İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/639 K.2025/806

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçluya ait ...,..., ..., ..., ...,... plakalı araçlar ile 17.09.2021-21.07.2022 tarihleri arasında davacı tarafından işletilen otoyollardan ihlalli geçişler yapıldığı, 6001 Sayılı Kanun'un 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 kat tutarındaki gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla icra takibinin başlatıldığı, davalının borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalının borca ve faize ilişkin itirazlarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu belirterek haklı davanın kabulü ile davalı-borçlunun İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ihlalli geçiş kayıtları, görüntüleri ve provizyon sorgu sonuçlarını içeren CD/DVD, İstanbul... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosya UYAP sureti, HGS - OGS hesap hareketleri, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafça davalı şirket aleyhine toplam 5.591,54 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya otoyol geçiş konusunda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 28/07/2025 tarihli raporda; davacı tarafından davalıya ait 6 adet araç için 285 ihlalli geçiş listelenmiş olup, görüntüsü dosyada bulunan CD içerisinde mevcut olduğu, geçiş yapan aracın geçiş tarihlerinde davalıya ait olduğu sadece Sayın Mahkeme tarafından teyit edilebilmekle birlikte, dosya içerisindeki bilgilerden ve davalının aksi bir beyanı bulunmaması nedeniyle davalıya ait olduğunun kabulü ile inceleme ve değerlendirme yapıldığı, PTT tarafından gönderilen yazıda davalıya ait araçların... etiket durumu ile hesap hareketleri gönderilmiş olup;

... plakalı aracın tüm geçişlerinin ihlalli olduğu, ...plakalı aracı 2 adet geçişinde yeterli bakiye bulunmasına karşılık ücret tahsil edilmediği, diğer geçişlerin ihlalli olduğu, (Yeterli bakiye bulunan toplam tutarı 9,50 TL olan iki geçişten sadece geçiş ücreti talep edilebileceği, gecikme cezası ve faiz talep edilemeyeceği, ), ... etiketinin bulunmadığı, tüm geçişlerin ihlalli olduğu, ... plakalı aracın geçiş yaptığı tarihlerde 6 adet için (29, TL) yeterli bakiye bulunmasına karşılık ücret alınmadığı,

(Davalının üzerine düşen edimi gerçekleştirmiş olması nedeniyle sadece geçiş ücretlerinin talep edilebileceği, ceza ve faiz talep edilemeyeceği, ), ... tüm geçişlerin ihlalli olduğu, ...plakalı araçta HGS ürünü bulunmasına karşılık geçiş tarihlerinde yeterli bakiye bulunmadığı ve tüm geçişlerin ihlalli olduğu, bu çerçevede davacının 13.12.2022 takip tarihi itibarı ile davalıdan davalıya ait araçların ihlali geçişleri kaynaklı geçiş ücreti ve cezalar toplamı olan 5.483,60 TL alacağının bulunduğu,

asıl alacak tutarı olan 5.089,50 TL ya takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 Sayılı Kanun çerçevesinde değişken oranlarda ticari faiz uygulanması gerektiği, delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen Mahkemeye ait olduğu, tarafların icra inkâr ve diğer tüm taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı adına kayıtlı bulunan aracın işletme hakkı davacıya ait köprü ve otoyolları kullanması nedeniyle ihlalli geçişlerinden doğan alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan icra takibine davalının itirazı noktasında toplanmaktadır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)

3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",

5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir.

İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)

6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."

25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.

",

25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

OSG cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı aracının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür.

Açıklanan nedenlerle ve özellikle köprü ve otoyollar ile ilgili geçişleri düzenleyen kanun ve ilgili mevzuat hükümleri ile yasal düzenlemeler çerçevesinde, kabul edilen alacağın likit bilinebilir olması nedeniyle icra inkar tazminat talebinin kabulü aynı yasal düzenlemeler çerçevesinde ise ihlalli geçiş yapan ve geçiş ücretini yasal sürede ödemeyen davalı araç malikinin ise geçiş ücretiyle birlikte ceza tutarını ödemekle mükellef olduğundan; ancak

Yaptırılan bilirkişi incelemesinde, ... plakalı aracın tüm geçişlerinin ihlalli olduğu, ... plakalı aracı 2 adet geçişinde yeterli bakiye bulunmasına karşılık ücret tahsil edilmediği, diğer geçişlerin ihlalli olduğu, (Yeterli bakiye bulunan toplam tutarı 9,50 TL olan iki geçişten sadece geçiş ücreti talep edilebileceği, gecikme cezası ve faiz talep edilemeyeceği, ), ... etiketinin bulunmadığı, tüm geçişlerin ihlalli olduğu, ... plakalı aracın geçiş yaptığı tarihlerde 6 adet için (29, TL) yeterli bakiye bulunmasına karşılık ücret alınmadığı,

(Davalının üzerine düşen edimi gerçekleştirmiş olması nedeniyle sadece geçiş ücretlerinin talep edilebileceği, ceza ve faiz talep edilemeyeceği, ), ... tüm geçişlerin ihlalli olduğu,...plakalı araçta HGS ürünü bulunmasına karşılık geçiş tarihlerinde yeterli bakiye bulunmadığı ve tüm geçişlerin ihlalli olduğu, bu çerçevede davacının 13.12.2022 takip tarihi itibarı ile davalıdan davalıya ait araçların ihlali geçişleri kaynaklı geçiş ücreti ve cezalar toplamı olan 5.483,60 TL alacağının bulunduğu,

asıl alacak tutarı olan 5.089,50 TL ya takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 Sayılı Kanun çerçevesinde değişken oranlarda ticari faiz uygulanması gerektiği değerlendirilmekle davacının davasının kısmen kabulüne, davalının İstanbul ...İcra Dairesinin...Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile;

takibin 5.089,50-TL asıl alacak (1.031,50-TL geçiş ücreti ve 4.058,00-TL ceza tutarı), 328,42-TL işlemiş faiz alacağı ve 65,68-TL KDV olmak üzere toplam 5.483,60-TL üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %15,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, İİK. 67/2.

Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında (1.096,72-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal için bknz İst.BAM 45.HD'nin 2023/650. 2023/690)

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır