İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/141 K.2024/654

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, müvekkilinin işletmesinde bulunan otoyoldan geçiş ücreti ödemeksizin geçişler yaptığını, söz konusu ihlaller nedeni ile ücretlerin ödenmemesinden dolayı alacağın tahsili için müvekkili tarafından .... İcra Müd. 2021/... E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak takibe haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, davaya cevap verilmediği ve duruşmalara katılmadığı görülmüştür.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin, davacı tarafça davalı aleyhine toplam 1.322,50-TL nin yıllık %9 ve değişen oranlarda faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;

"..Davacı vekilinin davalıya ait ... plakalı araçların 21/05/2021 - 17/09/2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin işletme hakkı davacı şirkete ait ... ndan 20 kez ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini iddia ederek ödenmeyen 264,50-TL geçiş ücreti ve 1.058,00-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.322,50-TL'yi takip ve dava konusu yaptığı,

-Dava konusu ... plakalı aracın tescil tarihi incelendiğinde, ihlalli geçiş yapıldığı tarihlerde davalı şirket adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği,

... plakalı araçların tescil bilgisi dava dosyasında bulunmadığından, bu yönde bir tespit yapılamadığı,

-Davacı vekili tarafından, dava dosyasına ibraz edilen CD içerisinde ihlalli geçiş listesi ve provizyon kayıtlarının olduğu, dava dosyası ekinde ise görüntü kayıtlarının sunulduğu görülmüş olup, yapılan incelemede;

21.05.2021 - 17.09.2021 tarihleri arasında ... plakalı aracın 1 kez , ... plakalı aracın 2 kez, ... plakalı aracın 1 kez ... plakalı aracın 2 kez ve ... plakalı aracın ise 14 kez olmak üzere toplam 20 kez geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığının tespit edildiği,

4- ... plakalı aracın OGS hesabı incelendiğinde, 13.08.2021 - 17.09.2021 tarih aralığındaki geçiş ücretlerinin tahsil edilemediği , geçiş ücretlerinin tahsili için sistemde yeterli bakiye bulunmadığının tespit edildiği,

5-Sayın Mahkemece davacı şirketin talebinin kabulü halinde; 20 kez ihlalli geçiş ücretinin 264,50-TL , 6001 Sayılı Kanun M.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarının 1.058,00-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 1.322,50-TL olarak hesaplandığı,

6-Takip ve dava konusu yapılan ... plakalı aracın 1 kez , ... plakalı aracın 2 kez , ... plakalı aracın 1 kez , ... plakalı aracın 2 kez olmak üzere toplam 6 geçişe ilişkin, ... plakalı araçlar ile ilgili dava dosyasında; tescil kaydı , banka kaydı, HGS ve OGS kaydı olup olmadığı yönünde herhangi bir belge bulunmadığından 122,50-TL geçiş tutarı + 490,00-TL ceza tutarı olmak üzere toplam 612,00-TL davacı alacağının teyit edilemediği " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporunda özetle;

Delillerin ve hukuksal durumunun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere , tespit ve değerlendirmeler sonucunda;

1-Davacı vekilinin davalıya ait ... plakalı aracın 21.05.2021 - 17.09.2021 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı davacı şirkete ait otoyoldan 20 kez ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini iddia ederek ödenmeyen 264,50-TL geçiş ücreti ve 1.058,00-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.322,50-TL'yi takip ve dava konusu yaptığı,

2-Davacı vekili tarafından dava dosyasına ibraz edilen CD içerisinde ihlalli geçiş listesi ve provizyon kayıtlarının olduğu, dava dosyası ekinde ise görüntü kayıtlarının sunulduğu görülmüş olup, yapılan incelemede 21.05.2021 - 17.09.2021 tarihleri arasında davalıya ait ... plakalı aracın 1 kez ... plakalı aracın 2 kez, ... plakalı aracın 1 kez , ... plakalı aracın 2 kez ve ... plakalı aracın ise 14 kez olmak üzere toplam 20 kez geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığının tespit edildiği,

3-... plakalı aracın OGS hesabı incelendiğinde, 13.08.2021 - 17.09.2021 tarih aralığındaki geçiş ücretlerinin tahsil edilemediği, geçiş ücretlerinin tahsili için sistemde yeterli bakiye bulunmadığının tespit edildiği,

4-... , ... , ve ... plakalı araçların 21/05/2021 - 17/09/2021 tarihleri arasında OGS ve HGS ürünün bulunmadığı,

5-Davalı tarafından otoyol geçiş ücretinin ödendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı,

6-Sayın Mahkemece davacı şirketin talebinin kabulü halinde; 20 kez ihlalli geçiş ücretinin 264,50-TL , 6001 Sayılı Kanun M.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarının 1.058,00-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 1.322,50-TL olarak hesaplandığı, " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

İhlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan son bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araçlar ile 21.05.2021-17.09.2021 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan araçların , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 1.322,50 TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, davalı taraf işbu rapora aracın kim tarafından kullanıldığının tespit edilmesi gerektiğine yönelik itirazda bulunmuş ise de; aracın başkası tarafından kullanıldığını davalının kendisinin ispat etmesi gerektiği, ancak dosyaya sunulan bir kullanım veya kira sözleşmesinin bulunmadığı,

zira davacı yanın, davalı mülkiyetinde bulunan aracın tüm kullanıcı bilgilerine erişmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki ... BAM 17.H.D nin 2021/...

Esas ve 2024/... karar sayılı ilamında''Davalı geçiş ücretlerinden, araçların dava dışı şirkete kiralanması nedeniyle sorumlu olmadığını belirtmişse de, 6001 sayılı Yasa'nın 30/5 maddesinde geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden tahsil edilebileceği öngörüldüğünden, davalının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. '' denilerek belirtildiği üzere, ihlalli geçişlerde araç sahibinin ödeme yükümlülüğü altında olduğu,

böylece davacının anılan tutar yönünden talebinde haklı olduğu anlaşılmakla, davanın 1.322,50 TL asıl alacak tutarı üzerinden kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır