İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/738 K.2026/31

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; şirketinin karar defterinin nerede olduğunu bulamadığını, sağlık sebeplerinden dolayı uzun süre ilgilenemediğini ve çalışamadığını, o yüzden taşınma dükkan tahliyesi sırasında kaybolduğu defterlerinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacının ortağı ve müdürü olduğu ... bünyesinde ... ticaret sicili numarası ile kayıtlı ....Ltd.Şti. şirkete ait karar defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi davasıdır.

Davacı şirketin ticaret sicil kayıtları ve vergi kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosyaya celp edilen ticaret sicil kayıtlarında ...'un ... ticaret sicili numarası ile ... Ticaret Odası bünyesinde faaliyet gösteren ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı ... Şirketi'nin ortağı ve müdürü olduğu tespit edilmiş olup, anılan şirketin yayımlanmış tüm ilanlarının Gazete suretleri yazı ekinde gönderildiği, ayrıca anılan şirketin kaydının silindiğine ilişkin herhangi bir bilginin tespit edilmediği belirtilmiştir.

Yine davacıya ait celp edilen vergi kayıtlarında "davacı olarak anılan ... vergi kimlik numaralı ...'un (24/01/2011 - 01/11/2011 diğer terk ve 20/10/2016 - 31/12/2018 diğer terk) vergi mükellefiyet kayıtlarını içeren mükellefiyet sicil dökümü ve % 50 ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu ... vergi kimlik numaralı... TİC.LTD.ŞTİ. (06/12/2010 - 31/12/2018 resen terk) nin sicil dökümü sunulduğu, ayrıca şahıs ve ortak/kanuni temsilci olduğu şirket hakkında kayıtlarına intikal eden bir soruşturma bilgisi bulunmamakta olup, uhdemizde defter ve belgenin bulunmadığını, iş bu yazı ve ekinde ki bilgiler VUK 5.Maddesinde belirtilen vergi mahremiyetini içerdiği belirtilmiştir." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Davacı tarafın iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;

6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" şeklindedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Yine dosya kapsamından karar ve pay defterinin kaybolduğuna dair bir tutanak tespit edilemediği, zayi olgusunun Kanun'un 82/7 maddesinde belirtilen yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir nedenden dolayı gerçekleştiğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi tek başına soyut olarak kayıp iddiasının kanun maddesi kapsamında mücbir sebep teşkil etmediği ve davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığı anlaşılmıştır. (emsal ilamlar İstanbul BAM 12. HD. 23/10/2020 T....E. ... K. , İstanbul BAM 12. HD. 30/05/2024 T. ...E. ... K. )

Açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır