İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/135 K.2025/485

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... A.Ş. tarafından keşide edilen ... ... Şubesi/...

Şubesine ait 28.02.2025 tarihli, 4.000.000,00 TL bedelli, lehdarı ve yetkili hamili olduğu çeki kaybettiğini, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin çalınmış veya düşürülmüş olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, müvekkilinin ödeme günü yaklaşan talep konusu çekin lehtarı ve yetkili hamili olduğundan çekin üçüncü şahısların eline geçmesinden endişe ettiklerini, zayi olan çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını,

müvekkilinin çekin yetkili ve meşru hamili olduğundan ödemeden men yasağı verilmesi halinde zarar görecek kimse bulunmadığı hususunun dikkate alınarak teminatsız olarak verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı görülmüştür.

...A.Ş.'nin 03/03/2025 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu ... seri numaralı çekin, 28/02/2025 tarihinde ... Bankası tarafından takasa sunulduğu ve ibraz edenin ... olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 19/03/2025 tarihli 1 no.lu ara kararı ile davacı tarafa, ...'ya karşı TTK 763. maddesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Üçüncü kişi ... vekilince ibraz edilen 30/04/2025 tarihli talep dilekçesinde; dava konusu çekin hamilinin müvekkili ... olduğunu, icra takibi yapılırken çek aslının .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasından icra kasasına alındığını, bu nedenlerle ödeme yasağının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 16/05/2025 tarihli 1 no.lu ara kararı ile davacı tarafa, ...'ya karşı TTK 763. maddesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çekin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen ... seri numaralı çekin 28/02/2025 tarihinde ...

Bankası tarafından takasa sunulduğu ve ibraz edenin ... olduğunun bildirildiği, 30/04/2025 tarihinde ise üçüncü kişi ...'nın dava konusu çekin hamili olduğunu beyan ettiği görülmekle davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca ... ve ...'ya çek istirdatı davası açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği ara karar ile ihtar edilmiştir. Davacı yanca bu süre içinde davanın açıldığına dair bilgi ve belge sunulmamıştır.

Bulunan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilemeyeceğinden, kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.