İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/239 K.2025/418

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... San. ve Tic. A.Ş., ... plakalı aracını müvekkili ... Şirketi'ne 09/12/2021 - 09/12/2022 tarihlerinde geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine alındığını, 08.01.2022 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki müvekkili şirkete ZMMS sigortalı ... plakalı araç ile İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak üzerinde seyir halindeyken, ...

Sokak kavşağına geldiği esnada duraklama halinde olan dava dışı ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalıya ait araç sürücüsünün KTK md. 47/1-d, 36 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-a maddesini ihlal ettiği polis memurları tarafından tutulan kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu, davalıya ait araç sürücüsü, KTK'nın 47/1-d, 36. maddesine ve Genel Şartlara aykırı hareket ederek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kaza nedeniyle 7.000,00-TL tutarında olmak üzere hasar ödemesi yapıldığını,

zarar gören araçta oluşan hasara ilişkin ödenen bedelin tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı haksız şekilde itirazda bulunduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davalı hakkında % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi, İİK'nın 67. Maddesi uyarınca borçlunun itirazının haksızlığı halinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirketin bu iştigal alanı kapsamında bir motosiklet filosunu "örnek sözleşmeler" ile kendi ticari faaliyetinde kullanması için dava dışı ... isimli kişiye uzun süreli kiraya verdiğini, davaya konu kazaya karışan ... plakalı motosiklet de dahil kira süreleri sözlü anlaşmalarla uzatılmış, sonuç olarak kazaya karışan motosikletin de dahil olduğu motosiklet filosu 04.02.2021 ila 07.03.2022 tarihleri arasında ...'in kullanımına bırakıldığını,

bu süreçte motosikletlerin arıza yapması veya müşteri talebi gibi sebeplerle ara sıra motosikletler değiştirilmiş ancak kira ilişkisi kesintisiz olarak devam ettiğini, kazaya konu araç da kira sözleşmeleri kapsamında arıza yapan bir motosikletin yerine verilen ikame bir araç olduğunu, davaya konu kaza da bu kira süresi içinde meydana geldiğini, bu olayda müvekkili firmanın işleten sıfatı 3.kişiye geçmiş olmakla iddia edilenin aksine her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini, yargılama gideri ve masrafların davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.

DELİLLER

Davacı yan delil olarak; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi , Kaza tespit tutanağı, Ekspertiz raporu, ekindeki belgeler ve hasar fotoğrafları, Ödeme dekontları ve faturalar, Gazisomanpaşa İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası, 19/03/2024 tarihli arabuluculuk tutanağı aslı, Konuya ilişkin müvekkil nezdinde açılan ... no.lu hasar dosyası, Emniyet Müdürlüğü Kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kayıtları, Bilirkişi, keşif, tanık. Yemin, her türlü yasal delillere dayanmıştır.

Davalı yan delil olarak.

Ticaret Sicil Kayıtları, Müvekkil şirketin merkez adresinin ve araç kiralama işiyle iştigal ettiğinin ispatı, Kira Sözleşmeleri, Kaza tarihinde motosikletin diğer motosikletlerle birlikte filo kapsamında kirada olduğunun ispatı, Kiracıya kesilen faturalar, Gerçek bir kira ilişkisinin ispatı, Kiracı tarafından yapılan ödemelerin dökümleri, Gerçek bir kira ilişkisinin ispatı, Kazaya karışan ... plakalı ve ... plakalı motosikletlerin KABİS Kayıtları, Kazaya karışan araç da dahil filonun kirada olduğu tarih aralığının ispatı, ...'in ticari kayıtları, Kiracının ticari faaliyeti için uzun süreli kiralama yaptığının ispatı,

... plakalı aracın 04.02.2021 - 07.03.2022 tarihleri arası trafik cezası kayıtları, İşleten sıfatının kiracıya geçtiğinin ispatı, Bilirkişi incelemesi, keşif ve sair yasal delillere dayanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, davacı tarafın trafik kazasından kaynaklı üçüncü kişiye ödenen tazminatın davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibene vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Davacı tarafça davalı aleyhine ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile 7.000,00 TL asıl alacak 1.079,44-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.079,44-TL alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, davalı takip borçlusunun icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerine takibin durduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde davacı tarafça, itirazın bertarafına yönelik dilekçede ileri sürülen nedenlerle eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Her ne kadar davalı takip borçlusu icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de; 2004 sayılı İİK 50. Maddesi uyarınca para borcu için takip hususunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanacağı bu kapsamda HMK'nın 6., 15. ve 16. Maddeleri uyarınca kazanın meydana geldiği yer olan ... İcra Dairelerinin ve yine kazanın meydana geldiği yerin Mahkememiz yetki sınırları içinde kaldığından Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalının icra dairesinin ve Mahkememizin yetkisine yönelik itirazlarının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce uygun bulunup benimsenen 11/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı adına kayıtlı ... plakalı motosikletin 09/12/2021 başlangıç 09/12/2022 bitiş tarihli ... sayılı poliçe ile davacı sigorta şirketince ZMMS kapsamında sigorta örtüsü altına alındığı, 08/01/2022 günü saat 18:35 sıralarında İstanbul ili, ... ilçesi, ... mah., ... sk. üzerinde dava dışı ...'e ait ve dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin duraklama yaptığı esnada sol ön kesimlerine ... sk.

Üzerinden kavşağa yaklaşmakta olan davalıya ait ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki davacı tarafça sigortalı ... plakalı motorsikletin çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, gerçekleşen olayda davalıya ait motorsiklet sürücüsü ...'ın vasıtayla, gece vakti aydınlatmanın bulunduğu görüşe açık mahalde yola gereken dikkatini vermeden dikkatsiz ve tedbirsizce olay mahalline yaklaştığı, bu hali ile olayı önleme imkanını ortadan kaldırarak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, kontrolsüz kavşak istikametine seyir halindeyken ...

Sokak kavşak kesimlerine geldiğinde olası kaza tehlikelerini öngörüp, ayrıca tespitlere göre sürücü meskun mahal içinde seyretmekte olup, derhal hız kesmesi, yaygın dikkat halinden toplu dikkat haline geçmesi gerekirken aksine davrandığı, sağındaki yoldan yaklaşan otomobili göz önünde bulundurup geçiş hakkını tanıması gerekirken aksine davranarak geçiş önceliği vermediği, tehlikeleri ön görüp çıkış için uygun anı kollamadığı, yaklaşmakta olduğu vasıtanın durmasını ve mesafesini dikkate almadığı,

hızını yol, trafik durumu ve görüş mesafesine göre ayarlamadan kontrolsüz manevraya devam ederek önlemsizce otomobile çarptığı, trafikte tehlikeli ve engel yaratan durumu ortaya çıkardığı, dalgın, kontrolsüz, dikkatsiz, özensiz ve tedbirsiz davrandığı bu nedenlerle dava dışı sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ...'e ait ... plakalı otomobilin sürücüsü ...'ın ise kanun ve nizamlara uygun olarak şeridinde yönetimindeki taşıtı kullandığı,

motosikleti fark ederek durmasıyla gelişen olayda, olayın oluş yeri ve şekli itibariyle kazayı önleyici alabileceği başkaca bir tedbir bulunmadığından ve ayrıca hatalı hal ve hareketi görülmediğinden kazanın oluşumundan atfı kabil kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Meydana gelen olay nedeniyle ... plakalı otomobilin hasarlandığı ve hasarın onarımı için yapılması gereken masrafın işçilik dahil bilirkişi raporunda belirtildiği üzere iskontolu halde 7.000,00 TL olduğu, davacı sigorta şirketince zarar gören araç malikine 22/02/2022 tarihinde 7.000,00 TL ödeme yaptığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın kaza tarihi itibariyle geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığı,

ZMMS genel şartları B/4/3-b maddesi uyarınca "Tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip yada ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmesi halinde sigortalıya rücu edileceği" şeklindeki düzenleme ve KTK'nın 95/2 maddesi birlikte değerlendirildiğinde sigorta şirketinin zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması veya indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebileceği,

somut olayda ehliyetsiz araç kullanma neticesi oluşan hasarın ZMMS poliçesi teminatı dışında kaldığı ve yukarıda açıklandığı üzere sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu bu halde sigorta şirketinin dava dışı 3. kişiye ödediği tazminatı sigortalıya rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı sigortalı araç maliki aracı kiraya verdiğinden işleten sıfatının bulunmadığını savunmuş ise de bu rücu hakkı, sigorta sözleşmesinden, kanundan ve sigorta genel şartlarından kaynaklandığından davalı sigortalının işleten sıfatının kalkıp kalkmamasının bir öneminin bulunmadığı, kaldı ki davalı sigortalının aracı uzun süreli kiraya verdiğini de ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının dava dışı 3.kişiye ödemiş olduğu 7.000,00 TL hasar tazminatı ve bu tazminata ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz olan 1.079,44 TL kadar davalıdan alacaklı olduğu, davalının takibe itirazında haksız olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; tazminata esas alacağın haksız fiile dayandığı, olaydaki kusur durumu ve zararın miktarının tayini için yargılama yapılması gerektiği bu nedenle alacağın likit olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı