarihli raporda; ... parsel kain taşınmazda, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında imalatı yapılan ''...'' 08.09.2023 tarihinde Sayın Mahkeme Heyeti ve taraf vekilleri ile beraber mahallinde yapılan keşifte incelendiği, sayın mahkemeniz ara kararında belirtilen şekilde sistemin keşif gününde çalışır vaziyette hazır olmadığı,

tesisin keşif tarihinden önce çalıştırılmış olduğu ancak keşif tarihinde çalışmıyor olması sebebiyle raporda belirtilenler dışında sistemde ayıplı imalat olup olmadığına ilişkin tespitinin yapılamadığı belirtilmiştir.

Dosya yeniden talimat yazılarak bir önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 08/05/2024 tarihli ek raporda. Asıl Dava Yönünden. Davacı müteahhitin gerçekleştirdiği imalat bedelinin, ayıp ve eksik işlerler bedeli düşülünce 317.500,00 USD olacağı, yapılan ödemeler mahsup edilince davacının bakiye alacak miktarının 117.500,00 USD olarak tespit edildiği, bilirkişi raporu esas alındığında dava konusu ....İcra Dairesi’nin ...

Esas sayılı dosyasında davacının 117.500,00 USD asıl alacak tutarının tahsilini talep edebileceği, işlemiş faiz hesabının raporda açıklanan gerekçelerle yapılamadığı, takipten itibaren asıl alacak için yıllık %9 faiz isteminin ise Mahkememiz tarafından değerlendirilmesi gerektiği, Karşı Dava Yönünden. Davacının teslimde gecikmiş sayılamayacağı, gecikme cezasına yer olmadığı belirtilmiştir.

Taraflar arasında 15.10.2021 tarihli sözleşme ile ... Anahtar Teslim Kurulumu adlı sözleşmenin aktediliği, sözleşme gereği davacı yüklenicinin kurulumu gerçekleştirdiği, 01.02.2022 tarihinde davalının geçici kabulünün yapıldığı, bu aşamaya kadar davalının davacıya 50.000,00 TL ödeme yaptığı hususlarında ihtilaf yoktur. İhtilaf eserin sözleşmede belirtilen vasıflarda ve maksada uygun nitelikte ayıpsız imal edilip edilmediği, süresinde teslim edilip edilmediği, davacının bakiye alacağa müstehak olup olmadığı ve davalının gecikme cezası alacağı olup olmadığı noktalarındadır.

Eserin imalinden ve kurulumundan sonra 01.02.2022 tarihinde yapılan geçici kabulde açıkça ".... işin proje, teknik ve idari şartnamelere, sözleşme ve eklerine uygun, eksiksiz tam bir şekilde yapılmış olduğu,... belirtilmiş, kesin kabul için, As-built projelerin yüklenici tarafından hazırlanması, Saha ve Şantiye çevresindeki atık malzemelerin bertaraf edilmesi, sahayı çalışır durumda işverene teslim etmesi olarak belirtilmiştir.

Buradan da tesisin sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca sözleşmeye göre geçici kabul esnasında tespit olacak ve toplam tutarı işin bedelinin % 5 ini geçmeyen ve işletmeye mani olmayan eksik ve kusurlu işlerin ikmali için davacıya yedi günü geçmeyen ek süre verileceği, bu sürede eksiklerin ikmal edilmemesi durumunda davacı nam ve hesabına yaptırılacağı hüküm altına alınmışsa da davalı tarafından dosyaya bu hüküme göre yapılmış herhangi bir işleme ait belge ve bilgi sunulamamıştır.

Dava konusu tesiste kurulum esnasında ortaya çıkan sorunların denetim firmasının bilgisinde taraflar arasında görüşülerek giderilmiş olduğu, keşif sırasında tespit edilen bazı uygunsuzluk ve sözleşmede belirtilen marka ve özellikte olmayan ekipmanların montaj aşamasında sorun olarak değerlendirilmediği, üretime engel durum teşkil etmediği görülmüştür.

Sözleşmeye göre bu durumda 1 ay sonrasında kesin kabul yapılmadığı, davacının 05.08.2022 tarihinde Kesin Kabul ve ödeme için ihtarname gönderdiği, davalı tarafından 23.08.2022 tarihinde ... ... Sulh Hukuk Mahkemesine Tespit Davası açıldığı, Geçici Faaliyet Belgesinin 12.12.2022 tarihinde alındığı görülmüştür. Geçici Faaliyet Belgesinin alınması için sözleşmede süre azami 30 gün olarak belirlenmiştir.

Davalının bu belgeyi aldığı da ispatlanamamıştır.Geçici kabulde davacı tarafından sözleşmeye konu olan tüm makina ve ekipmanların sözleşmeye göre teslim edildiği ancak taraf yazışmaları, delil tespiti ve bilirkişi heyetince yapılan incelemelerde lastik kırma makinalarının yetersiz olduğu, istenilen kalite ve ivmeyi yakalamadığı ayıplı olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır.

İş bedelinin 340.000 USD olarak götürü bedel olarak tespit edildiği, sözleşme ve eklerinde iş kalemlerinin fiyatlandırılmadığı, yukarıda belirtilen tespit ve incelemeler doğrultusunda sözleşmeye uygun olmayan ve eksik imalatların miktarları, niteliği, yapılan imalatlar üzerinde davalı müdahaleleri hususları birlikte dikkate alındığında ayıp ve eksik işler bedelinin; serbest piyasa rayiçleri malzeme ve işçilik bedeli dahil olmak üzere maktuen 22.500,00 USD olarak bilirkişilerce hesap edilmiştir.

Buna göre davacı müteahhitin gerçekleştirdiği imalat bedelinin ayıp ve eksik işlerler bedeli düşülünce 317.500,00 USD olacağı, yapılan ödemeler dikkate alındığında, bakiye alacak miktarının 117.500,00 USD olacağı değerlendirilmiştir.

Kesin kabul işleminin sözleşmeye göre Geçici Kabulden 1 ay sonra olması gerektiği, 04.03.2022 tarihinde yapılması gerekirken yapılmadığı anlaşılmaktadır. Whatsapp yazışmalarında GFB ilgili süreç belirsiz olduğundan sistemin çalıştırılmasının uygun olmadığı, GFB ye göre sistemin çalıştırılıp teslim edileceği ifade edilmiştir. Davacının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmede belirlenen süre içinde davalının GFB belgesinin alamadığı, kesin kabulün davalı kusuru ile yapılamadığı değerlendirmiştir.

Böylece, davacının üzerine düşen edimleri büyük oranda bitirdiği, kesin kabulün yapılamamasının davalının ihmali sebebiyle yapılamadığı, hatta geçici kabulden sonra makinelerin deforme olmasının ve fonksiyonunu kaybetmesinin, davalının tesisi atıl bırakması ve ihmal etmesi, çalıştırma için üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi olarak görüldüğünden, asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın da reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının alacağının kabul edilen kısmı özel ve teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkarılabildiğinden, bu alacak kısmı likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır