İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/772 K.2024/113

Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili Şirket ... Tic. A.Ş.nin, sermayesinin %99,75'i ... ait, 6102 Sayılı TTK hükümlerine tabi olarak kurulmuş bir belediye iştiraki ve ..., ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne ... sicil numarası ile kayıtlı bir ticaret şirket olduğu,.

Müvekkili şirketin Olağanüstü Genel Kurul toplantısı 02.12.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, ... iş bu Olağanüstü Genel Kurul toplantısına, Belediye Başkanı tarafından imzalanan temsilci belgesi ile katılım sağladığı, akabinde davalı Müdürlüğe, 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararının tescili başvurusunda bulunulmuşsa da, bu talebimiz hukuka aykırı şekilde reddedildiği, yine aynı tarihte kararın TTK'nun 32/4. Maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 40. Maddesi uyarınca "geçici olarak tescili" talep edilmişse de, bu taleplerinin de reddedildiği,

Tescil talebinin reddi kararına karşı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile dava açılmış olmakla, işbu dava da 29.11.2023 tarihinde karara çıkmış olmakla, davanın kabulü ile Sicil Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptaline ve 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararının tescil ve ilanına dair hüküm kurulduğu, söz konusu dava açılır iken aynı zamanda dava sonuçlanıncaya kadar "geçici tescil yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin" talep edildiği, mahkemece bu talebin kabul edilmiş olmakla, davalının tedbire itirazının ise reddedildiği, bunun üzerine tedbir kararı uyarınca Geçici Tescil işlemi davalı yanca gerçekleştirildiği,

ancak davalı yanın tedbire dair istinaf yoluna başvurması üzerine, tedbir kararı kaldırılmış ve bu nedenle geçici tescil de sicilden silindiği, tedbir hakkında verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2023/1599 E. 2023/1374 K. Sayılı kararı uyarınca, geçici tescil hususunda davalı ticaret sicil müdürlüğüne 07/11/2023 tarihinde yeniden " geçici tescil " talebi ile başvuru yapıldığı, ancak Müdürlükçe, ... tarih ... sayılı kararı ile bu istemin reddedildiği,

dolayısıyla bu ret kararına karşı huzurdaki davanın açılması mecburi hale gelmiş olmakla, davalı yanın, Kanun ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer verildiği üzere görevini yargı kararı olmadan yerine getirmeyeceği, davalı yanın kanuna aykırı şekilde takdir hakkı kullanarak, müvekkilinin ağır mağduriyetine neden olduğu, Sicil Müdürlüğünün 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurulun tescili istemini reddetmesi üzerine taraflarınca, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile dava açılmış ve ret gerekçelerinin kanuna aykırı olduğu ileri sürüldüğü, dolayısıyla çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan husus mevcut olmakla, bu hususta yasal süresi içinde açılmış dava da bulunduğu, davalı yanın zaten davada da taraf olduğu, bu arada bu davadan alınan bilirkişi raporunda da tescilin yapılması gerektiği belirtildiği gibi, 29.11.2023 itibariyle de davanın kabul edildiği, bu sebeplerle, sair her türlü yasal yola başvuru hakkı saklı tutarak;

davacı Şirketin 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararının geçici olarak tescil ve ilanına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün hukuka aykırılık taşıyan 10.11.2023 tarih ve ... sayılı geçici tescilin reddine dair işleminin/ kararının iptaline, 02.12.2022 tarihli olağanüstü genel kurul kararının ticaret siciline geçici olarak ve derhal tescil ve ilanına, bu kararın (geçici tescilin) niteliği karşısında ve kanundaki düzenleme uyarınca kesinleşmesi gerekmediğinin ve derhal uygulanacağının kararda açıkça belirtilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına,

karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki dava konusu 02.12.2022 tarihli olağanüstü genel kurulun (ihtiyati) tedbiren geçici tescili ile birlikte, söz konusu olağanüstü genel kurul kararının tesciline ilişkin olarak ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E sayılı dosyasındaki yargılama devam etmekte olduğu gibi, doğrudan huzurdaki davadaki gecici tescile ilişkin ihtiyati tedbir talebi bakımından, tüm hukuki yollar tüketilerek geçici tescilin reddine ilişkin mahkeme kararı kesinleşmiş olduğundan; yani öncelikle huzurdaki davadaki taleple ilgili şekli ve maddi anlamda kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunduğundan; huzurdaki davanın, bu sebeple reddine karar verilmesi gerektiği, huzurdaki davadaki nihai taleple aynı talepli ve aynı konuda derdest bir dava bulunduğu için;

yani huzurdaki davanın, 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunu m. 114/1-ı hükmü ("aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması düzenlemesi") gereğince, usûlden reddine karar verilmesi gerektiği, Müvekkilinin Ticaret Sicili Müdürlüğü, Türk Ticaret Kanunu m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığı, dava konusu talep bakımından müvekkil Müdürlüğün herhangi bir tereddüdü bulunmadığı gibi derdestlik teşkil eden dava konusu işlemle ilgili olarak ...

3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında verilen/verilecek kesinleşmiş kararın neticesine göre işlem yapılabileceği, geçici tescil talebinin müvekkili tarafından reddi hâlinde de açılabilecek davanın, red kararına karşı açılacak dava olacağı; yani geçici tescilin reddi hâlinde, geçici tescil talebinin reddi sebebiyle bir dava açılması gerektiği, diğer bir ifade ile, geçici tescil talebinin reddi üzerine,

geçici tescil talebini red kararına karşı açılabilecek yegâne davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 34’te düzenlenen Ticaret Sicil Müdürünün kararına itiraz davası olacağı ve bunun da kesinleşmesi gerekeceği, dava konusu olayda, müvekkilinin Sicil Müdürlüğü, mevzuata uygun bir biçimde hareket ettiği, davacı iddialarının temelini, müvekkilin tescil işlemlerini talimatlandıran T.C. Ticaret Bakanlığı yazısının dayanağı olan, T.C.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görüşünün hukuka aykırılığı iddiaları oluşturduğu, idarenin işlemlerinin hukukiliğine ilişkin idare hukuku karinesi gereğince, idarenin, mevzuattan kaynaklanan ve idare hukukuna dayanan yetkileri kapsamında değerlendirilecek talimatını uygulamakla yükümlü bulunan müvekkilinin idarenin dava konusu işleminin hukuki olduğuna dayanarak ve bu ilke uyarınca, idarenin talimatını yerine getirmekle yükümlü olduğu, huzurdaki davada talep edilen ihtiyati tedbirin kabulüne karar verilmesi,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2023/1599 E. 2023/1374 K. sayılı kesin nitelikteki ilâmının bertaraf edilmesine neden olacak olup; buna cevaz verilmesi de, hukuki güvenlik ilkesinin tesisi bakımından kesinleşmiş mahkeme kararlarına atfedilen niteliklerin ve dolayısıyla hukuki güvenlik ilkesinin zedelenmesi sonucunu doğuracağı gibi nihai talep açısından da, aynı konuda farklı, çelişkili ve birbirine aykırı mahkeme kararlarının ortaya çıkması neticesini doğuracağı, Müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığı,

idareden gelen talimata uygun biçimde dava konusu tescil işlemini reddeden müvekkili Sicil Müdürlüğünün, dava açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığı, bu nedenle de, “yargılama giderleri” ve “vekalet ücreti”nden sorumlu tutulamayacağı, bu nedenlerle; huzurdaki davanın öncelikle usûlden, sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararı, Geçici Tescile Dair Başvuru Dilekçesi ve dava konusu Ret Kararı, 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurula dair diğer evraklar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2023/1599 E. – 1374 K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 27.12.2022 tarih ve 2022/1747 E. 2022/1858 K. Sayılı ilamı, Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdindeki bilgi ve belgeler, ...

3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 05.04.2022 tarih ve ... E. ... K. Sayılı dosyası, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.07.2020 tarih ve ...E. ... K. Sayılı dosyası, ... 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.09.2019 tarihli ... E. ve ... K. Sayılı dosyası kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ... E. ve ... K. Sayılı dosyası vs her türlü delile dayanmışlardır.

GEREKÇE

Dava; Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraza ilişkindir.

Dosya kapsamına göre, davacı şirketin 02.12.2022 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü genel kurul toplantısının tescil talebinin reddi üzerine TTK'nun 32/4. Maddesi uyarınca tescil talebinin reddi kararına karşı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile dava açılmış, mahkemenin 29.11.2023 tarihli kararı ile davanın kabulü ile Sicil Müdürlüğünün ... tarihli ve ...sayılı işleminin iptaline ve 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararının tescil ve ilanına, aynı zamanda dava sonuçlanıncaya kadar "geçici tescil yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine" karar verildiği, tedbir kararı uyarınca Geçici Tescil işleminin davalı yanca gerçekleştirildiği, davalı yanın tedbire dair istinaf yoluna başvurması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2023/1599 E. 2023/1374 K. Sayılı kararı ile.

"Somut davada talep, davacı şirketin 02.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul esastan çözecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceği gibi TTK'nın 32/4. maddesindeki geçici tescile ise sadece sicil müdürlüğü karar verebilecek olup mahkemenin verebileceği bir geçici hukuki koruma kararı olarak değerlendirilemez.

Bu konuda ihtiyati tedbir kararı verilmesi hukuken mümkün olmadığından ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararı yerinde olmayıp davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür" gerekçesi ile geçici tescilin kaldırıldığı, davanın kabulüne ilişkin istinaf incelemesinin ise esas yönünden devam ettiği, bu kez davacı yanın davalı ticaret sicil müdürlüğüne 07/11/2023 tarihinde yeniden "geçici tescil" talebi ile başvuru yaptığı, Müdürlüğün 10/11/2023 tarih ... sayılı kararı ile bu istemin reddedildiği, ...

Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...tarih ve ...- sayılı geçici tescilin reddine dair işleminin iptali ile 02.12.2022 tarihli olağanüstü genel kurul kararının ticaret siciline geçici olarak tescil ve ilanına ilişkin eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Ticaret Sicil Müdürlüğü işlemine itirazı düzenleyen TTK.m.34;

“(1)İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler.

(2)Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.” hükmünü içermektedir.

Yine geçici tescili düzenleyen TTK.m.34/f.4;

"Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır." hükmünü içerdiği görülmüştür.

Somut olayda çekişme, geçici tescil talebinin reddine daire karara mahkememiz nezdinde itiraz edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Esasen davacı yanın tescil talebinin ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası kapsamında kabul edildiği ve halen istinaf incelemesinde olduğu görülmektedir. Mahkememizce davalı müdürlüğün ret kararı kaldırılarak geçici tescile hükmedilse bile bu kararın kesinleşmeden infaz edilemeyeceği, davacı yanın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının kesinleşmesi halinde tescil işleminin yerine getirileceği gözetildiğinde davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-h maddesi hükmüne göre; Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması da bir dava şartıdır. Aynı maddenin 2.fıkrasına göre dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilir. Hukuki yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada halen mevcut olmalıdır. Ayrıca açılacak davanın, ortaya çıkabilecek tehlikeyi bertaraf edebilecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin hakkına ulaşabilmek için mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan sözedilebilir. Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez (Pekcanıtez, H./Atalay, O./Özekes, M.: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2011, s.297).

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının eldeki dava yönünden hukuki bir yararının bulunmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır