İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/785 K.2024/232

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere bir kısın çek ve senedin, ... kargo tarafından taşıma işi sırasında kaybedildiğini, dava konusuKeşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... San. ve Tic. A.Ş. olan, son yetkili hamil ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından Bankamıza tahsile verilen 04.03.2023 tanzim tarihli 252.000 TL bedelli düzenleme yeri ... olan çek ( Ek-1 ) söz konusu çekin taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş ve akabinde Müvekkil Bankaca 06.01.2023 tarihli tutanak tutulmuştur. 02.01.2023 tarihinde mezkur çekin iptali amacıyla ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, kaybolma nedeniyle yapılan suç duyurusu sonunda ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, davaya konu çekin dosya davalısı ... tarafından Halkbank' dan karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankası beyanı ile tespit edildiğini, davalının dava konusu çekin yetkili hamili olmayıp bu çeki ne suretle ele geçirdiğinin bilinmediğini, ayrıca aynı davalı tarafından dava konusu çek haricinde, detayları dava dilekçesinde belirtilen çeklerin de ibraz edildiğini ve savcılık kararı gereği el konulduğunu, istirdat davaları açıldığını, bu çeklerin farklı şehirlerden keşide edildiğini,

hayatın olağan akışında herhangi bir ticari ilişkisi olmayan farklı keşidecilerin çeklerin ilgisiz bir firma tarafından yasal bir şekilde elinde bulundurup ibraz edebilmesinin mümkün olmadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle öncelikle mezkur kambiyo senedi dayanak yapılarak kambiyo senetlerine mahsus takip başlatılmasının engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu esnada bilgileri haricinde icra takibi başlatılmış olması halinde söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa dosyadan yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

bu sayede haksız bir şekilde başlatılacak olan icra takibine istinaden işbu çek tahtında herhangi bir borcu söz konusu olmayan müvekkili banka müşterisinin haciz tehdidi altında borcu ödeme yükümlülüğü doğmayacağı gibi huzurdaki dava sonuçlanıncaya kadar mezkur çekin yetkili hamili olmayan bir kimseye(davalıya) haciz tehdidi altında ödeme yapılması ve bu kimsenin sebepsiz zenginleşmesi riskinin de önüne geçileceğini,

ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmemesi halinde icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabileceğini tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia ederek TTK 792 uyarınca çekin istirdatını talep ettiğini, çek istirdat davalarında yetkili mahkemeler genel yetki kuralı uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, TTK'nun 792.maddesi, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağladığını, Kötüniyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zaman ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacının,

bu maddeye göre müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacının dilekçesinde bir haber paylaşarak müvekkilinin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini iddia ettiğini, ilgilin haberin müvekkili ile ilgisi olmadığını, davacının dava konusu çekin iptali için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...

E sayılı dosyasıyla çek iptal davası açtığını, müvekkilinin yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibrazdan sonra öğrendiğini, davacı tacir olduğundan basiretli hareket etme yükümlülüğü bulunduğunu, banka olması sebebiyle de bu yükümlülük ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü olduğunu, çek ve benzeri kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınması mevzuat gereği yasak olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine,

vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve çek istirdadı istemine ilişkindir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere teslim edilmiş bir kısım çek ve senetlerin ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiği, dava konusu keşidecisi dava dışı ... Şirketi, lehdarı dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. olan, son yetkili hamil ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafındankendilerine tahsile verilen 04.03.2023 tanzim tarihli 252.000 TL bedelli düzenleme yeri ... olan çekin taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiği ve 02.01.2023 tarihinde çekin Banka nezdinde iken taşıma esnasında kaybolduğuna ve bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair 06.01.2023 tarihli tutanağın tanzim edildiği, çekin iptali amacıyla ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığı, çek hakkında mahkemece ödemeden men kararı verilmiş olduğu, çekin davalılardan ... Tarafından ... Bankasından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu ibraz üzerine davacı tarafça çek istirdadı istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmektedir.

Ayrıca yine davacı bankaya tahsil için verilen ve aynı davalılar tarafından ibraz ve/veya takibe konu edilen başkaca çeklerin de bulunduğu ve bu çeklere ilişkin de istirdat davaları açılmış olduğu ve çeklere ilişkin suç duyurusunda bulunulduğu ve çeklerin çalınması ve tedavüle sokulmasında çete oluşumu çerçevesinde suç işlendiğine ilişkin gazete haberlerinin de dosya kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu, ... Bankası ... Ticari Şubeye ait, ... çek seri nolu 252.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin dava dışı ... Şirketi, lehdarının dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. olduğu, çekte lehtar ...'nın cirosunun bulunmadığı, davalılardan ...'in cirosunun ve ibraz edilen ... Bankasının aslı gibidir şerhinin bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; çekte cirosu bulunmayan davalı ... tarafından dava dışı ..., lehtar ... AŞ., ve ... aleyhine dava konusu çeke dayanılarak toplam 278.327,10-TL üzerinden icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, dosyanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/10/2023 tarih ...

Karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilmesi üzerine Mahkememize tevzi edilmiş olması sebebiyle yetkisizlik kararı üzerine mahkememizce düzenlenen tensip ile davacı iddiaları yönünden davalıların haklarındaki ceza soruşturma ve dava sorgulamaların UYAP entegrasyon ekranından yapılarak sorgulama sonuçlarının fiziki olarak dosya arasına alınmasına, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çekler yönünden yapılan suç duyurusuna ilişkin ...

CBS'ye müzekkere yazılarak, ... soruşturma sayılı dosya kapsamında bulunan; dava konusu ... Bankası ...

Ticari Şubeye ait, ... çek seri nolu 252.000,00 TL bedelli çekin aslından taranmak suretiyle (çekin son halinin incelenmesi gerektiğinden) arkalı önlü bir örneğinin Uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesinin istenilmesine dair karar verildiği, davalıların haklarındaki ceza soruşturma ve kovuşturmalarına dair Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda haklarında kamu yararına tahsis edilen eşya hakkında hırsızlık, bina içinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık vb. suçlardan dolayı bir çok ceza soruşturma ve/veya kovuşturması bulunduğu söz konusu dosyaların celbedildiği,

incelenmesinde bir kısım dosyalar hakkında ceza kararları verildiği, bir kısım soruşturma dosyalarının ise halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

Davalıların çeki iktisapta ve tedavülde kötü niyetli olup olmadıklarının tespiti bakımından yapılan incelemede, yukarıda ayrıntılarına yer verilen dosya özetleri birlikte değerlendirildiğinde, davacı bankanın çek tevdi bordosu ve dava dosyasına sunulan tüm kayıt evrakları ile çeke ilişkin ... CBS'nin ... sayılı soruşturma dosya kapsamından, çekin dava dışı son yetkili hamil ... San. ve Tic. A.Ş.

Tarafından davacı bankaya tahsil için verildiği ve kargo ile taşınmakta iken çalındığı mahkememizce sabit görülmüştür. Davalıların bir hakkı olmadığı halde kötü niyetle çeki ele geçirdiği ve tahsile çalıştığı, açılan çok sayıda benzer davada aynı kişiler tarafından aynı eylem birliği içerisinde ciroların, tahsil ve takip işlemlerinin yapıldığı, davalı takip yapan ... tarafından diğer davalı ciranta ...'e takibin yöneltilmediği,

davalılar hakkında birçok sayıda benzer nitelikteki suçlardan kaynaklı soruşturmaların ve ceza dosyalarının bulunduğu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalıların kötü niyetinin sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacıya çekin iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; davacının ... Bankası ... Ticari Şubeye ait, ... çek seri nolu 252.000,00 TL bedelli çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çekin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli 17.214,12-TL karar ve ilam harcından 4.303,53-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 12.910,59-TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 4.509,03-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 1.794,75-TL masraf olmak üzere toplam 6.303,78-TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 39.800,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024

Katip ... Hakim ...