İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/70 K.2025/590

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ...adresinde bulunan ... ("...") arasında 16.03.2015 tarihinde 5 yıl süreli Dökme LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları) İkmal ve Ariyet Tesis Teslim Sözleşmesi ("Sözleşme") imzalandığını, sözleşme uyarınca ...'a 3 m3 05/... seri numaralı ... markalı 2005 imal yılı 1300 kg LPG kapasiteli LPG tankı mülkiyeti İpragaz'a ait olmak üzere ariyet olarak bırakıldığını, sözleşme hangi sebeple sona ererse ersin, tarafları yükümlülüğü tankın iadesini sağlamak ve demontaj masraflarını üstlenmekten ibaret olduğunu, bu tankın ve tank teçhizatının,

5307 Sayılı LPG Piyasası Kanununa ve ilgili Türk Standartlarına göre; kullanıcı tarafından kontrol edilmesi, herhangi bir arıza halinde davacıya haber verilmesi gerektiğini, ancak, davalı ile davacı şirket arasında akdedilen sözleşme sona erdiği gibi davacı şirkete hiçbir bildirimde de bulunmadığını, tank ve teçhizata yapılması gereken periyodik bakımlar yapılamadığını, bu nedenle söz konusu tank ve teçhizat hali hazırda fazlaca tehlike arz ettiğini, sözleşme'nin sona erme tarihinden bu yana geçen süre boyunca davalı taraf teslime ilişkin hiçbir şekilde müvekkil şirket ile iletişime geçmediğini, tankın teslimi ile yükümlü olduğu halde,

davalı yanın teslimden imtina etmesi güvenlik bakımından da sakıncalı bir hal teşkil ettiğini, ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile ...

İlçesi, ... adresinde keşif yapıldığını, keşif neticesinde davalının adresine gidilmiş ve davalının söz konusu adresinden taşındığı, otel olarak işletilen işyerinin devredildiği ve davacıya ait tank ile tesisat malzemelerinin davacı şirketin rızası olmaksızın sökülüp götürüldüğü tespit edildiğini, öncelikle tüm tank ve teçhizatın müvekkile iadesini, iadesi mümkün olmadığında tank ve teçhizatın bugünkü bedeli tespit edilerek kısmi olarak 1.000-TL, olmak üzere şimdilik toplam 1.000,00-TL’nin sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

masraf ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

1-Bilirkişi Raporu ve bilirkişi ek raporu.

Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle. LPG, bütan ve propan gazlarına ve bunların belirli oranlardaki karışımlarına verilen genel isim olup Türkiyedeki ev tüplerinde kullanıfan LPG, % 70 bütan, % 30 propan dan oluşmaktadır. Yüksek yoğunluğu sebebi ile havadan ağır olan LPG, hidrokarbon esaslı yanıcı bir gazdır. LPG, sıvılaştırılmış petrol gazıdır, halk arasında tüpgaz olarak bilinir. Otomobillerde ve yemek pişirmede kullanılır.

LPG gazı, büyük ve küçük boyutlardaki tüplerde depolanır. LPG GAZININ TİPİK ÖZELLİKLERİ : 1. Hem sivi hem de gaz halinde bulunur. 2. Zehirsiz gazdır. LPG gazının zehirli sanılmasının nedeni, kaza sonucu yaşanan ölümlerdir, havadan ağır olduğu için, ortamdaki oksijeni çok çabuk tüketir ve ölümler havasızlıktan meydana gelir. 3. Hidrokarbon özelliği gösteren bir gaz dır. Propan, bütan, izopropan, izobütan gibi bileşenlerden oluşur.

4. LPG özellikleri arasında, kplay depolama ve taşıma gelir. Kolay taşınması için gaz LPG, sıvı LPG formuna dönüştürülür. Kimyasal formülü C4 Hıo dur. 5. Havaya göre yoğunluğu daha fazladır. 2.07 yoğunluk oranına sahiptir. 6. Kaynama ısıs —-0.5 derecedir. 7. -150.8 derece kritik sıcaklık değerine sahiptir. 8. - (138 derecede donar. 9. 15 derecede 0.92 bar basınç değeri bulunur. 10. Sivi halde özgül ağırlığı 0.560 kg/dm? tür.

Likit propan gazı, tüpler içerisinde 15 kg basınç altında ve sıvı olarak depolanır. 20 9€ de sıvılaşabilir, ancak 100 ?C de sıvılaşamaz. LPG gazları, 46 2 oranında hava ile karışınca patlar. 500 ?C sıcaklığa maruz kaldığında, kapalı hacimde 4 katlı bir binayı yıkabilecek güçte patlama meydana gelir. LPG gazı havadan ağır olduğu için, tehlike durumunda zemine yakın bir konumda olmak gerekir. Petrol gazları sınıfındadır. LPG gazı propan ve bütan karışımıdır.

Propan : Düşük sıcaklıklarda buharlaşan, sıvı halden gaz hale kolaylıkla geçen gaz türüdür. Propan, LPG gazında, soğuk havalarda performans arttırıcı olarak kullanılır. Bütan : Çakmak gazı olarak da bilinir, petrol ürünlerinden elde edilir. LPG gazında bileşim olarak yer aldığı gibi, çakmaklarda yakıt olarak kullanılır. Ayrıca parfüm kutularında itici olarak kullanılır. LPG' nin tüplere dolum yapılabilmesi için sıvılaştırılır.

Belirli basınçlar altında dolum yapıldığı için, kullanım sırasında patlama riski olabilir. zehirli değildir ancak ortamdaki oksijeni çok çabuk tükettiği için boğulmalara neden olabilir. Kapalı ortamlarda, özellikle havanın yetersiz kaldığı alanlarda patlama riski vardır. Yanıcı ve parlayıcı özelliklere sahiptir. Ateş le temasında dikkatli olunması gerekir.

LPG, yanması sonucunda ara gazı olarak ortaya çıkan karbon monoksit gazi zehirlidir. ... yani sürekli olarak kullanılan LPG tankları, emniyet yönünden tehlike arz etmemesi için genellikle toprak altına gömülüp kontrol altına alınır. Toprak altına gömülüp içine LPG dolumu yapılıp kullanılan bir LPG tankı, belli bir basınçta tutulur.

Yer altına gömülen tank, korozyona uğrayıp paslanmaması için polietilen bir tabaka ile kaplanır, veya kimyasal yönden “ KATODİK” korumayla paslanması önlenir. Yer altında proses basıncı ( işletme basıncı ) ne kadar ise o basınçta muhafaza edilir. 3 M? yani 3000 Litre depolama kapasiteli bir LPG tankının ( yeni imal edilen ) fiyatı, ( imal eden firmalara göre değişkenlik gösterir ), ya klaşık 4.500 - 5.000 Dolar ( 155.000 — 172.500 TL ) arasında değişir.

İkinci el olarak 10 veya 20 yıllık bir toprak altı 3 M? lük yani 3.000 Litre kapasiteli bir LPG tankının güncel değeri ( tanka olan talebe bağlı olarak değişir ) yaklaşık 15.000 ila 40.000 Türk Lirası civarındadır, şeklinde bildirilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle; Tankın geç tesliminden kaynaklanan tazminat hakkı Yüce Mahkemenizin takdirinde LPG tankı, sözleşmeye aykırı olarak yerinden sökülmüş, tankın giriş ve çıkış boruları hafriyat yapılan yerden 1.5 - 2 metre uzakta bulunmuştur. Bu durumda iade koşulları oluşmuştur. LPG tankı ve teçhizatın aynen iadesi mümkün olmadığı için bunların bedelini davacıya ödemek zorundadır. EPDK kararına göre sözleşmeler ve intifa sözleşmeleri 5 yıllık yapılır. Davalı ve davacı arasındaki sözleşmenin 2015 yılında akdedildiği ve 2020 yılında yenilenmemesi, sözleşmenin sona erdiğini gösteriyor. LPG Depolama Tankı ve teçhizatının o zamanki rayiç değerleri ile, 2. El fiyatları yukarıda ifade edilmiştir, şeklinde bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 24/06/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Dökme LPG İkmal ve Ariyet Tesis Teslim Sözleşmesi uyarınca ariyet olarak teslim edilen tank ve teçhizatın iade edilmemesi ve iadesinin mümkün olmaması nedeniyle bilirkişi tarafından hesaplanan ikinci el değeri olan 140.000,00-TL üzerinden ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte kabulüne, Tankın giriş-çıkış borularının iadesine, Bilirkişi Ek Raporunun lehe hususlarının hükme esas alınmasına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava tazminat davasıdır.

Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen LPG İkmal ve Ariyet tesis sözleşmesi kapsamında taraflar arasındaki sözleşmenin sona erip ermediği, sözleşme sona ermiş ise davacı Akaryakıt Dağıtım Şirketinin davalı bayisine sözleşme gereğince ariyet olarak verdiği LPG Depolama Tankının taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesinden kaynaklı olarak iade koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının söz konusu tankı aynen iadesinin mümkün olup olmadığı aynen iadesi mümkün değil ise isteyebileceği tank bedelinin ne olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.

Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, Taraflar arasında akdedilen Dökme LPG ikmal ve ariyet sözleşmesinin, LPG/LNG sistemi tesellüm tutanağının ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının mahkememiz dosyasına sunulduğu görüldü.

Taraflar arasındaki LPG dağıtım sözleşmesi kapsamında, davacının davalı tarafa sözleşeme gereğince teslim ettiği LPG tankı ve tank üstü ekipmanların davacıya iade edilip edilmeme koşullarının oluşup oluşmadığı, iade koşulları oluşmuşsa iade kapsamı, dava konusu edilen ekipmanların fiziken iadesinin mümkün olup oladığı, fiziki teslimin koşulları yoksa dava konusu edilen ekipmanların değerinin tespiti için dosya akaryakıt uzmanı bilirkişisine tevdi edilmiş bilirkişinin dosyaya sunuduğu raporun denetime el verişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; dava dilekçesi ile eki olarak dosyaya sunulan Dökme LPG ikmal ve ariyet sözleşmesi ile LPG/LNG sistemi tesellüm tutanağından taraflar arasın LPG dağıtım sözleşmesinin imzalandığı, söz konusu sözleşeme kapsamında davacı dağıtım şirketinin davalı bayiye LPG/LNG sistemi tesellüm tutanağındaki ekipmanları ariyet olarak kullanması için teslim ettiği, taraflar arasındaki sözleşmenin ifa edildiği akaryakıt istasyonunun bulunduğu mahalde ...

3.Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte akaryakıt tesisinin yerine bulunmadığı yerine başkaca yapı yapıldığı ve davalıya teslim edilen ariyet listesindeki ekipmanların yerinden sökülerek alındığı anlaşılmakta olup, bu hali ile taraflar arasındaki sözleşmeyi davalının eylemli olarak feshettiği, davacıdan ariyet olarak aldığı LPG tankı ve ekipmanlarını davacı dağıtım şirketine Borçlar Kanunu ve sözleşme hükümleri gereğince teslim yükümlülüğünün doğduğu uyuşmazlık dışıdır.

Gerek ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit gerekse mahkemece alınan bilirkişi rapordan davalı şirkete ariyet olarak teslim edilen malzemenin yerinden sökülerek alındığı ve bir kısım malzemelerin zayi olduğu bu hali ile dava konusu edilen malzemelerin aynen tesliminin mümkün olmadığı analaşıldığından,

dava ve ıslah dilekçesi de gözetilerek dava konusu edilen malzemenin bilirkişi raporundaki fiyat aralığındaki üst fiyat olduğuna ilişkin dosyada delil bulunmadığından rapordaki alt sınırda belirlenen fiyat üzerinden davanın kabulü ile 130.000,00 TL'nin 24/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davlıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır