İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/753 K.2025/271

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe dayanak yapılan 20.01.2022 tarih ... seri numaralı 49.800,00 TL bedelli çekin üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davalıya müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı gibi çekte cirosu olan firmalar ile de müvekkilinin herhangi bir ilişkisinin de bulunmadığını belirterek; öncelikle teminatsız olarak veya müvekkilinin ekonomik imkanlarının yetersiz olması sebeplerinden ötürü uygun görülecek bir miktarla icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, müvekkilinin davalı yana .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,

müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı icra takibinin iptaline ve kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın dava konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ...San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili bankaya olan borçları nedeniyle dava konusu ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi'ne ait 20/01/2022 tarihli, ... nolu ve 49.800-TL bedelli çekin verildiğini, çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız kaldığını, bu nedenle, müvekkili banka alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ödeme emrinin 10/03/2022 tarihinde davacıya ve 21/03/2022 tarihinde diğer borçluya tebliğ edildiğini ve takibin kesinleştiğini, takip kesinleştikten sonra, davacı tarafça borç ödemekten kurtulmak ve alacağı akamete uğratmak amacıyla davanın ikame edildiğini, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkili bankanın iyi niyetli yetkili hamil olduğunu bile bile davacının zararına hareket etmediğini belirterek;

davacı aleyhinde %20’ den aşağı olmamak üzere kötü haksız davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan rapor dosya arasına konulmuştur. Dava: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit İstemine İlişkindir. .... İcra Müdürlüğünün .... Sayılı dosyasından keşidecisi ... olan 20.01.2022 keşide tarihli yetkili hamili ... olan 49.800,00-TL bedelli çeke ilişkin başlatılan kambiyo senetlerine özgü kambiyo takibinin kesinleşmesi üzerine davacı ... tarafından çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmadığı gerekçesiyle menfi tespit davası ikame ettiği görümektedir.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.

Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer.

Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-925 - 2021/734 sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Ancak somut olayda davacı tarafça hukuki ilişki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle reddedildiğinden ispat yükü davalı alacaklıdadır.

Bu doğrultuda bilirkişi incelemesi neticesinde keşideciye atfen atılan imzanın davacının el ürünü olmadığı bildirilmiş ve kat'i bir kanaat bildiren rapor hükme esas alınabilecek yeterlilikte addedilmiştir. İmza inkarına dayalı sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceğinden davalının iyi niyetli olup olmamasının da bir önemi yoktur. Bu doğrultuda davanın kabulüne ve davalının kötü niyetli oluşu için çek üzerinde yüz yüzelik ilişkisi bulunmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır